QĐND - Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã từng căn dặn: Quân đội nhân dân Việt Nam là đội quân chiến đấu, đội quân công tác và đội quân sản xuất. 70 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh, Quân đội nhân dân Việt Nam đã thực hiện xuất sắc 3 chức năng trên, không những mưu trí, dũng cảm chiến đấu, lập nên nhiều chiến công to lớn mà còn lao động quên mình, xứng đáng là đội quân sản xuất giỏi.

Quân đội nhân dân Việt Nam là đội quân chiến đấu, đội quân công tác và đội quân sản xuất. Ảnh: Thái Sơn

Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc thắng lợi, 8 vạn cán bộ, chiến sĩ đã được chuyển sang làm nhiệm vụ xây dựng các nông trường, lâm trường, công trường ở những vùng xa xôi, gian khó nhất của Tổ quốc. Nhiều nông trường, lâm trường, công trường thành lập từ ngày đó, qua hơn nửa thế kỷ vẫn còn in đậm những hình ảnh đẹp của Bộ đội Cụ Hồ trên mặt trận kinh tế, nhất là tại các địa danh như Mộc Châu, Đồng Giao, Tây Hiếu, Điện Biên, Kim Sơn, Thái Nguyên… Ngày 23-8-1956, Bộ Quốc phòng thành lập Cục Nông binh làm nhiệm vụ giúp Bộ quản lý các nông, lâm trường. Ngày 23-8 đã trở thành ngày truyền thống của lực lượng quân đội sản xuất, làm kinh tế. 

Sau ngày đất nước thống nhất, các đơn vị quân đội xây dựng kinh tế đã có mặt tại những công trình xây dựng lớn của đất nước như khôi phục đường sắt Thống Nhất, xây dựng Nhà máy Thủy điện Hòa Bình trên sông Đà, Nhà máy Nhiệt điện Phả Lại, Thủy điện Trị An, đường dây tải điện 500KV, các công trình dầu khí… Việc “khai sơn phá thạch” xây dựng các vùng kinh tế mới ở Đồng Tháp Mười, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ… cũng được giao cho bộ đội. Lúc cao điểm, có tới 28 vạn cán bộ, chiến sĩ quân đội tham gia xây dựng kinh tế, hoạt động trên hầu hết các ngành kinh tế.

Thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo, từ năm 1986 đến nay, hoạt động sản xuất làm kinh tế của quân đội ngày càng đi vào chiều sâu, lực lượng dần được thu gọn, hiệu quả ngày càng tăng thêm. Các đơn vị thường trực tận dụng đất đai quanh doanh trại để tăng gia sản xuất góp phần cải thiện đời sống bộ đội; kết hợp xây dựng thao trường với trồng rừng và bảo vệ rừng… Lực lượng chuyên trách quân đội làm kinh tế được tổ chức lại theo mô hình doanh nghiệp. Các xí nghiệp sản xuất hàng quốc phòng được phép sản xuất thêm hàng kinh tế để gìn giữ tiềm lực sản xuất quốc phòng. Nhiều đoàn kinh tế-quốc phòng được thành lập để làm nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, củng cố quốc phòng-an ninh ở vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo.

Các cán bộ, chiến sĩ trong các khu kinh tế-quốc phòng đã và đang ngày đêm đưa ánh sáng văn hóa, cách mạng về các bản làng trên núi cao, giúp nhân dân sản xuất, nâng cao đời sống, xóa đói, giảm nghèo. Nhiều khu kinh tế-quốc phòng đã nhận bà con dân tộc thiểu số của địa phương vào làm việc. Mô hình xây dựng các khu kinh tế-quốc phòng đã được Đảng và Nhà nước ta xác định như một biện pháp không thể thiếu trong việc xóa đói, giảm nghèo và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc ở các vùng chiến lược.

Số lượng các doanh nghiệp quân đội hiện nay chỉ còn một nửa so với thời điểm cách đây hai chục năm, nhưng doanh thu và lợi nhuận thực hiện thì tăng gấp hàng trăm lần. Các doanh nghiệp đứng chân trên địa bàn chiến lược đã làm tốt công tác giữ đất, giữ dân và tham gia xóa đói, giảm nghèo; nhiều doanh nghiệp quân đội hoạt động đạt hiệu quả cao, trở thành thương hiệu mạnh trên thị trường trong và ngoài nước. Với nhiều thế mạnh đặc thù mà các doanh nghiệp ngoài quân đội không có được như tổ chức chặt chẽ, kỷ luật nghiêm minh…, các doanh nghiệp quân đội đã trở thành điểm sáng trong bức tranh chung của nền kinh tế. Tiêu biểu như Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel), Tổng công ty Trực thăng Việt Nam, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn, Tổng công ty Đông Bắc, Tổng công ty 36, Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn, Tổng công ty 319, Tổng công ty 789...
Để tiếp tục xứng đáng với vai trò của đội quân sản xuất giỏi, trong thời gian tới, các đơn vị quân đội làm kinh tế cần tiếp tục quán triệt quan điểm, đường lối của Đảng về xây dựng quân đội. Các doanh nghiệp quân đội tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tái cơ cấu theo đề án đã được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng phê duyệt. Các khu kinh tế-quốc phòng cần xây dựng chiến lược phát triển tiếp trong giai đoạn 2016-2020. Phong trào tăng gia sản xuất trong các đơn vị thường trực huấn luyện sẵn sàng chiến đấu cũng cần được đẩy mạnh.
70 năm qua, Quân đội nhân dân Việt
Nam luôn tự hào là đội quân chiến đấu, đội quân công tác và đội quân sản xuất giỏi. Xét trên quan điểm tổng thể, công việc của bộ đội sản xuất - xây dựng kinh tế hàm chứa cả ba chức năng: Đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân sản xuất, bởi lẽ các đơn vị quân đội xây dựng kinh tế cũng phải sẵn sàng chiến đấu và chuyển sang nhiệm vụ chiến đấu khi cần thiết. Các đơn vị xây dựng kinh tế cũng phải làm công tác dân vận và các mặt công tác khác theo yêu cầu nhiệm vụ. Chính vì vậy, lực lượng quân đội làm nhiệm vụ sản xuất-xây dựng kinh tế cần tiếp tục được duy trì trong thời bình.

ĐỖ PHÚ THỌ