Tại Bảo tàng cách mạng Việt Nam hiện đang trưng bày, bảo quản bức họa bằng máu nổi tiếng của họa sĩ Diệp Minh Châu được vẽ ngày 2-9-1947 tại Nam Bộ (ảnh). Bức họa được vẽ trên lụa, họa sĩ đã dùng máu chích ở cánh tay mình để vẽ Bác Hồ với 3 em nhỏ, tượng trưng cho đồng bào 3 miền Bắc - Trung - Nam của đất nước luôn đoàn kết dưới sự lãnh đạo của Đảng, Bác Hồ. Góc trái phía dưới ghi dòng chữ: “Thay mặt cho nghệ sĩ Nam Bộ, con xin kính dâng Cha già Hồ Chí Minh một tác phẩm sáng tạo trong những phút say sưa nhất của đời con và cũng là tác phẩm mà chính Cha đã tạo nên. Nam Bộ ngày 2-9-1947”. Ký tên: Diệp Minh Châu.

Không ai biết bức tranh đã được sáng tác trong hoàn cảnh nào. Trong tạp chí Quân đội Quốc gia Việt Nam, xuất bản năm 1948 có một bức thư đăng ở trang 3 với tiêu đề: “Hai lá huyết thư”. Chính nội dung bức thư đã giúp cho bạn đọc cả nước hiểu thêm về động lực và lý do khiến họa sĩ Diệp Minh Châu tạo nên bức họa nổi tiếng kia. Ông viết: “Từ hai năm nay, tin Cha, tuân theo tiếng gọi của Cha, con đã hăng hái đem nghệ thuật của con nhảy vào Vệ quốc đoàn khu VIII. Cách mạng Tháng Tám mà Cha lãnh đạo đã giải phóng cho nghệ thuật của con. Hôm nay, trong cảnh tưng bừng vĩ đại của ngày độc lập ở Nam Bộ, sau khi nghe lời Tuyên ngôn Độc lập của Cha, lời kêu gọi thống thiết hùng mạnh của Cha, lời ca Hồ Chí Minh muôn năm của đoàn thiếu sinh Nam Bộ, con đã cảm xúc vô cùng và vừa khóc, vừa cắt lấy dòng máu trong cánh tay niên thiếu của con, để vẽ hình Cha và hình 3 em nhỏ Trung, Nam, Bắc đang tụm đầu dưới chòm râu Cha, trên tấm lụa mà quân đội ta đánh tan quân địch chiếm lấy được trong trận Cây Giồng hồi tháng 7-1947. Thấy máu con chảy, mọi người hoảng hốt, băng bó, lo ngại cho con. Con trả lời: Máu con là máu của Cha truyền cho. Máu con là máu của dân tộc. Con có dám làm gì hoang phí máu của con đâu. Tất cả thân con đã là của Cha rồi. Con trân trọng gửi bức họa bằng máu của con đây lên Cha già đã giải phóng cho nghệ thuật của con, để tỏ rõ cho thể xác và linh hồn các thắng lợi, chí tranh đấu của cách mạng dân tộc. Kính chào Cha. Diệp Minh Châu”.

Đọc bức thư, chúng ta không những hiểu sâu sắc xuất xứ của bức họa mà còn thấy được tấm lòng của văn nghệ sĩ miền Nam đối với Bác Hồ trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Ngô Thị Ba