Thí nghiệm trên chuột cho thấy yếu tố quyết định mức độ nghiêm trọng của Covid-19

Covid-19 là căn bệnh có thể tự biểu hiện bằng phản ứng miễn dịch hoạt động quá mức mất kiểm soát. Không phải ai cũng chịu những hậu quả nghiêm trọng của việc nhiễm SARS-CoV-2, mà hầu hết đều ở thể nhẹ hoặc hoàn toàn không có triệu chứng. Tại sao vậy? Đương nhiên, vẫn có những yếu tố liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc bệnh Covid-19 nghiêm trọng và tử vong, chẳng hạn như tuổi tác, bệnh lý nền…

Các nhà khoa học thuộc Đại học Y khoa Yale (Mỹ) đã tìm hiểu vấn đề này chi tiết hơn, khi tiến hành những thí nghiệm trên “chuột được nhân hóa”, tức là loài chuột có hệ miễn dịch tương tự người. Những con vật mô hình này có thể tái tạo các phản ứng miễn dịch bẩm sinh và thích nghi của con người đối với Covid-19 thể nặng trong tối đa 28 ngày sau khi nhiễm bệnh, với các đặc điểm chính của bệnh mãn tính, như giảm cân, bệnh lý phổi có xơ hóa… Kết quả thử nghiệm đã được công bố trên Tạp chí Nature Biotechnology.

Một bệnh nhân mắc Covid-19 ở bang Kansas, Hoa Kỳ. Ảnh: Reuters/Callaghan O’Hare

Các tác giả nghiên cứu nhận định, loài gặm nhấm với hệ miễn dịch của con người, được tái tạo bằng cách cấy ghép tế bào gốc tạo máu và tế bào tiền thân (HSPC), là công cụ vô giá để nghiên cứu miễn dịch trong điều kiện tự nhiên. Việc cung cấp ACE2 (men chuyển angiotensin 2) ở người thông qua vector virus liên kết với virus Adeno vào phổi cho phép chuột bị nhiễm SARS-CoV-2. Kết quả là, các nhà khoa học đã tạo ra “mô hình được nhân hóa” của Covid-19 trên động vật thí nghiệm để tái tạo khả năng miễn dịch bẩm sinh và thích nghi của con người.

Kết quả thí nghiệm cho thấy, ở những con chuột bị bệnh nặng xuất hiện các tác động như tổn thương phổi, giảm cân và gia tăng phản ứng miễn dịch viêm giống ở người. Các nhà nghiên cứu cho biết, nguyên nhân là do phản ứng viêm của chính nó đối với SARS-CoV-2. Theo đó, các đại thực bào (tế bào mô liên kết), có tác dụng quan trọng trong việc ngăn lây nhiễm trong giai đoạn đầu, đã ảnh hưởng đến bệnh lý miễn dịch cả sau đó. 

Ngoài ra, những động vật mô hình được sử dụng để nghiên cứu các loại thuốc điều trị. Đó là kháng thể đơn dòng thu được từ những bệnh nhân đã hồi phục, cũng như dexamethasone (một glucocorticosteroid tổng hợp có tác dụng chống viêm và ức chế miễn dịch). Trong trường hợp kháng thể, việc điều trị chỉ có hiệu quả khi chúng được sử dụng trước hoặc ngay sau khi nhiễm, còn trong trường hợp dùng steroid, bệnh nhân nhận được kháng thể trong giai đoạn sau của Covid-19.

Trong giai đoạn đầu, dexamethasone được chứng minh là có thể gây rủi ro cho các đối tượng thử nghiệm, vì nó ngăn chặn phản ứng miễn dịch ban đầu chịu trách nhiệm chống lại virus. Nhưng nó lại giúp chữa lành về sau, khi làm giảm bớt phản ứng viêm gây tổn thương nội tạng.

“Trong giai đoạn đầu mắc bệnh, phản ứng miễn dịch mạnh có ý nghĩa quyết định đến mạng sống của bệnh nhân. Nếu chậm hơn thì bệnh có thể gây tử vong”, các nhà nghiên cứu kết luận.

QUỐC KHÁNH (theo Naked Science)