Hơn 500.000 người Việt Nam cần ghép giác mạc

Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa học thuật mà còn được xem là dấu mốc quan trọng trong quá trình kết nối nguồn lực chuyên môn, hướng tới mục tiêu đưa các công nghệ mới trong lĩnh vực giác mạc vào ứng dụng thực tiễn tại Việt Nam.

Tiến sĩ Vương Ánh Dương, Phó cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, bệnh lý về giác mạc là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa nhưng có thể điều trị, khôi phục được thị lực của người bệnh bằng phương pháp can thiệp ghép giác mạc.

Theo Bộ Y tế, Việt Nam ước tính có trên hơn 500.000 người bị mù do bệnh lý giác mạc và có nhu cầu cần ghép giác mạc. Tại Bệnh viện Mắt Trung ương con số chờ ghép cũng lên tới hàng trăm nghìn trường hợp.

Quang cảnh hội thảo.

Những năm qua, ngành nhãn khoa, đã nỗ lực xây dựng ngân hàng giác mạc và vận động hiến tặng từ người chết não, ghi nhận nhiều câu chuyện giàu tính nhân văn. Tuy nhiên, nhu cầu ghép giác mạc ngày càng tăng trong khi nguồn hiến vẫn rất hạn chế, ước tính chỉ đáp ứng 1-2% so với nhu cầu, khiến nhiều bệnh nhân phải chờ đợi kéo dài, thậm chí mất cơ hội điều trị.

Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm giải pháp thay thế như giác mạc nhân tạo hay vật liệu sinh học đang trở thành xu hướng tất yếu, mở ra thêm cơ hội điều trị cho người bệnh.

Các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo.

Đại diện Bộ Y tế cũng cho biết cơ quan này đã tiếp nhận hồ sơ xin cấp phép lưu hành đối với sản phẩm giác mạc sinh học tại Việt Nam. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc đưa công nghệ mới vào thực tiễn, góp phần giải quyết bài toán thiếu hụt nguồn giác mạc hiến tặng

PGS, TS Lê Xuân Cung, Trưởng khoa Giác mạc, Bệnh viện Mắt Trung ương, dẫn số liệu từ Ngân hàng Mắt cho thấy trong giai đoạn 2023–2025, khoảng 300 giác mạc đã được thu nhận để phục vụ phẫu thuật ghép, riêng năm 2025 đạt 188 giác mạc. Tuy nhiên, con số này vẫn còn rất khiêm tốn so với nhu cầu ngày càng gia tăng. Hiện nay, nguồn giác mạc chủ yếu vẫn phụ thuộc vào người hiến trong nước, vốn còn hạn chế cả về số lượng và tính ổn định.

"Trước thực trạng này, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, bao gồm tăng cường vận động hiến tặng giác mạc trong cộng đồng, mở rộng hợp tác với các ngân hàng mắt quốc tế, đồng thời phát triển các nguồn vật liệu thay thế như giác mạc sinh học hoặc giác mạc bảo quản lâu dài. Trong đó, giác mạc sinh học được đánh giá là hướng đi mang tính đột phá", PGS, TS Lê Xuân Cung chia sẻ.

“Giác mạc sinh học là một lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa mang giá trị khoa học – y học, vừa mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc và tầm chiến lược quốc gia. Đây được xem là giải pháp đột phá nhằm giải quyết tình trạng khan hiếm nguồn hiến giác mạc, mở ra cơ hội phục hồi thị lực cho hàng triệu bệnh nhân, đồng thời tạo nền tảng để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ y sinh tiên tiến”, bà Đặng Thị Tươi, Phó tổng giám đốc Công ty VGCT khẳng định.

Theo bà Tươi, nếu được triển khai ở quy mô quốc gia, với sự tham gia đồng bộ của “ba nhà” (gồm Nhà nước – doanh nghiệp – viện, trường), lĩnh vực này hoàn toàn có thể trở thành một trong những động lực đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao và y sinh.

Việc ứng dụng công nghệ mới, từng bước giảm phụ thuộc vào nguồn giác mạc hiến tặng, không chỉ mở lại cơ hội nhìn thấy cho người bệnh mà còn góp phần nâng cao chất lượng sống và gia tăng chỉ số hạnh phúc của người dân.