Ngày 27-1, Bộ Y tế tổ chức hội nghị phổ biến Nghị định số 371/2025/NĐ-CP ngày 31-12-2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 77/2013/NĐ-CP ngày 17-7-2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá về một số biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá và Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28-9-2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.

Phát biểu tại hội nghị, bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) cho biết, Nghị định 371 đã thống nhất cách tiếp cận giữa Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Y tế và Bộ Tư pháp, làm rõ khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thiết bị liên quan nhằm không tạo ra kẽ hở pháp lý để lách luật.

Hiện nay, hệ thống chế tài xử lý hình sự và xử phạt vi phạm hành chính đã tương đối đầy đủ, thẩm quyền xử lý cũng đã được phân công rõ ràng. Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành để hướng dẫn nhận diện sản phẩm, hỗ trợ lực lượng thực thi và hoàn thiện chính sách, bao gồm việc xem xét bổ sung các sản phẩm thuốc lá mới vào Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá sửa đổi.

Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) chia sẻ về tình trạng sử dụng và tác hại của thuốc lá. 

Bà Đinh Thị Thu Thủy cho biết, sau khi nghị quyết của Quốc hội có hiệu lực, trong đó quy định cấm sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, việc sử dụng các sản phẩm này đã có dấu hiệu giảm.

Theo báo cáo của Bộ Công an, trước đây mỗi năm ghi nhận hơn 100 vụ việc liên quan đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, trong đó có nhiều vụ chứa chất ma túy, buôn lậu hoặc hàng giả, không rõ nguồn gốc. Hay như tại Bệnh viện Bạch Mai, trước đây, mỗi tháng, trung tâm tiếp nhận từ 5-6 ca ngộ độc liên quan đến thuốc lá điện tử. Từ khi có lệnh cấm, số ca nhập viện giảm còn khoảng 1-2 ca mỗi tháng.

Đánh giá về hiệu quả ban đầu của việc cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại Việt Nam, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm, Văn phòng Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam cho biết, hiệu quả ban đầu cho thấy đã giảm đáng kể số ca cấp cứu vì thuốc lá điện tử, hiện tượng quảng cáo công khai bởi những người có ảnh hưởng hầu như không còn, đã giảm tỷ lệ sử dụng.

Quang cảnh hội nghị.

Tuy nhiên, tại hội nghị, ông Lê Đình Bình, Kiểm soát viên chính thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương cho biết, tình trạng buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ và kinh doanh thuốc lá nhập lậu, nguyên liệu thuốc lá; sản xuất, buôn bán thuốc lá giả, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vẫn diễn ra phức tạp với phương thức ngày càng đa dạng.

Thực trạng này gây hậu quả nghiêm trọng, trước hết là làm thất thu lớn cho ngân sách nhà nước. Đồng thời, việc lưu thông các sản phẩm không được kiểm soát về chất lượng tiềm ẩn nguy cơ cao đối với sức khỏe cộng đồng.

Từ thực tiễn đó, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước kiến nghị cần hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật liên quan; làm rõ khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các bộ phận cấu thành để thống nhất áp dụng; điều chỉnh quy định xử lý theo hướng tăng tính răn đe; đồng thời có cơ chế hỗ trợ tài chính, đầu tư trang thiết bị và khuyến khích người dân tham gia cung cấp thông tin về vi phạm.