Còn nhiều bất cấp ở y tế cấp cơ sở

Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Trần Thị Nhị Hà cho biết, thành phố hiện có 579 trạm y tế xã, phường, thị trấn trực thuộc 30 Trung tâm y tế quận, huyện, thị xã. Để thực hiện tốt hơn nữa chức năng và nhiệm vụ của tuyến y tế cơ sở, cần tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực y tế một cách toàn diện, đồng bộ với mục tiêu người dân được sử dụng các dịch vụ y tế có chất lượng với chi phí thấp nhất.

Giám đốc Sở Y tế Hà Nội nêu thực tế hiện nay, nhiều xã, phường của thành phố, đặc biệt là khu vực đang đô thị hóa, nhiều khu chung cư, mật độ dân số cao trên 30.000 dân, có nơi trên 50.000 dân (tại Cầu Giấy, Hoàng Mai, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm…) cũng chỉ có tối đa 10 cán bộ/1 trạm y tế, với số lượng cán bộ như vậy chỉ thực hiện theo dõi quản lý sức khỏe bảo đảm cho tối đa 13.000-15.000 dân.

leftcenterrightdel
Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Trần Thị Nhị Hà đề xuất nhiều giải pháp để giải bài toán bất cập ở các trạm y tế xã phường. 

Trên 15.000 dân sẽ quá tải, chưa kể khi xuất hiện những dịch bệnh nguy hiểm, có tính chất lây lan nhanh, vì vậy định mức này đã không còn phù hợp trong giai đoạn hiện nay.

Bà Trần Thị Nhị Hà cho biết thêm, với 30 trung tâm y tế ở các quận huyện hiện nay, chỉ tiêu được Thành phố giao năm 2021: 10.192 người; Hiện có: 8.838 người (trong đó có 1.213 bác sĩ, chiếm 13,7%).

Tổng số nhân lực còn thiếu so với chỉ tiêu được giao: 1.354 người (13,3%). Hiện nay, các trung tâm y tế chưa tuyển dụng đủ nhân lực theo vị trí việc làm để thực hiện nhiệm vụ do không thu hút được nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là bác sĩ.

Tại khối trạm y tế, đến thời điểm hiện nay, có 66/579 (11,4%) trạm y tế chưa có bác sĩ cơ hữu tại trạm, do đó, ngành y tế đã có giải pháp cử bác sĩ của các đơn vị tuyến trên về hỗ trợ, tăng cường và làm việc tại trạm y tế.

Bên cạnh đó, nhân lực tại các trạm y tế xã, phường, thị trấn đa phần là nữ, ngoài đảm nhiệm công việc tại cơ quan thì còn phải chăm sóc gia đình, nên khi khối lượng công việc quá tải, kéo dài sẽ ảnh hưởng đến tâm lý và sức khỏe dẫn đến việc người lao động không muốn gắn bó với công việc.

Dịch Covid-19 còn kéo dài, song song với thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên, các trạm y tế cũng phải triển khai đồng thời nhiều hoạt động như tiêm chủng, truy vết, xét nghiệm, theo dõi sức khỏe các đối tượng cách ly tại nhà cũng như tại các khu cách ly tập trung, trực dịch 24/24h cũng không được nghỉ bù, thậm chí còn phải làm liên tục cả ngày nghỉ, ngày lễ.

Trong thời điểm gần đây, tuyến y tế cơ sở còn được giao một nhiệm vụ rất quan trọng là quản lý, theo dõi, điều trị F0 tại cộng đồng (90% người nhiễm nhẹ, không triệu chứng sẽ được điều trị tại nhà và các cơ sở thu dung). Tại thời điểm hiện nay, số bệnh nhân ngày càng tăng cao, dẫn tới quá tải trong thực hiện nhiệm vụ.

Đảm nhiệm rất nhiều nhiệm vụ nhưng thu nhập của cán bộ khối trạm y tế còn thấp, chủ yếu là từ lương, phụ cấp nghề (trung bình từ 5-7 triệu/tháng), khi tham gia các hoạt động phòng chống dịch được hưởng thêm kinh phí hỗ trợ khoảng 2-3 triệu đồng/tháng...

Tăng kinh phí thường xuyên cho y tế cơ sở là việc làm cần ưu tiên

Từ đó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, đơn vị đã phối hợp Sở Kế hoạch và Đầu tư trình UBND thành phố phê duyệt tổng kinh phí đầu tư cơ sở vật chất, và trang thiết bị cho tuyến y tế cơ sở là 2.447 tỷ đồng. Trong đó, đầu tư cơ sở vật chất cho 307/579 Trạm Y tế với tổng mức đầu tư khoảng 1.767 tỷ đồng.

Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cũng đề nghị UBND thành phố chỉ đạo UBND các quận, huyện, thị xã có trách nhiệm rà soát và đề xuất sắp xếp thứ tự ưu tiên để đầu tư cho các Trạm Y tế thuộc phạm vi, lĩnh vực quản lý bảo đảm kinh phí đầu tư nâng cấp, cải tạo, xây mới các Trạm Y tế không bị trùng lắp, hiệu quả, tiết kiệm, chống lãng phí.

Cùng với đó, thành phố có chính sách tuyển dụng, thu hút, hỗ trợ cán bộ y tế làm việc tại tuyến y tế cơ sở như: Hỗ trợ kinh phí một lần khi đăng ký về làm việc tại Trạm Y tế, hỗ trợ tăng thu nhập hàng tháng, hỗ trợ kinh phí khi cử đi đào tạo...; quan tâm tuyển dụng bác sĩ y học gia đình, y học dự phòng, y học cổ truyền…

Trong khi chờ văn bản hướng dẫn của Bộ Y tế - Bộ Nội vụ về định mức cán bộ y tế tại tuyến cơ sở, UBND thành phố ban hành cơ chế chính sách cho phép trung tâm y tế tuyển dụng thêm lao động và được chi trả từ nguồn ngân sách thành phố.

Đối với xã, phường, thị trấn có quy mô dân số trên 25.000 dân thì cứ thêm 2.000 - 3.000 dân được bổ sung thêm 1 nhân viên y tế và cứ trên 10 cán bộ y tế được tuyển dụng từ 2 bác sĩ trở lên. 

Bà Trần Thị Nhị Hà khẳng định, đây là giải pháp căn cơ, cụ thể góp phần quan trọng nhằm ổn định nguồn nhân lực tuyến y tế cơ sở và đồng thời kiến nghị với Bộ Y tế, Bộ Nội vụ quy định có thể có hơn 1 trạm y tế hoặc có 1 trạm y tế nhưng có nhiều điểm y tế trên địa bàn phụ thuộc vào quy mô dân số, đặc điểm địa lý.

leftcenterrightdel
Từ đêm ngày 13-12, nhiều trung tâm điều trị Covid-19 cơ động đã được thiết lập tại nhiều quận, huyện trên địa bàn TP Hà Nội. 

Thành phố tăng định mức kinh phí theo đầu dân cho các hoạt động phòng chống dịch và sự nghiệp y tế tại tuyến cơ sở. Hiện nay, thành phố đang bố trí kinh phí sự nghiệp y tế dân số 18.000 đồng/người. Mức kinh phí này hiện giờ vẫn chưa đáp ứng được so với các hoạt động và nhiệm vụ về y tế và dân số ngày càng đa dạng và đòi hỏi chất lượng chuyên môn ngày càng cao.

"Đề nghị UBND thành phố cho phép Sở Y tế phối hợp với Sở Nội vụ xây dựng Đề án đào tạo bác sĩ cử tuyển theo địa chỉ cho tuyến y tế cơ sở giai đoạn 2021-2030. Trong thời gian tới, ngành Y tế Hà Nội xin đề xuất thành lập trường đào tạo cán bộ y tế để chủ động đáp ứng yêu cầu thực tế", Giám đốc Sở Y tế Hà Nội kiến nghị.

Bài, ảnh: NGỌC HUY

(Bài tuyên truyền theo Nghị quyết 84/NQ-CP 2020 ngày 29-5-2020 của Chính phủ)