Khuyến khích chăm sóc sức khỏe chủ động

Phóng viên (PV): Trong bối cảnh người dân ngày càng tìm kiếm thông tin sức khỏe trên môi trường số, ông kỳ vọng app “Tủ thuốc gia đình” sẽ thay đổi nhận thức và thói quen chăm sóc sức khỏe của cộng đồng như thế nào?

TS Lê Quang Minh: Khi xây dựng ứng dụng này, chúng tôi mong muốn đưa những kiến thức về y học cổ truyền, đặc biệt là các phương pháp điều trị không dùng thuốc đến gần hơn với người dân. Trong dân gian từ trước đến nay vẫn tồn tại rất nhiều phương pháp chăm sóc sức khỏe hữu ích như xông hơi bằng các loại lá hay xoa bóp khi bị say nắng, say nóng. Chúng tôi mong muốn chuẩn hóa những phương pháp đó và đưa thành kiến thức phổ thông để mọi người có thể tiếp cận, áp dụng bất cứ lúc nào.

 Tiến sĩ Lê Quang Minh.

Điều quan trọng là các kiến thức này phải dễ sử dụng, thuận tiện nhưng vẫn bảo đảm tính chuẩn mực về mặt y khoa và mang lại hiệu quả thực tế. Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ hiện nay, chúng ta hoàn toàn có thể đưa những kiến thức đó đến tận tay người dân. Người dân có thể tiếp nhận và ứng dụng ngay vào đời sống hằng ngày để chủ động chăm sóc sức khỏe.

PV: Hiện trên app, các bài thuốc, dược liệu và kiến thức trên nền tảng được xây dựng, thẩm định như thế nào để bảo đảm tính chính xác và khoa học? Nền tảng có cơ chế cập nhật, bổ sung kiến thức y học cổ truyền mới hay không?

TS Lê Quang Minh: Về độ tin cậy, toàn bộ kiến thức trên ứng dụng được tập hợp từ các nguồn tài liệu nền tảng của y học cổ truyền, sau đó được biên tập, chọn lọc và xây dựng thành hệ thống tài liệu phù hợp với cộng đồng. Trước khi đưa lên nền tảng, tất cả nội dung đều được Hội đồng Khoa học thẩm định. Chúng tôi lấy ý kiến từ các chuyên gia y học cổ truyền, đồng thời có sự tham gia phản biện của các chuyên gia Tây y. Sau khi tiếp nhận góp ý, nhóm xây dựng tiếp tục chỉnh sửa, hoàn thiện và trình hội đồng xem xét lại trước khi công bố. Bản thân tôi đã có hơn 40 năm công tác trong ngành y nên rất thận trọng với các thông tin đưa đến cộng đồng. Nếu kiến thức không chuẩn mực sẽ gây ra nhiều hệ lụy không mong muốn. Vì vậy, công tác thẩm định được thực hiện hết sức nghiêm túc.

  Người dân được hướng dẫn sử dụng app "Tủ thuốc gia đình". Ảnh: AN AN

Trong bối cảnh khoa học-công nghệ phát triển mạnh mẽ, ngay cả y học cổ truyền cũng không ngừng đổi mới. Do đó, ứng dụng sẽ được cập nhật thường xuyên, từ các kiến thức phổ thông đến những nghiên cứu mới, công pháp mới và các thành tựu khoa học trong lĩnh vực y học cổ truyền ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Nội dung cập nhật trên nền tảng đều được dẫn nguồn rõ ràng, bảo đảm tính chính xác của thông tin. Người dân cũng có thể tra cứu nguồn gốc tài liệu để kiểm chứng. Trong quá trình sử dụng, người dân hoàn toàn có thể đóng góp ý kiến để giúp chúng tôi tiếp tục hoàn thiện nội dung.

“Sổ tay sức khỏe số” cho cộng đồng và đội ngũ thầy thuốc

PV: Thưa ông, người dân cần lưu ý gì khi tra cứu và áp dụng các thông tin về thuốc gia đình? Làm thế nào để tránh tình trạng tự ý sử dụng các bài thuốc theo thông tin trên mạng?

TS Lê Quang Minh: Người Việt Nam rất nhanh nhạy trong việc tiếp nhận thông tin. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít người lại tin vào lời truyền miệng hoặc những thông tin chưa được kiểm chứng hơn là ý kiến chuyên môn của bác sĩ. Đây cũng là điều khiến chúng tôi trăn trở nhất khi đưa ứng dụng ra cộng đồng. Chúng tôi mong muốn người dân sử dụng nền tảng hiệu quả nhưng đồng thời tránh được tình trạng lạm dụng hoặc sử dụng sai cách. Người dân hoàn toàn có thể áp dụng các phương pháp điều trị không dùng thuốc được giới thiệu trên ứng dụng vì đây là những biện pháp nhìn chung có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, đối với các bài thuốc, cần hiểu rằng mỗi người bệnh có đặc điểm riêng và không có một bài thuốc nào phù hợp với tất cả mọi người. Ứng dụng chỉ đóng vai trò hỗ trợ người dân nhận biết các dấu hiệu sức khỏe, chủ động phòng ngừa bệnh tật và đánh giá mức độ cần quan tâm của các triệu chứng. Khi bệnh có diễn biến bất thường hoặc vượt quá khả năng tự chăm sóc, người dân cần đến cơ sở y tế để được khám, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và có hướng điều trị phù hợp.

Chúng tôi mong muốn “Tủ thuốc gia đình” sẽ trở thành một cuốn sổ tay sức khỏe thực sự, giúp người dân ở mọi khu vực đều có thể tiếp cận các kiến thức cơ bản về chăm sóc sức khỏe. Thông qua nền tảng, người dân có thể nhận biết các dấu hiệu sức khỏe của bản thân, tận dụng các loại cây thuốc sẵn có hoặc áp dụng các phương pháp điều trị không dùng thuốc để chăm sóc sức khỏe ban đầu.

PV: Ông kỳ vọng như thế nào về sự phát triển của “Tủ thuốc gia đình” trong tương lai?

TS Lê Quang Minh: Thời gian tới, chúng tôi mong muốn nhận được sự tham gia của đội ngũ thầy thuốc, các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cả những người dân đang lưu giữ các bài thuốc hay, kinh nghiệm quý trong dân gian để tiếp tục hoàn thiện nội dung. Chúng tôi sẽ tiếp tục cải tiến công nghệ để nền tảng ngày càng thân thiện, dễ sử dụng hơn đối với người dân. Chúng tôi kỳ vọng, đây không chỉ là công cụ dành cho cộng đồng mà còn có thể trở thành tài liệu tham khảo hữu ích cho đội ngũ thầy thuốc y học cổ truyền. Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi là đưa y học cổ truyền đến gần hơn với người dân, phát huy những giá trị vốn có của nền y học dân tộc trong thời đại chuyển đổi số.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!