Xây dựng Viện Y học phóng xạ và Ung bướu Quân đội chuyên sâu, hiện đại

Không chỉ thực hiện nhiệm vụ khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe bộ đội và nhân dân, Viện Y học phóng xạ và Ung bướu Quân đội còn là đơn vị nòng cốt trong nghiên cứu khoa học, đào tạo, kiểm soát an toàn bức xạ, tham mưu chuyên ngành, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của ngành quân y nói chung và nền y tế Việt Nam nói riêng.

Khẳng định năng lực nghiên cứu, điều trị chuyên sâu

Điểm nổi bật trong quá trình xây dựng, phát triển của Viện là sự kết hợp chặt chẽ giữa nhiệm vụ quân y đặc thù với yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân. Trước tình hình các loại bệnh lý ung bướu có nhiều thay đổi, số ca mắc ung thư có xu hướng gia tăng, yêu cầu chẩn đoán, điều trị chuyên sâu ngày càng cao, Viện đã chủ động tiếp cận, ứng dụng các kỹ thuật hiện đại của y học hạt nhân, xạ trị, hóa trị, phẫu thuật ung bướu vào thực tiễn điều trị.

Hằng năm, Viện thăm khám hơn 300.000 lượt bệnh nhân, thu dung điều trị hơn 65.000 lượt bệnh nhân ung thư, bướu giáp, góp phần giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu cho bộ đội và nhân dân.

Kíp phẫu thuật của Khoa Điều trị tổng hợp, Viện Y học phóng xạ và Ung bướu Quân đội thực hiện mổ u tuyến giáp.

Theo Thượng tá Nguyễn Đình Thắng, Viện trưởng Viện Y học phóng xạ và Ung bướu Quân đội, nét đặc thù của Viện không chỉ nằm ở nhiệm vụ điều trị ung bướu mà còn ở khả năng kết hợp giữa y học lâm sàng, y học hạt nhân, bảo vệ phóng xạ và ứng phó y tế sự cố bức xạ, hạt nhân. Đây là lĩnh vực chuyên sâu, có yêu cầu rất cao về trình độ chuyên môn, tính chính xác và khả năng sẵn sàng cơ động khi có tình huống. Vì vậy, mỗi bước phát triển của Viện đều gắn với yêu cầu nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ kỹ thuật, phục vụ tốt hơn nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội và nhân dân.

Công tác nghiên cứu khoa học luôn được Viện xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng chuyên môn và vị thế chuyên ngành. Trong những năm qua, các thế hệ cán bộ, thầy thuốc, nhà khoa học của Viện đã hoàn thành, nghiệm thu gần 100 đề tài nghiên cứu khoa học, trong đó có 2 đề tài cấp Nhà nước, 4 đề tài cấp Bộ Quốc phòng cùng nhiều đề tài cấp ngành, cấp cơ sở, sáng kiến cải tiến kỹ thuật, giải pháp hữu ích. Trong đó, nhiều đề tài có giá trị thực tiễn cao, tập trung vào điều trị bệnh phóng xạ, đánh giá tác động của bức xạ ion hóa đối với sức khỏe con người, nghiên cứu các thuốc bảo vệ phóng xạ cũng như các giải pháp phát hiện, chẩn đoán sớm tổn thương do phóng xạ…

Bên cạnh đó, Viện còn tham gia đào tạo nguồn nhân lực chuyên ngành y học hạt nhân, y học phóng xạ, ung bướu cho trong và ngoài Quân đội. Một số cán bộ của Viện là những nhà giáo có uy tín, tham gia biên soạn tài liệu, giảng dạy, đào tạo từ bậc đại học đến sau đại học.

Nhân viên Khoa Kiểm định Phóng xạ, Viện Y học phóng xạ và Ung bướu Quân đội chụp xạ hình Spect cho bệnh nhân.

Một trong những dấu ấn của Viện là năng lực tham mưu, tổ chức lực lượng và trực tiếp tham gia ứng phó y tế sự cố bức xạ, hạt nhân. Từ đội cấp cứu nhiễm xạ đầu tiên gồm 21 đồng chí kiêm nhiệm, Viện đã từng bước xây dựng lực lượng chuyên trách, được đầu tư trang bị, huấn luyện bài bản về cấp cứu, cứu chữa nạn nhân phóng xạ tại hiện trường. Việc thành lập Trung tâm Y tế ứng phó sự cố bức xạ hạt nhân trực thuộc Viện là bước phát triển quan trọng, đưa Viện trở thành đơn vị nằm trong hệ thống ứng phó khẩn cấp sự cố bức xạ, hạt nhân quốc gia, đồng thời là lực lượng nòng cốt của ngành quân y trong lĩnh vực này.

Với chức năng, nhiệm vụ được giao, Viện đã tham mưu cho lãnh đạo Cục Quân y về công tác bảo đảm an toàn bức xạ trong toàn quân; tổ chức kiểm tra, kiểm soát an toàn bức xạ; phân tích phóng xạ trong không khí, đất, nước, lương thực, thực phẩm và các mẫu sinh phẩm khi có yêu cầu. Hằng năm, Viện kiểm tra an toàn phóng xạ cho hàng trăm máy X-quang y tế tại các cơ sở quân y thuộc quân khu, quân đoàn; tổ chức tập huấn cho hàng trăm cán bộ, nhân viên quân y có tiếp xúc với bức xạ ion hóa. Đây là những công việc âm thầm nhưng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần bảo đảm an toàn cho bộ đội, nhân viên y tế và nhân dân.

Phát triển theo hướng tinh gọn, chuyên sâu, hiện đại

Việc Bộ Quốc phòng ban hành quyết định tổ chức lại Viện Y học phóng xạ và Ung bướu Quân đội trong năm 2026 có ý nghĩa quan trọng, tạo cơ sở pháp lý và mô hình tổ chức phù hợp hơn với yêu cầu phát triển mới. Đây không đơn thuần là việc kiện toàn bộ máy, mà là bước điều chỉnh mang tính chiến lược, hướng tới xây dựng Viện theo hướng tinh gọn, đồng bộ, chuyên sâu, hiện đại; phát huy tốt hơn nguồn nhân lực chất lượng cao, khai thác hiệu quả trang thiết bị kỹ thuật, nâng cao năng lực quản lý, nghiên cứu, điều trị và ứng phó các tình huống có thể xảy ra.

Viện Y học phóng xạ và Ung bướu Quân đội vừa vinh dự đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì.

Về phương hướng thời gian tới, Thượng tá Nguyễn Đình Thắng cho biết, Viện tiếp tục tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, giỏi chuyên môn, làm chủ kỹ thuật hiện đại; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học gắn với thực tiễn điều trị và nhiệm vụ quân sự, quốc phòng; phát triển các kỹ thuật chuyên sâu trong chẩn đoán, điều trị ung bướu, y học hạt nhân; đồng thời nâng cao năng lực ứng phó y tế sự cố bức xạ, hạt nhân. Đồng thời, Viện cũng chú trọng đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện hồ sơ bệnh án điện tử, chuẩn hóa quy trình chuyên môn, tăng cường hợp tác trong nước và quốc tế để từng bước tiếp cận trình độ tiên tiến…

Từ thực tiễn nghiên cứu, điều trị, kiểm soát an toàn bức xạ và tham gia ứng phó sự cố, Viện Y học phóng xạ và Ung bướu Quân đội đã khẳng định vai trò của một cơ sở chuyên ngành đặc thù trong hệ thống quân y. Đó cũng là nền tảng để Viện tiếp tục phát triển theo hướng chuyên sâu, hiện đại, đóng góp thiết thực hơn vào nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội và nhân dân.