Hội thảo là hoạt động thuộc khuôn khổ dự án “Hỗ trợ phòng chống tác hại của thuốc lá thông qua việc cung cấp bằng chứng về thực trạng bán, quảng cáo và khuyến mại các sản phẩm thuốc lá mới tại Việt Nam và khuyến nghị các giải pháp ngăn ngừa tác hại của thuốc lá mới”, do Tổ chức Chiến dịch vì trẻ em không thuốc lá (Hoa Kỳ) tài trợ.

Mục tiêu của hội thảo là chia sẻ các bằng chứng mới nhất về thực trạng bán, quảng cáo, khuyến mại thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng tại Việt Nam; lấy ý kiến chuyên gia, cơ quan quản lý, các tổ chức liên quan và cơ quan báo chí để hoàn thiện các khuyến nghị chính sách, góp phần tăng cường hiệu quả thực thi các quy định phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Đại diện ban tổ chức trình bày “Thực trạng vi phạm quy định cấm bán, quảng cáo và khuyến mại thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng tại các điểm bán lẻ và phơi nhiễm với quảng cáo, khuyến mại thuốc lá mới của người trưởng thành năm 2025”.

Kết quả khảo sát của Trường Đại học Y tế công cộng trên 2.462 sinh viên đang theo học tại các trường đại học ở Hà Nội, Đà Nẵng, Huế và TP Hồ Chí Minh cho thấy, 14,3% sinh viên đã từng thử thuốc lá điện tử và 3,3% hiện đang sử dụng. Đối với thuốc lá nung nóng, tỷ lệ này lần lượt là 6,2% đã từng thử và 0,8% hiện đang sử dụng. Độ tuổi trung bình bắt đầu sử dụng các sản phẩm thuốc lá mới là khoảng 16,9 tuổi.

Sau khi Nghị quyết 173 của Quốc hội được triển khai, một nghiên cứu khác của trường ghi nhận những chuyển biến tích cực bước đầu trong việc kiểm soát thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Đại diện của Tổ chức Campaign for Tobacco Free Kids, bà Bùi Thị Thu Giang, Quản lý chương trình, chia sẻ bằng chứng từ nghiên cứu quốc tế cho thấy các tập đoàn thuốc lá lớn nhất thế giới đang sử dụng Facebook, Instagram, X và TikTok, tận dụng người nổi tiếng và các sự kiện âm nhạc, thể thao lớn để quảng bá sản phẩm thuốc lá mới.

“Các công ty thuốc lá xây dựng mạng lưới người có tầm ảnh hưởng toàn cầu để quảng bá sản phẩm gây nghiện; sử dụng người có tầm ảnh hưởng nhằm tăng độ phủ, tạo cảm giác “chân thực” và tiếp cận nhiều nhóm đối tượng; nội dung gắn thuốc lá với lối sống “đáng mong muốn”, bình thường hóa hành vi sử dụng trong giới trẻ; nhắm vào các nhóm sáng tạo, thời trang, phong cách sống, thể thao...”, bà Bùi Thị Thu Giang nói.

Phát biểu tại hội thảo, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng, bằng chứng thu được không chỉ phản ánh thực trạng hiện nay, mà còn cho thấy những thách thức mới trong công tác cấm quảng cáo, khuyến mại và tiếp thị thuốc lá trên internet. Do đó, bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện chính sách và giám sát, thực thi pháp luật, truyền thông cần thay đổi nhận thức và hành vi hút thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thanh thiếu niên và trẻ em.