Theo BHXH Việt Nam, tại một số địa phương, cơ sở vật chất ở điểm chi trả chưa bảo đảm theo quy định; việc kiểm soát ủy quyền có nơi chưa chặt chẽ. Một số trường hợp chưa lưu đầy đủ chữ ký mẫu, hình ảnh của người thụ hưởng, người được ủy quyền hoặc chưa đối chiếu đầy đủ khi chi trả. Còn tình trạng nhân viên chi trả kết hợp bán hàng, thu nợ, ký nhận thay người thụ hưởng. Công tác rà soát, cập nhật biến động người thụ hưởng ở một số địa bàn chưa kịp thời; phối hợp giữa cơ quan BHXH và cơ quan bưu điện trong kiểm tra, xử lý vướng mắc, chấn chỉnh và nghiệm thu công việc có nơi chưa thường xuyên.

Trong năm 2025, toàn quốc có 12.449 trường hợp phải thu hồi số tiền hưởng sai do bưu điện báo giảm chậm. Tính đến tháng 8-2026, cả nước còn gần 948.000 người thụ hưởng có thông tin chưa khớp với thông tin trên căn cước công dân, chưa cập nhật số căn cước công dân. Việc tiếp tục rà soát, cập nhật thông tin là cần thiết nhằm nâng cao chất lượng quản lý người thụ hưởng, hạn chế phát sinh chi trả sai.

Hướng dẫn người dân tham gia bảo hiểm xã hội. Ảnh: MINH ĐỨC 

Đối với chi trả bằng tiền mặt, cơ quan bưu điện phải bảo đảm điều kiện về cơ sở vật chất tại điểm chi trả, niêm yết công khai thủ tục hành chính. Nhân viên chi trả phải kiểm tra giấy tờ tùy thân, thông tin ủy quyền, đối chiếu hình ảnh, chữ ký của người thụ hưởng, người được ủy quyền; kiểm soát tính hợp lệ của văn bản ủy quyền và không chi trả cho người lĩnh thay khi không có văn bản ủy quyền hoặc văn bản đã hết hạn. Nhân viên chi trả không được ký thay, nhận hộ các chế độ BHXH, TCTN; không khấu trừ trực tiếp lương hưu, trợ cấp BHXH, TCTN để thu hồi khoản vay nợ ngân hàng; không lôi kéo, ép buộc người thụ hưởng sử dụng các dịch vụ khác do cơ quan bưu điện hoặc tổ chức dịch vụ khác cung cấp. Trường hợp vi phạm để xảy ra thất thoát, lãng phí, khiếu kiện phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Nếu cơ quan bưu điện không thực hiện đầy đủ quy định tại hợp đồng, dẫn đến chi trả sai các chế độ BHXH, TCTN, phải bồi hoàn số tiền chi sai và số tiền lãi phát sinh cho cơ quan BHXH trong thời gian hai ngày làm việc kể từ ngày phát hiện; đồng thời hoàn trả chi phí chi trả và quản lý người thụ hưởng đã được cơ quan BHXH thanh toán trước đó.

Trong quản lý người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng, cơ quan bưu điện phải thực hiện đầy đủ các quy định; quản lý thông tin người thụ hưởng, người được ủy quyền; lưu đầy đủ chữ ký, thông tin và hình ảnh. Trước khi hết thời hạn ủy quyền hai tháng, phải thông báo và hướng dẫn người thụ hưởng lập văn bản ủy quyền theo quy định. Việc rà soát cần tập trung vào người cao tuổi, người ủy quyền nhận thay trong thời gian dài, người nhận qua tài khoản, người nhiều tháng chưa nhận tiền hoặc không có mặt tại nơi cư trú. Cơ quan bưu điện phối hợp với chính quyền xã, phường, đặc khu, tổ trưởng tổ hưu trí, tổ dân phố, cán bộ tư pháp và các tổ chức đoàn thể để cập nhật thông tin người thụ hưởng.

Việc kiểm tra trực tiếp tại nơi cư trú phải thực hiện ít nhất một lần trong năm, lưu ý người thụ hưởng trên 80 tuổi, người ốm đau, bệnh tật không có khả năng đi lại và người mất năng lực hành vi dân sự. Với người thụ hưởng định cư ở nước ngoài nhận tiền qua tài khoản hoặc ủy quyền cho người khác lĩnh thay, hằng năm hoặc khi xuất hiện nghi ngờ, cơ quan bưu điện phối hợp với cơ quan chức năng xác minh thông tin.

Cùng với đó, các đơn vị cần tuyên truyền, hướng dẫn người thụ hưởng và thân nhân thông báo kịp thời những thay đổi liên quan đến điều kiện hưởng; phối hợp xác định thông tin theo Luật BHXH năm 2024 và khuyến khích người thụ hưởng sử dụng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần bảo đảm chi trả an toàn, thuận tiện, đúng đối tượng.