Không có chuyện “lúc đóng dễ, lúc hưởng khó”

Theo quy định tại Khoản 1, Điều 100 Luật BHXH và Thông tư số 56/2017/TT-BYT (Thông tư 56) của Bộ Y tế quy định chi tiết thi hành Luật BHXH, để được hưởng BHXH khi nghỉ chế độ ốm đau, người điều trị nội trú cần có giấy ra viện và người điều trị ngoại trú cần có giấy nghỉ việc hưởng BHXH. Vướng mắc hiện nay ở chỗ, đa số trường hợp F0 có triệu chứng nhẹ, không bắt buộc phải tới cơ sở khám, chữa bệnh mà có thể điều trị tại nhà, nhưng việc cấp các giấy tờ làm hồ sơ căn cứ hưởng BHXH với người điều trị tại nhà lại chưa có quy định trong các văn bản pháp luật.

Chị Đỗ Thị Nhung ở Nam Trung Yên, phường Trung Hòa (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết: “Tôi là F0 triệu chứng nhẹ nên đã điều trị tại nhà. Khi phát hiện bệnh, tôi đã ra phường để khai báo và được ban hành quyết định cách ly tại nhà, sau khi khỏi bệnh, test âm tính thì được ban hành giấy kết thúc cách ly. Tuy nhiên, khi tôi mang giấy tờ này đến cơ quan BHXH lại không được thanh toán nghỉ chế độ ốm đau. Bây giờ, tôi cũng không biết phải đi đâu để lấy giấy ra viện. Tôi thấy việc ra phường khai báo cũng phát sinh nhiều vấn đề, như: Tốn thời gian do chờ đợi; nhiều F0 tập trung một chỗ sẽ khiến dịch bệnh lây lan nhanh hơn...”. 

Người lao động thực hiện thủ tục hưởng chế độ tại bộ phận một cửa của Bảo hiểm xã hội tỉnh Hòa Bình. Ảnh: QUANG THÀNH. 

Không chỉ trường hợp chị Nhung mà rất nhiều F0 điều trị tại nhà không được cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng chế độ BHXH; khi điều trị tại các bệnh viện dã chiến không được cấp giấy ra viện mà chỉ được cấp giấy chứng nhận ra viện hoặc hoàn thành điều trị, cách ly. Các loại giấy tờ được cấp đều không đúng với mẫu trong Thông tư 56 của Bộ Y tế, dẫn đến cơ quan BHXH không thể thanh toán cho NLĐ. Chính vì lẽ này, nhiều NLĐ cho rằng BHXH gây khó dễ trong việc giải quyết thủ tục.

Lý giải về việc này, bà Nguyễn Thùy Phương, Trưởng phòng BHXH ngắn hạn, Ban Thực hiện chính sách, BHXH Việt Nam cho biết: “Tôi cũng là F0 điều trị tại nhà nên tôi cũng phải trải nghiệm sự bất cập này. Tuy nhiên, trên thực tế, BHXH Việt Nam chỉ là cơ quan tổ chức thực hiện chính sách chứ không phải là cơ quan quản lý nhà nước, không có thẩm quyền quy định về hồ sơ trình tự, thủ tục. Không có chuyện BHXH “lúc đóng thì dễ, lúc hưởng lại khó” như một số ý kiến. Nếu BHXH Việt Nam tiếp nhận những giấy tờ này để giải quyết cho NLĐ, khi thanh tra, kiểm tra lại có thể phải thu hồi, như vậy rất mất thời gian”.

Cần linh hoạt trong cấp hồ sơ giấy tờ

Sớm nắm bắt được vướng mắc của NLĐ, từ giữa năm 2021, ngay sau đợt dịch Covid-19 bùng phát tại Bắc Giang, BHXH Việt Nam đã đề xuất Bộ Y tế xem xét sử dụng giấy xác nhận hoàn thành cách ly điều trị cho F0 để làm căn cứ thanh toán hưởng BHXH. Bởi lẽ thực tế khi đó NLĐ phải nghỉ việc để điều trị Covid-19, các hồ sơ giấy tờ đó đều chứng minh họ nghỉ việc, hoàn toàn có thể dùng làm căn cứ thanh toán chế độ cho lao động, đỡ phát sinh thủ tục hành chính và giảm áp lực cho các y sĩ, bác sĩ lẫn nhân viên y tế địa phương.

Theo bà Nguyễn Thùy Phương, các quy định cũ của Bộ Y tế hiện nay không đáp ứng được thực tiễn phát sinh là hàng trăm nghìn F0 đang điều trị tại nhà và các cơ sở thu dung, gây ra những bức xúc trong xã hội. Trong lúc dịch bệnh, khó khăn hiện nay, cơ quan BHXH nhận thấy cần có sự linh hoạt, cải cách thủ tục trong cấp hồ sơ giấy tờ để nhanh chóng giải quyết quyền lợi cho NLĐ.

Bộ Y tế vừa có đề xuất hai phương án trình Chính phủ xem xét ban hành nghị quyết công nhận 7 loại giấy tờ có giá trị, như: Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH để cơ quan BHXH có căn cứ làm hồ sơ hưởng chế độ ốm đau đối với NLĐ nhiễm Covid-19. Tuy nhiên, nhiều NLĐ có thể chưa nắm rõ quy định đã gửi ý kiến đến các cơ quan chức năng phản ảnh là một giấy còn khó thực hiện, bây giờ có đến 7 loại giấy thì không thể thực hiện được. Hiểu đúng của đề xuất này là NLĐ chỉ cần một trong 7 loại giấy này là sẽ được thanh toán chế độ bảo hiểm.

“Trong khi chờ thông tư mới ban hành, số lượng F0 tăng cao, chúng tôi vẫn mong muốn y tế các địa phương sớm chỉ đạo, hướng dẫn y tế cơ sở nhanh chóng cấp giấy chứng nhận nghỉ ốm cho F0 điều trị tại nhà hoặc chấp nhận các loại giấy tờ tương tự để NLĐ được hưởng quyền lợi, đỡ mất công đi lại xin các loại hồ sơ giấy tờ. Trong khi chờ các quy định mới bổ sung, cơ quan BHXH đã chuẩn bị đầy đủ nguồn lực, kinh phí, cải cách thủ tục hành chính để sẵn sàng giải quyết quyền lợi cho NLĐ một cách nhanh nhất", bà Nguyễn Thùy Phương chia sẻ.

HUYỀN TRANG