Phóng viên (PV): Những ngày vừa qua, do tâm lý lo ngại giá xăng dầu tăng cao và đứt gãy nguồn cung, không ít người dân đã mua xăng dầu tích trữ. Ông đánh giá hiện tượng này như thế nào và có khuyến nghị gì?

PGS, TS Nguyễn Thường Lạng: Khi giá xăng dầu liên tục tăng và xuất hiện những thông tin về nguy cơ gián đoạn nguồn cung toàn cầu, tâm lý lo ngại của người dân thường gia tăng. Trong bối cảnh thông tin được lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội, nhiều người dễ hình thành tâm lý “mua trước để phòng ngừa”. Điều này dẫn đến việc một số người mua xăng dầu để dự trữ.

 PGS, TS Nguyễn Thường Lạng.

Một trong những hệ quả dễ thấy là nhu cầu xăng dầu tại các cửa hàng có thể tăng đột biến trong thời gian ngắn, vượt quá mức tiêu thụ bình thường. Khi đó, dù nguồn cung thực tế vẫn được bảo đảm, nhưng việc nhiều người cùng lúc mua với số lượng lớn có thể khiến một số cửa hàng tạm thời quá tải hoặc thiếu hàng cục bộ. Ngoài vấn đề về thị trường, việc tích trữ xăng dầu trong hộ gia đình tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.

Xăng dầu là chất dễ bay hơi và dễ cháy nổ, nếu được chứa trong các vật dụng không bảo đảm tiêu chuẩn hoặc bảo quản trong khu dân cư chật hẹp thì nguy cơ xảy ra sự cố cháy nổ là rất lớn. Trong khi đó, phần lớn người dân không có điều kiện bảo quản xăng dầu đúng quy chuẩn kỹ thuật nên việc tích trữ với số lượng lớn có thể gây nguy hiểm cho chính gia đình và cộng đồng xung quanh.

Người dân không nên quá lo lắng trước những biến động ngắn hạn của giá xăng dầu. Hiện nay, nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước vẫn đang được bảo đảm. Nên theo dõi thông tin từ các cơ quan quản lý và nguồn tin chính thống để có cái nhìn đầy đủ về tình hình thị trường, tránh tâm lý hoang mang hoặc mua tích trữ theo đám đông. Việc sử dụng xăng dầu một cách hợp lý và tiết kiệm sẽ vừa giúp giảm chi phí cho người tiêu dùng, vừa góp phần ổn định thị trường.

PV: Theo ông, các cơ quan quản lý cần làm gì để tránh tình trạng người dân hoang mang và đổ xô mua tích trữ?

PGS, TS Nguyễn Thường Lạng: Để hạn chế hiện tượng tích trữ mang tính tâm lý, các cơ quan quản lý, đặc biệt là Bộ Công Thương cần tăng cường truyền thông minh bạch về nguồn cung, dự trữ và kế hoạch điều hành giá xăng dầu. Khi người dân nắm được thông tin rõ ràng rằng nguồn cung vẫn ổn định và hệ thống phân phối hoạt động bình thường, tâm lý lo ngại sẽ giảm bớt và hành vi tích trữ cũng sẽ dần được hạn chế.

 Người dân mua xăng tại cửa hàng xăng dầu Thụy Dương trên đường Hoàng Quốc Việt (Nghĩa Đô, Hà Nội).

Ngoài ra, việc kiểm tra và giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu cũng cần được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp đầu cơ, găm hàng hoặc bán hàng không đúng quy định. Điều này không chỉ giúp bảo đảm nguồn cung cho thị trường mà còn góp phần củng cố niềm tin của người tiêu dùng. Chính quyền địa phương cũng cần tăng cường tuyên truyền, cảnh báo về nguy cơ cháy nổ khi tích trữ xăng dầu trong khu dân cư. Trong trường hợp cần thiết, có thể ban hành những quy định hạn chế việc tích trữ xăng dầu với số lượng lớn để bảo đảm an toàn.

PV: Cần làm gì để giảm ảnh hưởng tiêu cực trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng mạnh, thưa ông?

PGS, TS Nguyễn Thường Lạng: Khi giá xăng dầu tăng, chi phí đi lại của người dân sẽ bị ảnh hưởng khá rõ, đặc biệt là với những người thường xuyên di chuyển. Vì vậy, người dân có thể điều chỉnh một số thói quen sinh hoạt để tiết kiệm nhiên liệu, như: Hạn chế những chuyến đi không cần thiết; nếu có nhiều việc phải làm thì nên sắp xếp để thực hiện trong cùng một chuyến đi, tránh đi lại nhiều lần. 

Người dân cũng có thể ưu tiên đi bộ hoặc sử dụng xe đạp đối với những quãng đường ngắn. Điều này vừa tiết kiệm chi phí nhiên liệu, vừa tốt cho sức khỏe. Tăng cường sử dụng các phương tiện giao thông công cộng như xe buýt hoặc tàu điện đô thị nếu điều kiện cho phép. Đây cũng là xu hướng đang được nhiều đô thị lớn khuyến khích. Những công việc có thể thực hiện trực tuyến thì cũng nên tận dụng để giảm nhu cầu di chuyển...

Ngoài ra, việc chuyển sang sử dụng xe điện cũng là một xu hướng phù hợp trong bối cảnh hiện nay. Khi giá xăng dầu biến động mạnh, các phương tiện sử dụng điện có thể giúp giảm đáng kể chi phí vận hành cho người dân.

Bên cạnh đó, việc sử dụng xe điện cũng phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải mà nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, đang hướng tới.

Trong thời gian tới, nếu có thêm các chính sách hỗ trợ từ phía Nhà nước, chẳng hạn như khuyến khích đổi xe xăng sang xe điện hoặc hỗ trợ phát triển hạ tầng sạc điện thì xu hướng này có thể sẽ phát triển mạnh hơn.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!