Bố trí khu vực riêng cho xe điện trong chung cư: Cần cơ chế hỗ trợ phù hợp, bảo đảm tính khả thi

Bước đi cần thiết

Việc Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 31/2026/TT-BXD được nhiều chuyên gia đánh giá là bước đi cần thiết trong bối cảnh phương tiện sử dụng điện ngày càng phổ biến. Theo quy định, từ ngày 15-12-2026, tất cả dự án chung cư xây mới phải bố trí khu vực riêng cho xe đạp điện, xe máy điện, ô tô điện; đồng thời có khu vực sạc pin, thay pin đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về PCCC. Đối với các chung cư hiện hữu, trong thời hạn 6 tháng kể từ khi thông tư có hiệu lực, chủ sở hữu hoặc đơn vị quản lý phải rà soát, trường hợp chưa đáp ứng quy chuẩn thì phải cải tạo, sửa chữa...

Những năm gần đây, cùng với xu hướng chuyển đổi xanh, số lượng ô tô điện và xe máy điện tại các đô thị lớn tăng nhanh. Tuy nhiên, hạ tầng tại nhiều khu chung cư vẫn chưa theo kịp nhu cầu thực tế. Chị Nguyễn Thị Vân đang sinh sống tại chung cư HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, TP Hà Nội), cho biết, gia đình chị từng rơi vào tình huống "dở khóc dở cười" khi ban quản trị thông báo ngừng tiếp nhận xe điện vào tầng hầm. Lý do được đưa ra là hệ thống điện của tòa nhà không đủ khả năng chịu tải nếu nhiều xe sạc cùng lúc, trong khi hồ sơ thiết kế PCCC ban đầu cũng chưa tính đến khu vực dành cho xe điện. "Tôi nghĩ việc bố trí khu vực riêng cho xe điện là hợp lý. Người dân sử dụng xe điện cũng có quyền được gửi xe ngay tại nơi mình sinh sống như những cư dân khác chứ dùng xe điện lại phải đem xe đi gửi xa rất bất tiện", chị Vân cho biết.

Chung cư Sky Central 176 Định Công (Hà Nội) quy định chỗ để xe điện riêng.

Cùng quan điểm, anh Nguyễn Hùng Cường, cư dân chung cư Sky Central 176 Định Công (Hà Nội) cho rằng, quy định mới sẽ bảo đảm quyền lợi của những người đang sử dụng phương tiện xanh. Anh Cường chia sẻ: "Xe điện ngày càng phổ biến, vì vậy cần có quy chuẩn bắt buộc ngay từ khâu thiết kế. Điều này vừa bảo đảm an toàn PCCC, vừa tạo điều kiện để người dân yên tâm chuyển sang sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường. Nếu các chung cư đều có khu vực riêng cho xe điện thì cư dân sẽ không còn phải gửi xe ở bên ngoài hay tìm nơi sạc mỗi ngày. Điều quan trọng hơn là việc quản lý cũng an toàn, bài bản hơn".

Chung cư cũ đối mặt nhiều thách thức

Ở góc độ quản lý vận hành, nhiều chuyên gia cho rằng quy định mới đã tạo hành lang pháp lý rõ ràng, song việc thực hiện tại các chung cư hiện hữu sẽ không đơn giản. Ông Nguyễn Quốc Khánh, Phó chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam cho biết: “Việc cải tạo các chung cư hiện hữu sẽ gặp nhiều khó khăn. Hệ thống điện đã đi ngầm, phụ tải được tính toán theo thiết kế cũ. Chỉ một số ít dự án còn mặt bằng hoặc có thể kéo nguồn điện độc lập mới dễ cải tạo. Nếu làm chắp vá rất dễ ảnh hưởng đến an toàn của cả tòa nhà...". Đại diện một doanh nghiệp xây dựng, hiện là chủ đầu tư một số dự án chung cư thương mại tại Hà Nội, cho rằng, quy định các chung cư cũ phải hoàn thành việc rà soát, cải tạo trong vòng 6 tháng kể từ ngày 15-12-2026 đặt ra áp lực rất lớn về thời gian, nguồn lực và kinh phí thực hiện. Do đó, cần có những cơ chế phù hợp, có tính đến điều kiện thực tế của từng dự án và địa phương, nhằm bảo đảm mục tiêu an toàn nhưng vẫn khả thi trong quá trình triển khai.

Trao đổi với chúng tôi, Tiến sĩ, kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Phó chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho biết: “Khi quy chuẩn đã được ban hành thì các chủ đầu tư phải nghiêm túc thực hiện. Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và nhiều đô thị lớn đang từng bước xây dựng lộ trình phát triển giao thông xanh, giảm dần phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Vì vậy, việc bổ sung khu vực dành riêng cho xe điện trong các tòa nhà chung cư là yêu cầu tất yếu để hạ tầng theo kịp xu hướng phát triển”.

Có thể thấy, quy định mới của Bộ Xây dựng không chỉ hướng đến việc bảo đảm an toàn PCCC mà còn tạo nền tảng hạ tầng phục vụ quá trình chuyển đổi sang phương tiện xanh. Tuy nhiên, để chủ trương đi vào cuộc sống, ngoài các quy chuẩn kỹ thuật, rất cần hướng dẫn chi tiết về cải tạo chung cư hiện hữu, cơ chế hỗ trợ phù hợp và sự quyết liệt trong thực hiện.