Nhà phê bình văn học Hoài Nam và tác giả Vũ Thế Long dẫn dắt độc giả bằng những câu chuyện hết sức thú vị về vấn đề này. Bước vào những trang sách tựa như ngược dòng thời gian về những năm đầu của thế kỷ 20, để hồi tưởng, để khám phá một thời, người Hà Nội đã ăn uống, chế biến và sáng tạo ẩm thực ra sao, đã “đối xử” thế nào (cự tuyệt, đón nhận, hay thậm chí “đồng hóa”) với những màu sắc ẩm thực mới lạ du nhập vào Thủ đô qua các luồng “di cư”, giao lưu Đông - Tây, Nam - Bắc...

leftcenterrightdel
Tác giả Vũ Thế Long chia sẻ tại buổi giao lưu, ra mắt cuốn sách. 

Sự kết hợp giữa trải nghiệm cá nhân của một người sinh ra, lớn lên tại Hà Nội với sự tìm hiểu tỉ mỉ, kỹ càng của một nhà nghiên cứu từ những văn bản, hiện vật khảo cổ học đến tư liệu “sống” - là các cụ ông, cụ bà thế hệ trước đã đem đến cho độc giả một cuốn sách đầy ắp tư liệu mà vẫn sống động, vẫn rất “đời”, để chúng ta cảm nhận được “chiều sâu” của ẩm thực Hà Nội, của bản sắc văn hóa Hà Nội trong suốt thế kỷ 20 đầy biến động. 

Tác giả Vũ Thế Long chia sẻ: Ăn uống là một mặt rất quan trọng của văn hóa. Tìm ra cái bản sắc của văn hóa ăn uống Việt Nam - Hà Nội và đi sâu hơn nữa, bản sắc trong sự ăn uống của người Hà Nội để rồi từ đó mà gìn giữ, phát huy và phát triển nền văn hóa ăn uống của Hà Nội là điều không kém hệ trọng để xây dựng một nền văn hóa Hà Nội mới.

Để tìm cách tiếp cận được với văn hóa ăn uống của Hà Nội, Việt Nam, tôi xin viết ra những gì mà một người ở lứa tuổi như tôi được sống ở Hà Nội biết được mình đã uống gì, ăn gì; gia đình những người quanh mình ở các lứa tuổi, các thế hệ đã ăn uống ra sao; may ra có chút lợi ích gì chăng cho công cuộc tìm hiểu và bảo tồn văn hóa ăn uống của người Hà Nội chúng ta.

leftcenterrightdel
Bìa cuốn sách. 

Với 300 trang sách, Vũ Thế Long không khác gì một đầu bếp hiếu khách, chăm chút và cẩn thận "bày biện" đồ ăn thức uống lên bàn tiệc cho những vị khách, bất kể tuổi tác, cùng thưởng ngoạn. Những món đồ lần lượt được bày ra, nào nước lọc bằng chai thủy tinh, nước vối, trà cho đến những món ăn quen thuộc nhưng cũng đầy lạ lẫm như riêu cua, phở, rươi… từng một thời gắn bó với người Hà Nội.

Tác giả Vũ Thế Long là Tiến sĩ, nhà nghiên cứu cổ sinh vật học, nhân học, môi trường và lịch sử văn hóa; nguyên Trưởng ban nghiên cứu con người và môi trường thuộc Viện Khảo cổ học Việt Nam - Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam. Hiện ông là Thư ký Câu lạc bộ Văn hóa Nghệ thuật Ăn uống (thuộc Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam); Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam.

Tin, ảnh: KHÁNH HÀ