Từ giá trị truyền thống đến những ý tưởng mới

Khi chất liệu làng nghề bước vào thiết kế

Bước vào triển lãm, người xem bắt gặp nhiều chất liệu quen thuộc trong những hình thức mới lạ. Không gian triển lãm giống một cuộc gặp giữa những giá trị của làng nghề trong cách nhìn mới của người trẻ.

Triển lãm “NGHỆ - Làng nghề, thiết kế và sáng tạo trẻ” thu hút đông đảo khách tham quan.

Lấy cảm hứng từ mây tre đan Phú Vinh, những nan mây, tre được đưa vào bàn, ghế và các sản phẩm trang trí. Vẫn là màu vàng nâu tự nhiên và những đường đan quen thuộc, nhưng hình thức đã được tiết chế, thay đổi về tỷ lệ và cấu trúc. Có sản phẩm tạo cảm giác nhẹ, thoáng nhờ những khoảng rỗng giữa các nan; có sản phẩm lại gây chú ý bởi cách vật liệu được uốn, ghép thành những đường cong, hình khối mới.

Bên cạnh đó, lụa Vạn Phúc được khai thác qua những thiết kế thời trang với màu sắc, cách xử lý đa dạng. Những tấm vải nhiều màu, các mảng thêu hoa lá, chim muông tạo những điểm nhấn nổi bật trong không gian. Trên các ma-nơ-canh, những bộ trang phục với cách xử lý đa dạng về màu sắc, bề mặt và cấu trúc. Có thiết kế sử dụng những mảng màu tương phản, có mẫu chú trọng đường thêu và chi tiết kết sợi. Từ chất liệu lụa quen thuộc của làng nghề, các thiết kế mang đến những cách thể hiện mới về kiểu dáng, màu sắc và cách xử lý bề mặt.

Màu sắc và hình tượng của tranh Hàng Trống được chuyển thể qua những đường thêu trên vải, túi xách, đưa các hình ảnh dân gian quen thuộc vào những sản phẩm gần gũi với đời sống. Cùng với đó là các sản phẩm gỗ, gốm và những sáng tác lấy cảm hứng từ làng nghề gỗ Thiết Úng, làng nghề chế tác đồ sừng mỹ nghệ Thụy Ứng, làng nghề điêu khắc gỗ và đá thủ công Nhân Hiền. Gỗ được đưa vào các sản phẩm nội thất và tạo hình; gốm xuất hiện qua bình, lọ và những tác phẩm có hình khối khác nhau.

Chị Nguyễn Mai Anh (sinh năm 1990, ở phường Ba Đình, Hà Nội) chia sẻ: “Tôi rất thích thú khi thấy những chất liệu vốn quen thuộc ở làng nghề lại được biến đổi thành những sản phẩm hiện đại, đẹp mắt như vậy”.

Từ những sản phẩm cụ thể, có thể thấy điểm chung không nằm ở việc giữ nguyên hình thức truyền thống, mà ở cách chất liệu được mở rộng khả năng ứng dụng. Chính sự chuyển đổi ấy khiến các sản phẩm có mối liên hệ với làng nghề nhưng không tạo cảm giác cũ.

Từ giảng đường đến những kết nối mới

Những sản phẩm được giới thiệu tại Triển lãm “NGHỆ - Làng nghề, thiết kế và sáng tạo trẻ” là kết quả của quá trình nghiên cứu, sáng tạo từ giảng viên, sinh viên các khoa của Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp, gồm: Thiết kế Nội thất, Thiết kế Thời trang, Mỹ thuật Truyền thống và Đồ họa. Mỗi khoa khai thác một khả năng khác nhau của chất liệu và giá trị làng nghề, nhưng cùng hướng tới việc tạo ra những sản phẩm phù hợp với đời sống hôm nay.

Các sản phẩm trưng bày tại triển lãm khai thác khả năng ứng dụng của chất liệu và giá trị làng nghề Hà Nội.

Điểm đáng chú ý là những ý tưởng không chỉ dừng trên bản vẽ. Chất liệu, kỹ thuật và họa tiết truyền thống được nghiên cứu để trở thành những sản phẩm cụ thể, giúp người xem trực tiếp nhận ra quá trình chuyển đổi từ giá trị làng nghề sang thiết kế mới.

PGS, TS Phạm Hùng Cường, Hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp chia sẻ: “Triển lãm là dịp giới thiệu kết quả đào tạo, nghiên cứu và sáng tạo của giảng viên, sinh viên tới công chúng và doanh nghiệp. Qua đó, người trẻ có thêm cơ hội tiếp cận giá trị làng nghề, phát huy tư duy sáng tạo, tìm kiếm những cách tiếp cận mới đối với di sản”.

Không gian triển lãm còn tổ chức hoạt động giao lưu với nghệ nhân, trình diễn nghề thêu tay truyền thống. Sự xuất hiện của người thợ giúp câu chuyện về chất liệu không chỉ nằm trên sản phẩm, mà được nối với kỹ thuật và kinh nghiệm làm nghề. Bên cạnh làng nghề, nghệ nhân và nhà trường, doanh nghiệp cũng tham gia triển lãm. Các doanh nghiệp đồng hành đã mở thêm cơ hội để các ý tưởng thiết kế được nhìn từ góc độ sản xuất, công năng và thị trường.

Từ những nan mây, chất liệu dệt, gỗ, gốm đến hình ảnh tranh Hàng Trống, Triển lãm “NGHỆ - Làng nghề, thiết kế và sáng tạo trẻ” cho thấy, khi được người trẻ nghiên cứu và đặt vào những nhu cầu mới, chất liệu làng nghề có thể tiếp tục tạo ra những sản phẩm mới, để giá trị của nghề không chỉ được nhớ đến, mà còn hiện diện trong đời sống hôm nay.