QĐND -   Năm 2012-2013, Bảo tàng Hồ Chí Minh nhận được nhiều hiện vật, tài liệu gốc liên quan tới Chủ tịch Hồ Chí Minh từ gia đình cố GS Vũ Đình Hòe. Trong số đó, có những hiện vật đã được cụ Hòe và gia đình giữ gìn, trân trọng như  gia bảo hơn nửa thế kỷ qua.

1. Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, toàn dân ta lại phải bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ, gian khổ chống lại thực dân Pháp. Để thống nhất các khu vực tiền tệ dưới quyền quản lý của chính quyền cách mạng và củng cố giá trị của đồng tiền giấy, Chính phủ kháng chiến cho đúc tiền bằng vàng thật gọi là “Đồng Việt vàng”. Đồng Việt vàng là đơn vị tượng trưng cho đồng tiền độc lập của Việt Nam, có ý nghĩa làm đối trọng với đồng tiền của những nước lấy vàng làm bản vị. Theo Sắc lệnh số 199/SL, ngày 8-7-1948 của Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa: Đơn vị tiền tệ Việt Nam là đồng "Việt"-một đồng vàng cân nặng 0g,375 vàng nguyên chất. Cố Bộ trưởng Vũ Đình Hòe đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh trao cho một đồng tiền vàng có giá trị 20 Việt. Cụ Hòe và gia đình đã cẩn trọng gìn giữ từ khi được Bác Hồ trao tặng.

Ngày 21-12-2012, phu nhân của cố GS Bộ trưởng Vũ Đình Hòe, bà Nguyễn Thị Trường, ở tuổi 93, đã bay từ TP Hồ Chí Minh ra Hà Nội thực hiện di nguyện của ông-trao tặng Bảo tàng Hồ Chí Minh đồng tiền vàng đặc biệt quý hiếm này với lời gửi gắm “Đồng tiền này đúc bằng Tuần lễ vàng của toàn dân, vậy phải để cho toàn dân được nhìn thấy”.

2. Những chiếc đồng hồ Movado (Thụy Sĩ) có hình Chủ tịch Hồ Chí Minh trên bề mặt, được làm theo đơn đặt hàng của ta với phía Thụy Sĩ năm 1954 khi Thủ tướng Phạm Văn Đồng đi dự Hội nghị Giơ-ne-vơ để làm quà tặng cho cán bộ, nhân viên trong các phái đoàn bạn. Khi Thủ tướng về, còn dư một số, Bác Hồ tặng lại cho các cán bộ cấp cao của ta. Cụ Vũ Đình Hòe được nhận một chiếc và luôn giữ chiếc đồng hồ bên mình.

Khi cụ Hòe qua đời, cả gia đình để ý tìm nhưng không thấy và nghĩ chiếc đồng hồ đã bị mất. Trước ngày giỗ hết, con trai cả của cụ soạn và sắp xếp lại hồ sơ, tài liệu của cha thì tình cờ tìm lại được. Thì ra, ở tuổi 100, mắt đã mờ không còn xem giờ được nữa, cụ Hòe đã gói cẩn thận chiếc đồng hồ và cất trong một chiếc cặp. Hôm trao tặng lại bảo tàng, sáng 27-8-2013, chiếc đồng hồ vẫn hoạt động chính xác.

3. Trong gia đình cụ Vũ Đình Hòe hiện còn kỷ vật quý là chiếc huy hiệu có hình Bác Hồ trên nền cờ đỏ sao vàng, được làm bằng kim loại.

Khoảng năm 1953, phu nhân của Bộ trưởng Vũ Đình Hòe sinh hạ người con thứ 10 ở ATK trong Chiến khu Việt Bắc. Ông Hòe đi công tác vắng, khi về gặp Bác, Bác tươi cười nói: “Bác báo tin vui nhé. Chúc mừng chú có thêm một công dân. Rồi Bác quay lại bảo ông Phan Mỹ (Chánh văn phòng Chính phủ ở ATK): "Chú đưa tôi cái bọc gói giấy báo". Bác cầm và mở ra đưa tận tay ông Hòe: Đây bánh xà phòng để tắm cho cháu, đây mấy thước lụa để may áo cho cháu, còn đây chiếc huy hiệu thưởng riêng cho thím”. Ông Vũ Đình Hòe ghi tiếp trong hồi ký lời Bác như sau: “Ở Liên Xô có danh hiệu “Bà mẹ anh hùng” tặng cho người sinh 10 con, “Bà mẹ vinh quang” tặng người sinh 8-9 con, tiếc rằng ở Việt Nam mình chưa có. Thì đây tôi thưởng cho thím Hòe”.

MINH NHÃ