Tại không gian trưng bày chuyên đề, người xem lặng lẽ đọc từng dòng chú thích, rồi lại nhìn thật lâu những bức ảnh, hiện vật. Tuyến đường 1C hiện lên cùng những câu chuyện về thế hệ đã gửi thanh xuân lại nơi chiến trường. Trưng bày bắt đầu với chủ đề “Những con đường huyết mạch nối liền Bắc-Nam”. Đó là câu chuyện về những thanh niên, học sinh, sinh viên, giáo viên, công nhân trên mọi miền Tổ quốc, đã tình nguyện gác lại những ước mơ, hoài bão riêng tư để dấn thân vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Bức ảnh nữ thanh niên Xí nghiệp in Thái Bình viết đơn tình nguyện ra chiến trường ghi lại một khoảnh khắc người trẻ gửi lại phía sau những ước mơ riêng để dấn thân vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Bên cạnh là bức ảnh về các sinh viên Trường Đại học Kinh tế kế hoạch (nay là Đại học Kinh tế Quốc dân) trước giờ lên đường nhập ngũ, tháng 9-1971. Các bức ảnh chỉ có sự nghiêm túc và quyết tâm của những người thanh niên sẵn sàng lên đường, chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Chính những bàn tay, ý chí của họ đã góp phần tạo nên tuyến đường Trường Sơn (Đường Hồ Chí Minh), trở thành mạch giao thông với gần 20.000km đường ô tô, đưa hơn 2 triệu lượt cán bộ, chiến sĩ ra vào chiến trường.
Tiếp nối mạch cảm xúc, trưng bày chủ đề “Huyền thoại đường 1C” kể về tuyến đường 1C bảo đảm chi viện thông suốt, góp phần tạo nên thắng lợi quyết định cho cách mạng miền Nam. Con đường được ví như “nơi sắt thép tan chảy” vì hứng chịu bom đạn, nhưng những thanh niên xung phong (TNXP) vẫn tìm cách đi qua. Trong bức ảnh chụp một đơn vị TNXP trên tuyến đường 1C vào tháng 10-1969, người xem bắt gặp những gương mặt điềm tĩnh, khí thế vững vàng thực hiện nhiệm vụ.
 |
| Khách tham quan trưng bày chuyên đề. |
Bà Lâm Thị Minh Tâm, nguyên Chính trị viên phó Đại đội 4, Liên đội 1 TNXP tuyến đường 1C, chia sẻ: “Chúng tôi đã dầm mình nhiều ngày trong kênh rạch, chịu đói, chịu bệnh tật. Mọi người đã đi qua chiến trường bằng đôi chân trần, bằng sức lực của những người trẻ và bằng sự gan góc không thể đo đếm”.
Trưng bày khép lại với chủ đề “Nghĩa tình còn mãi”, kể về hành trình tìm kiếm và đưa các liệt sĩ trở về. Người xem không khỏi xúc động khi đứng trước bức ảnh những người dân từng âm thầm chôn cất, bảo vệ hài cốt các chiến sĩ TNXP để rồi hơn 30 năm sau, chính họ góp sức đưa các liệt sĩ về với gia đình; hay hình ảnh lễ khánh thành Đền thờ anh hùng liệt sĩ, LLVT nhân dân và TNXP hy sinh trên tuyến đường 1C vào ngày 27-4-2024. “Tôi rất cảm phục lực lượng TNXP đã cống hiến vì Tổ quốc. Là thế hệ trẻ, tôi thấy mình phải học tập, rèn luyện thật tốt để xứng đáng với những hy sinh ấy”, bạn Lê Nguyễn Minh Thư (sinh năm 2007, sinh viên ngành sư phạm lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội) chia sẻ.
Những hình ảnh, ký ức được lưu giữ nơi đây không chỉ kể lại một thời chiến tranh khốc liệt mà còn nhắc nhớ về lòng yêu nước và sự hy sinh của một thế hệ. Những giá trị ấy vẫn còn nguyên ý nghĩa, nhắc mỗi người trân trọng hòa bình hôm nay.