Hội thảo đã tổng kết các nghiên cứ thuộc 5 lĩnh vực gồm: Khảo cổ học tiền sử; khảo cổ học sơ sử và nhà nước sớm; khảo cổ học lịch sử; khảo cổ học Champa - Óc Eo và khảo cổ học dưới nước. Nhiều nghiên cứu tập trung làm rõ đời sống cư dân thời tiền sử, sự hình thành và phát triển của các nền văn hóa Đông Sơn, Sa Huỳnh, Óc Eo, quá trình hình thành đô thị cổ và các mối quan hệ giao lưu kinh tế, văn hóa giữa Việt Nam với khu vực, thế giới.

TS Hà Văn Cẩn, Viện trưởng Viện Khảo cổ học phát biểu bế mạc Hội thảo.  

Các ý kiến trao đổi tại Hội thảo nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng nghiên cứu, bảo đảm độ tin cậy của tư liệu, tính chặt chẽ trong lập luận khoa học và đặt các phát hiện trong bối cảnh lịch sử, không gian văn hóa phù hợp. Việc ứng dụng công nghệ số, hệ thống thông tin địa lý, mô hình hóa 3 chiều và các phương pháp phân tích hiện đại cần được đẩy mạnh, gắn với tăng cường hợp tác liên ngành, công bố kết quả nghiên cứu và xây dựng cơ sở dữ liệu khảo cổ học.

Phát biểu bế mạc hội thảo, TS Hà Văn Cẩn, Viện trưởng Viện Khảo cổ học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) cho biết, hoạt động khai quật khảo cổ học hiện gặp nhiều khó khăn. Trong năm qua, các cơ quan nghiên cứu ít có điều kiện chủ động tổ chức khai quật, phần lớn tập trung vào những cuộc khai quật khẩn cấp theo yêu cầu của địa phương hoặc tại các di tích đã được quy hoạch. Bên cạnh đó, kinh phí tổ chức khai quật, trong đó có những khoản chi liên quan đến nhân công và bảo hiểm, cũng là vấn đề cần được tháo gỡ. Những khó khăn này ảnh hưởng đến khả năng triển khai các cuộc khai quật và bổ sung tư liệu thực địa phục vụ nghiên cứu.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong khảo sát, khai quật, phân tích và bảo quản di vật; tăng cường hợp tác liên ngành giữa khảo cổ học với sinh học phân tử, sử học, dân tộc học và các lĩnh vực khoa học liên quan. Việc ứng dụng công nghệ số, hệ thống thông tin địa lý, mô hình hóa 3 chiều và các phương pháp phân tích hiện đại cần được triển khai phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả nghiên cứu và quản lý di sản.

Kết thúc Hội thảo, đại diện ban tổ chức ghi nhận những đóng góp của các nhà khoa học, cơ quan nghiên cứu, trường đại học, bảo tàng và địa phương; đồng thời bày tỏ mong muốn các kết quả được trao đổi tại Hội thảo tiếp tục phát triển thành những chương trình nghiên cứu cụ thể, góp phần làm sáng tỏ lịch sử dân tộc và nâng cao hiệu quả bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam.