Đến dự Hội nghị có các đồng chí: Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; Trần Thanh Mẫn, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Vũ Đức Đam, Phó thủ tướng Chính phủ; Phùng Xuân Nhạ, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; Thượng tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Phó chủ nhiệm TCCT Quân đội nhân dân Việt Nam; Nguyễn Mạnh Hùng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông; đại biểu lãnh đạo các bộ, ban, ngành, tổ chức, đoàn thể, lãnh đạo các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Phong trào tự học và đọc sách phải được lan tỏa trong toàn xã hội

Phát biểu tại hội nghị, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh: Ngày sách Việt Nam 21-4 đã trở thành dấu mốc. Mặc dù mới qua 5 năm thực hiện nhưng các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, trước hết là các nhà xuất bản và đông đảo những người có tấm lòng tham gia hưởng ứng Ngày sách Việt Nam, đã làm cho văn hóa đọc có bước thuận lợi và phát triển đáng mừng. Điều đáng quý là không chỉ ở những nơi có điều kiện tốt về kinh tế mà phong trào đọc và sách đã đến nhiều vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Không chỉ có những doanh nghiệp lớn tham gia tài trợ để đưa sách đến với mọi người và kể cả có những doanh nghiệp, cá nhân dù điều kiện kinh tế khó khăn nhưng đã dành tấm lòng cho phong trào đọc.

leftcenterrightdel
Phó thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại Hội nghị.
leftcenterrightdel
Các đại biểu dự Hội nghị.

Theo Phó thủ tướng Vũ Đức Đam, điều đáng nói là Ngày sách Việt Nam và văn hóa đọc phải thực chất và lan tỏa đến mọi ngõ ngách, cơ quan, ban ngành. Đó đây còn nhiều nơi chưa tích cực, còn hình thức. Phải đẩy mạnh hơn làm sao cho đọc sách, phong trào tự học và đọc phải lan tỏa trong toàn xã hội, giới trẻ nhưng không chỉ có giới trẻ mà cả cán bộ, công chức trong bộ máy Nhà nước cũng phải tham gia. Có nhiều công việc sẽ làm tốt hơn nếu công chức dành thời gian để đọc các văn bản, rồi sau đó là đọc sách.

Phát biểu khai mạc, đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông nhấn mạnh: “Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên của cuộc cách mạng số. Công nghệ đang thay đổi cách chúng ta sống và làm việc. Nhưng công nghệ ngày nay lại thay đổi nhanh và liên tục, gần như là từng ngày. Một cá nhân, hay một dân tộc, muốn tồn tại, thích ứng và phát triển thì chỉ còn cách duy nhất là liên tục học và học cả đời, liên tục đọc và đọc cả đời. Và do vậy, đây là một quyết định thể hiện sự quan tâm kịp thời và tầm nhìn của Đảng và Nhà nước ta nhằm chấn hưng văn hoá đọc Việt Nam. Có thể coi đây như là một tuyên bố ban đầu để tiến tới một chiến lược sách quốc gia hoặc một luật về khuyến đọc Việt Nam”.

Đánh giá về kết quả sau 5 năm thực hiện Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Ngày sách Việt Nam, đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng cho biết: Số cuốn sách tăng 22%, số bản sách tăng 55%. Tuy chưa phải phổ cập, nhưng Ngày sách Việt Nam đã về được đến cấp huyện, xã; tủ sách đã về đến lớp học và hộ gia đình; giờ đọc sách đã vào đến lớp học; Tết đến mọi người đã lì xì, mừng tuổi bằng sách. Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội đã có đường sách. Nhiều địa phương đã tổ chức ngày hội sách. Hàng năm đã tổ chức Giải thưởng sách quốc gia. 10 nhà xuất bản đầu tiên đã chuẩn bị cho việc xuất bản điện tử. 5 năm tới, số cuốn sách phải tăng 50%, số bản sách tăng 100%. Nhiều cơ chế chính sách mới phải được ban hành để chấn hưng văn hoá đọc Việt Nam. Ngày sách, tủ sách, đường sách, hội chợ sách, giờ đọc sách sẽ được phổ cập rộng rãi. Giải thưởng sách Quốc gia sẽ được đổi mới, tổ chức với quy mô lớn hơn, thu hút sự quan tâm của xã hội, với giải thưởng lớn hơn.

leftcenterrightdel
Sách được trưng bày tại Hội nghị.

Với vai trò là một trong những đơn vị được Chính phủ giao phối hợp Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức thực hiện Ngày sách Việt Nam và chủ trì trong thực hiện Đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có những chỉ đạo và hoạt động cụ thể đối với các đơn vị thuộc ngành, đặc biệt là hệ thống thư viện công cộng trong hưởng ứng Ngày sách Việt Nam theo hướng đồng bộ, có quy mô, với nhiều hình thức đa dạng, phong phú, phù hợp với điều kiện, đặc thù riêng của từng vùng miền, từng cơ quan, đơn vị, địa phương, tạo sự thu hút, tham gia đông đảo của nhiều tầng lớp nhân dân.

Theo báo cáo của đại diện Bộ VHTTDL, qua tổ chức Ngày Hội sách và Văn hóa đọc chào mừng Ngày sách Việt Nam, Ban tổ chức đã nhận được hàng vạn cuốn sách từ các nhà xuất bản ở Trung ương, các tổ chức xã hội (với tổng trị giá gần 2 tỷ đồng), để giúp đỡ cho các thư viện, tủ sách ở các địa phương còn nhiều khó khăn như: Hòa Bình, Sơn La, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Lai Châu, Hà Giang, Tuyên Quang, Yên Bái, Lào Cai, Nghệ An, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Bình... Sách, báo quyên góp được thông qua những Ngày Hội đọc sách đã được đưa tới các điểm đọc, tủ sách, thư viện ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào thiểu số, nơi đang thiếu sách báo, khát khao tri thức.

Nhân Ngày sách Việt Nam lần thứ 5 năm 2018, thông qua Dự án “Xe thư viện đa phương tiện lưu động”, Bộ VHTTDL đã tổ chức lễ trao tặng 8 xe ô tô thư viện lưu động đa phương tiện (trị giá hơn 8 tỷ đồng) cho 8 thư viện tỉnh: Lạng Sơn, Điện Biên, Hòa Bình, Ninh Bình, Nam Định, Quảng Bình, Lâm Đồng và Cà Mau. Theo đó, mỗi xe có hơn 4.000 cuốn sách, 6 máy tính, 1 máy chủ, phần mềm, máy chiếu, vô tuyến.

Trong 5 năm qua, các cơ sở giáo dục trên cả nước đã quyên góp được hơn 11 triệu bản sách, truyện các loại cho thư viện các nhà trường, học sinh nghèo; tổ chức được trên 240 nghìn hội thi, hội thảo, chuyên đề, tập huấn gắn với chủ đề về sách và văn hóa đọc tại các cơ sở giáo dục. Hơn 50% các cơ sở giáo dục tổ chức trưng bày triển lãm, giới thiệu sách gắn với chủ đề. Trên 66 triệu lượt học sinh, sinh viên và trên 4,7 triệu lượt cán bộ, giảng viên, giáo viên, nhân viên tham gia hưởng ứng Ngày Sách Việt Nam.

Ông Đào Quang Huy (thư viện gia đình xã Song Khê, tỉnh Bắc Giang) chia sẻ: Xuất phát từ ước nguyện khơi dậy văn hóa đọc, mở mang tri thức cho mọi người để phát triển địa phương, xây dựng đất nước, bản thân tôi thấy mình phải khơi dậy văn hóa đọc cho các cháu thiếu nhi và cộng đồng và đã có kế hoạch sưu tầm sách, xây dựng thư viện hiệu quả nhanh nhất. Tôi đã sử dụng một phần tiền lương hưu của mình để mua một số dụng cụ cần thiết phục vụ thư viện, bổ sung thêm đầu sách, tủ giá sách... Từ khi thành lập phòng đọc năm 2011 và chưa có sách, đến nay tổng số sách được nâng lên là 8.500 quyển, thư viện có nhiều loại sách phục vụ cho nhiều độ tuổi, nhiều lĩnh vực khác nhau cần tài liệu, kiến thức và tham gia đọc sách.

Nét đẹp trong đời sống văn hóa tinh thần của bộ đội

5 năm qua, việc tổ chức Ngày sách Việt Nam trong Quân đội đã trở thành sự kiện văn hóa, nét đẹp trong đời sống văn hóa tinh thần của cán bộ, chiến sĩ; hoạt động trưng bày triển lãm, giới thiệu sách báo không chỉ được tổ chức nhân dịp Ngày sách Việt Nam mà còn được các đơn vị tổ chức thường xuyên nhân các sự kiện chính trị của đất nước, của Quân đội với nhiều chủ đề phong phú, đa dạng, phù hợp với đặc điểm tình hình nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị và thời điểm diễn ra sự kiện như: “Ngày Hội đọc sách”; “Sách về chiến thắng 30-4”; “Sách về Bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân”; “Sách về Biển đảo”; “Sách quý - sách hay”; “Sách - Tri thức của nhân loại”; “Sách, tri thức - khởi nguồn thành công”... Ngoài ra, các cơ quan, đơn vị còn phối hợp tham gia trưng bày triển lãm sách do Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Công an và các địa phương tổ chức với nội dung thiết thực để giới thiệu lịch sử truyền thống Quân đội về chiến tranh cách mạng, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

leftcenterrightdel
Sách được phát miễn phí cho các em thiếu nhi tại Thư viện Quân đội.

Việc tổ chức các hoạt động nhân Ngày sách Việt Nam đã được các đơn vị trong toàn quân lồng ghép với sinh hoạt chính trị, tư tưởng; ngày chính trị văn hóa tinh thần và học tập chính trị, học tập các chuyên đề làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh... Cùng với công tác trưng bày triển lãm, công tác tuyên truyền giới thiệu sách cũng được các đơn vị triển khai sâu rộng với nhiều hình thức đa dạng như: Hội thảo, tọa đàm, bình sách; giới thiệu sách, tổ chức các câu lạc bộ đọc sách, mời các nhà khoa học, nhà văn, nhà thơ nói chuyện, diễn giả giới thiệu kỹ năng, phương pháp đọc sách, thu hút đông đảo cán bộ chiến sĩ tham gia.

leftcenterrightdel
 Đồng chí Võ Văn Thưởng và đồng chí Vũ Đức Đam trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Thông tin và Truyền thông tặng các tập thể, cá nhân thực hiện tốt Ngày sách Việt Nam.

Để Ngày sách trong Quân đội có sức lan tỏa cao, thu hút cán bộ, chiến sĩ tham gia, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Tổng cục Chính trị thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo đầu tư phát triển phong trào đọc sách trong toàn quân như đã đầu tư xây dựng hệ thống xuất bản điện tử của Nhà xuất bản Quân đội nhân dân; Thư viện điện tử của Thư viện Quân đội và một số đơn vị góp phần đa dạng các loại hình sách cho người đọc; đầu tư nâng cấp phòng đọc, phòng Hồ Chí Minh và bảo đảm đầy đủ chế độ, định mức, tiêu chuẩn sách cho bộ đội theo quy định của Bộ Quốc phòng, hoạt động phòng đọc, phòng Hồ Chí Minh đi vào nền nếp.

Sách là kho tàng tri thức, là sản phẩm văn hóa tinh thần đóng vai trò rất quan trọng. Ở bất cứ thời đại nào, con người cũng lấy việc tự học là một trong những phương cách để hoàn thiện bản thân, để tiến bộ trong cuộc sống cá nhân, để đóng góp vào phát triển xã hội và đọc sách là một trong những cách tự học hiệu quả. Ngày Sách Việt Nam cũng là dịp đề cao trách nhiệm của các cấp, các ngành đối với việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc ở Việt Nam.

Bài và ảnh: KHÁNH HUYỀN