Kinh nghiệm của các nhiệm kỳ trước đây, nhất là thực tiễn của nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng cho thấy rõ: Chỉ khi khơi dậy, củng cố và phát huy được sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đất nước ta mới có thể giữ vững ổn định chính trị-xã hội, vượt qua những thử thách chưa từng có tiền lệ, tạo nền tảng vững chắc để bước vào giai đoạn phát triển mới với tâm thế chủ động, tự tin và bền vững hơn.

Xuyên suốt tiến trình cách mạng Việt Nam từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, dưới sự lãnh đạo của Đảng và ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh, đại đoàn kết toàn dân tộc luôn được xác lập là vấn đề chiến lược lâu dài, là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhiều lần khẳng định: Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công; đoàn kết phải xuất phát từ lợi ích thiết thực của nhân dân, gắn với dân chủ, được tổ chức chặt chẽ và được dẫn dắt bởi một Đảng chân chính cách mạng. Quan điểm ấy không chỉ là phương châm hành động trong đấu tranh giành độc lập, mà còn là nền tảng tư tưởng xuyên suốt trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.

Điệu múa xòe của đồng bào Thái thể hiện tinh thần đoàn kết. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Từ thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đến sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đặc biệt là 40 năm đổi mới, thực tiễn lịch sử đã khẳng định một chân lý bền vững: Khi ý Đảng hòa quyện với lòng dân, khi toàn dân tộc đồng tâm hiệp lực thì không có khó khăn nào không thể vượt qua, không có mục tiêu lớn nào không thể đạt được. Đại đoàn kết toàn dân tộc vì thế không chỉ là khẩu hiệu chính trị mà là sức mạnh hiện thực, được kiểm nghiệm và khẳng định qua từng chặng đường phát triển của đất nước.

Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, đất nước ta phải đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách. Đại dịch Covid-19 bùng phát trên phạm vi toàn cầu, tác động sâu rộng đến mọi mặt đời sống kinh tế-xã hội; biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan, an ninh phi truyền thống diễn biến phức tạp; tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động khó lường... Trong bối cảnh đó, Đảng ta đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ nhiều chủ trương, giải pháp lớn nhằm củng cố và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành và triển khai nhiều nghị quyết, chỉ thị, kết luận quan trọng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; về công tác dân vận; về phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa; về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Những chủ trương này đã tạo ra khuôn khổ chính trị-pháp lý đồng bộ, góp phần tăng cường mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, củng cố nền tảng xã hội của khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong tình hình mới.

Một điểm nổi bật trong nhiệm kỳ Đại hội XIII là Đảng ta đặc biệt coi trọng việc kết hợp chặt chẽ giữa lãnh đạo phát triển kinh tế-xã hội với bảo đảm an sinh xã hội, chăm lo đời sống nhân dân. Các chính sách hỗ trợ người lao động, người yếu thế; các gói phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội được triển khai kịp thời, đúng đối tượng, góp phần ổn định đời sống, bảo đảm sinh kế, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và sự điều hành của Nhà nước. Chính từ niềm tin ấy, tinh thần đoàn kết, đồng thuận xã hội tiếp tục được củng cố và lan tỏa, tạo sức mạnh tổng hợp để đất nước vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất.

Nhờ phát huy tốt sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, đất nước ta đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, toàn diện, có tính đột phá. Kinh tế từng bước phục hồi và phát triển, giữ vững ổn định vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn; nhiều công trình, dự án, đề án trọng điểm được hoàn thành, tạo động lực mới cho phát triển. Cùng với phát triển kinh tế, các lĩnh vực văn hóa, xã hội, con người tiếp tục được quan tâm, đạt nhiều tiến bộ; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được cải thiện; sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và sự đồng thuận xã hội được tăng cường. Quốc phòng, an ninh được giữ vững; chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ được bảo đảm; đối ngoại và hội nhập quốc tế được mở rộng, đi vào chiều sâu, góp phần nâng cao vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam.

Trong nhiệm kỳ qua, công tác bảo đảm an sinh xã hội, chăm lo người có công với cách mạng, người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn đạt nhiều kết quả thiết thực. Đặc biệt, trong phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ, tinh thần “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách” được phát huy mạnh mẽ. Gần đây nhất, “Chiến dịch Quang Trung” thần tốc xây dựng, sửa chữa nhà ở cho các hộ dân bị thiệt hại do thiên tai tại miền Trung là minh chứng sinh động cho sức mạnh của đại đoàn kết. Lực lượng vũ trang cùng các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể và nhân dân các địa phương đã chung tay sửa chữa hơn 34.750 nhà bị hư hỏng, xây dựng mới gần 1.600 nhà, vượt tiến độ đề ra. Những kết quả ấy không chỉ giúp người dân sớm ổn định cuộc sống, mà còn làm sâu sắc thêm niềm tin xã hội, bồi đắp nền tảng vững chắc của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Đặc biệt, trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị được đẩy mạnh với quyết tâm chính trị cao, hành động quyết liệt, hiệu quả rõ nét. Cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được triển khai quyết liệt, kiên trì, đồng bộ, toàn diện, đạt nhiều kết quả rất quan trọng, niềm tin của nhân dân đối với Đảng được củng cố, kỷ cương được tăng cường. Và chính niềm tin của nhân dân là nền tảng cốt lõi, bền vững nhất của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Cùng với đó, Đảng ta đã lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đây là chủ trương lớn, tác động sâu rộng đến tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ và đời sống xã hội. Các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể đã làm tốt công tác tuyên truyền, công tác tư tưởng, phát huy dân chủ, bảo đảm công khai, minh bạch, đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết. Nhờ đó, sự đồng thuận xã hội được củng cố, tư tưởng xã hội ổn định, đoàn kết nội bộ và đoàn kết toàn dân tiếp tục được tăng cường.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, yêu cầu phát huy cao độ sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc được đặt ra với nội hàm ngày càng sâu sắc, toàn diện và thực chất hơn.

Để nhân lên sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nên sức mạnh vô địch để đất nước vượt qua mọi khó khăn, thử thách và vươn tới phát triển phồn vinh, hùng cường, trước hết, các cấp ủy, tổ chức đảng cần tiếp tục khẳng định vai trò hạt nhân lãnh đạo trong xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; làm tốt công tác tư tưởng, công tác dân vận; tăng cường đối thoại, lắng nghe nhân dân; kịp thời giải quyết hài hòa mối quan hệ lợi ích; bảo đảm công bằng, bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo, giai cấp, tầng lớp xã hội và mỗi người dân; giải quyết thỏa đáng những vấn đề bức xúc ngay từ cơ sở. Đảng phải không ngừng tự đổi mới, tự chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, xứng đáng với niềm tin của nhân dân.

Cùng với đó, chính quyền các cấp cần quán triệt sâu sắc quan điểm “lấy dân làm gốc”, xây dựng nền hành chính phục vụ, hành động, liêm chính, hiệu quả; mọi chính sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân. Trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vai trò của chính quyền cấp xã (cấp gần dân nhất) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chất lượng hoạt động của cấp xã tác động trực tiếp đến mức độ hài lòng, niềm tin của nhân dân, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến sự bền vững của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; thực sự là cầu nối vững chắc giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội; tập hợp, đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tôn giáo, giai cấp, tầng lớp xã hội và mỗi người dân Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Khi chủ trương của Đảng hợp lòng dân, quản lý của Nhà nước vì lợi ích của nhân dân, hệ thống chính trị vận hành đồng bộ, thì sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc được khơi dậy mạnh mẽ, trở thành nguồn lực to lớn bảo đảm cho sự phát triển ổn định và bền vững của đất nước. Trong bối cảnh mới, phát huy cao độ sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà là chiến lược lâu dài, là nền tảng để đất nước ta vững vàng vượt qua thách thức, nắm bắt cơ hội và tự tin tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.