Trong các giai đoạn phát triển trước đây, nhiệm vụ trung tâm thường được hiểu chủ yếu là phát triển kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng gắn với công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Vấn đề môi trường dù luôn được đề cập nhưng phần nhiều vẫn đứng ở vị trí hỗ trợ hoặc là hệ quả cần xử lý sau tăng trưởng. Trên thực tế, không ít địa phương từng lựa chọn tăng trưởng nhanh, thu hút đầu tư ồ ạt để rồi phải đối mặt với ô nhiễm môi trường, suy giảm tài nguyên, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân và sự phát triển lâu dài.

Đặt bảo vệ môi trường ở vị trí trung tâm của phát triển. Ảnh minh họa: dantocphattrien.vietnamnet.vn 

Những hệ lụy đó cho thấy, nếu môi trường không được đặt đúng vị trí trong tư duy và hành động phát triển thì tăng trưởng kinh tế sẽ thiếu bền vững, thậm chí tự triệt tiêu những thành quả đã đạt được. Chính từ thực tiễn ấy, việc bổ sung BVMT cùng với phát triển kinh tế-xã hội là nhiệm vụ trung tâm phản ánh sự điều chỉnh mang tính bước ngoặt trong tư duy phát triển của Đảng.

Cách tiếp cận này cũng phù hợp với bối cảnh quốc tế và những cam kết mà Việt Nam đã đưa ra trong ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng tới phát triển bền vững. Việc theo đuổi mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải không chỉ là yêu cầu từ bên ngoài mà trước hết xuất phát từ lợi ích căn bản của chính đất nước ta, nơi môi trường sống đang chịu nhiều sức ép do phát triển nhanh và biến đổi khí hậu.

Từ thực tiễn quản lý và phát triển hiện nay, có thể thấy thách thức lớn nhất không nằm ở nhận thức mà ở khâu tổ chức thực hiện. Ở không ít nơi, môi trường vẫn bị coi là việc của ngành chuyên môn, chưa thực sự trở thành tiêu chí bắt buộc trong quy hoạch, đầu tư và đánh giá hiệu quả phát triển.

Tôi mong muốn Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh và cụ thể hóa mạnh mẽ hơn việc đặt BVMT ở vị trí trung tâm trong toàn bộ quá trình phát triển. Gắn trách nhiệm BVMT với trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, nhất là người đứng đầu địa phương, cơ quan, đơn vị.

Bên cạnh đó cần đẩy mạnh giáo dục, truyền thông để hình thành văn hóa phát triển bền vững trong toàn xã hội, coi BVMT là trách nhiệm chung, là biểu hiện của lối sống văn minh và tinh thần yêu nước trong thời đại mới. Đặt BVMT ở vị trí trung tâm không chỉ là lựa chọn về chính sách mà là lựa chọn về tương lai phát triển của đất nước. Khi môi trường được bảo vệ, con người được bảo đảm điều kiện sống an toàn thì tăng trưởng mới thực sự có ý nghĩa, bền vững và lâu dài.