Sức mạnh, bản lĩnh, trí tuệ con người Việt Nam: Nhân tố quyết định sự phát triển bền vững

Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định con người là trung tâm, chủ thể, nguồn lực quan trọng nhất và là mục tiêu cao nhất của phát triển. Điểm nhấn mới là sự nhấn mạnh đồng thời ba yếu tố: Sức mạnh - bản lĩnh - trí tuệ của con người Việt Nam.

Sức mạnh con người Việt Nam là sức mạnh tinh thần, ý chí, khát vọng vươn lên, tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc và trách nhiệm xã hội. Bản lĩnh thể hiện ở khả năng kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vững vàng trước những biến động, thách thức, không dao động trước các luận điệu xuyên tạc, chống phá. Trí tuệ là khả năng tiếp thu, sáng tạo tri thức mới, làm chủ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, thích ứng nhanh với chuyển đổi số và kinh tế tri thức.

Phát huy sức mạnh con người Việt Nam trong bối cảnh mới đòi hỏi gắn chặt phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao với xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới; kết hợp hài hòa giữa giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ với bồi dưỡng lý tưởng, đạo đức, lối sống, tinh thần cống hiến vì Tổ quốc và nhân dân.

Đại hội biểu quyết thông qua danh sách Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV. Ảnh: TRỌNG HẢI  

Củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại: Tư duy chiến lược, nền tảng của mọi thắng lợi

Đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược xuyên suốt của cách mạng Việt Nam. Đại hội XIV tiếp tục khẳng định và nâng tầm tư duy về đại đoàn kết, gắn chặt với yêu cầu xây dựng thế trận lòng dân vững chắc.

Thế trận lòng dân không chỉ là sự đồng thuận xã hội, mà là trạng thái chính trị - tinh thần bền vững, trong đó nhân dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước, tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Việc củng cố thế trận lòng dân đòi hỏi phải thực hiện nhất quán quan điểm “dân là gốc”, bảo đảm và không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; tôn trọng, lắng nghe, phát huy quyền làm chủ của nhân dân; kịp thời giải quyết những vấn đề bức xúc, chính đáng từ cơ sở.

Trong bối cảnh các thế lực thù địch tăng cường lợi dụng vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo để chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, việc củng cố lòng tin của nhân dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là “lá chắn mềm” nhưng vô cùng hiệu quả bảo vệ chế độ và lợi ích quốc gia - dân tộc.

Một nội dung có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc trong quan điểm chỉ đạo của Đại hội XIV là yêu cầu kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Sức mạnh dân tộc là truyền thống yêu nước, ý chí độc lập, tự cường, bản sắc văn hóa và nội lực của nền kinh tế. Sức mạnh thời đại là thành tựu của khoa học - công nghệ, xu thế hòa bình, hợp tác, phát triển, liên kết và hội nhập quốc tế.

Việc kết hợp hai nguồn sức mạnh này đòi hỏi tư duy chủ động, tích cực hội nhập nhưng kiên định độc lập, tự chủ; tận dụng tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước, đồng thời giữ vững bản sắc và lợi ích cốt lõi của dân tộc. Đây là sự phát triển mới của tư duy đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế của Đảng trong điều kiện toàn cầu hóa sâu rộng.

Bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc: Yêu cầu tất yếu trong bối cảnh mới

Quan điểm “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa” được Đại hội XIV nhấn mạnh là sự phát triển quan trọng trong tư duy chiến lược về quốc phòng, an ninh. Bảo vệ Tổ quốc không chỉ bằng sức mạnh quân sự, mà bằng tổng hợp các biện pháp chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, đối ngoại, pháp lý; ngăn ngừa, vô hiệu hóa nguy cơ xung đột ngay từ khi manh nha.

Chủ động, kiên quyết, kiên trì bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ thể hiện bản lĩnh và trách nhiệm của một quốc gia yêu chuộng hòa bình nhưng không nhân nhượng các hành vi xâm phạm lợi ích cốt lõi. Việc bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa còn gắn với xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững chắc, kết hợp chặt chẽ với thế trận lòng dân và thế trận đối ngoại.

Đại hội XIV khẳng định yêu cầu gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường với củng cố quốc phòng, an ninh và nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, hội nhập quốc tế. Đây là tư duy phát triển bền vững, toàn diện, khắc phục cách tiếp cận phiến diện, tách rời giữa phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Phát triển kinh tế phải gắn với củng cố, tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh; phát triển văn hóa, xã hội phải góp phần xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội; bảo vệ môi trường phải gắn với bảo đảm an ninh sinh thái, an ninh con người. Đối ngoại và hội nhập quốc tế không chỉ phục vụ phát triển, mà còn trực tiếp góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho đất nước.

Đây là sự kết hợp hài hòa giữa lợi ích quốc gia và trách nhiệm quốc tế, thể hiện hình ảnh Việt Nam là đối tác tin cậy, thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Việc kiên trì giải quyết các vấn đề tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tôn trọng luật pháp quốc tế không chỉ phù hợp với truyền thống yêu chuộng hòa bình của dân tộc, mà còn tạo cơ sở pháp lý, chính trị vững chắc để bảo vệ chủ quyền, lợi ích chính đáng của đất nước trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Như vậy, quan điểm chỉ đạo thứ tư về xây dựng và phát triển đất nước do Đại hội XIV của Đảng xác định là sự kết tinh giữa lý luận và thực tiễn, giữa truyền thống và hiện đại, giữa phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Đây chính là chìa khóa để Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững, vững bước tiến vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam./.