Phát triển lý luận là yêu cầu tất yếu của Đảng cầm quyền

Một trong những đặc trưng nổi bật của Đảng Cộng sản Việt Nam là luôn coi trọng tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận, không ngừng bổ sung, hoàn thiện nền tảng tư tưởng phù hợp với yêu cầu của từng giai đoạn cách mạng. Thực tiễn gần 40 năm đổi mới cho thấy, đường lối đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo không chỉ mang lại những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, mà còn hình thành một hệ thống quan điểm, nguyên lý, phương pháp mang giá trị lý luận bền vững.

Đại hội XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh đất nước đứng trước yêu cầu phát triển mới, với khát vọng trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI. Văn kiện Đại hội XIV đã kế thừa, phát triển nhiều luận điểm lý luận quan trọng, đồng thời tiếp tục khẳng định con đường đổi mới là sự lựa chọn đúng đắn, sáng tạo của Đảng và nhân dân Việt Nam. Điều đó đặt ra yêu cầu khách quan: Cần nghiên cứu, hệ thống hóa và nâng tầm những thành quả lý luận của quá trình đổi mới thành “Lý luận về đường lối đổi mới”, bổ sung vào nền tảng tư tưởng của Đảng.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng” chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng. 

Đổi mới là quá trình cách mạng sáng tạo của Đảng. Đổi mới ở Việt Nam không phải là sự thay đổi mục tiêu xã hội chủ nghĩa, mà là quá trình sáng tạo trong phương thức, bước đi và mô hình phát triển. Từ Đại hội VI đến Đại hội XIV, Đảng đã từng bước hình thành hệ thống quan điểm nhất quán về phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát huy dân chủ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thực tiễn đó cho thấy đổi mới không chỉ là chính sách hay giải pháp tình thế, mà là một đường lối chiến lược lâu dài, được bổ sung, phát triển liên tục trên cơ sở tổng kết thực tiễn và tiếp thu có chọn lọc tinh hoa lý luận của nhân loại.

Những thành tựu thực tiễn làm cơ sở phát triển lý luận. Gần 40 năm đổi mới đã tạo ra những thành tựu toàn diện trên các lĩnh vực. Kinh tế tăng trưởng ổn định; đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt; vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng nâng cao; quốc phòng, an ninh được giữ vững; công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng đạt nhiều kết quả quan trọng.

Đại hội XIV tiếp tục khẳng định những thành tựu đó không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả trực tiếp của đường lối đổi mới đúng đắn. Đây chính là cơ sở thực tiễn vững chắc để nâng đường lối đổi mới từ tầm chủ trương, chính sách lên tầm lý luận khoa học, có giá trị khái quát cao.

Phát triển lý luận là yêu cầu tất yếu của Đảng cầm quyền. Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng cầm quyền trong điều kiện một nước đang phát triển, quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Thực tiễn biến đổi nhanh chóng đòi hỏi Đảng phải không ngừng phát triển lý luận để giữ vững vai trò lãnh đạo. Đại hội XIV tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu “tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận”, coi đây là một trong những nhiệm vụ then chốt.

Việc bổ sung “Lý luận về đường lối đổi mới” không làm thay đổi nền tảng tư tưởng của Đảng, mà là sự phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện Việt Nam, đúng với tinh thần mà Đảng đã nhiều lần khẳng định.

Đường lối đổi mới của Việt Nam đã cung cấp nhiều luận điểm có giá trị tham khảo đối với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, cũng như các quốc gia đang phát triển. Việc kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế với bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa; giữa phát triển kinh tế thị trường với vai trò quản lý của Nhà nước và sự lãnh đạo của Đảng; giữa độc lập, tự chủ với hội nhập quốc tế sâu rộng… là những vấn đề mang giá trị lý luận vượt ra ngoài phạm vi quốc gia.

Nội hàm cốt lõi của “Lý luận về đường lối đổi mới”

Một là, đổi mới là quá trình biện chứng, toàn diện và liên tục. Một luận điểm trung tâm của lý luận đổi mới là tính toàn diện và đồng bộ: Đổi mới kinh tế gắn với đổi mới chính trị, văn hóa, xã hội; đổi mới tư duy gắn với đổi mới tổ chức và phương thức lãnh đạo. Đại hội XIV tiếp tục phát triển quan điểm này khi nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển nhanh và bền vững, lấy con người làm trung tâm.

Hai là, kết hợp chặt chẽ giữa kiên định và sáng tạo. Lý luận về đường lối đổi mới khẳng định nguyên tắc kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đồng thời nhấn mạnh tính linh hoạt, sáng tạo trong bước đi và giải pháp. Đây là sự phát triển quan trọng về tư duy lý luận, khắc phục tư duy giáo điều, máy móc.

Ba là, phát huy vai trò chủ thể của nhân dân. Một nội dung cốt lõi khác là quan điểm “lấy nhân dân làm trung tâm”, coi nhân dân là chủ thể, mục tiêu và động lực của đổi mới. Đại hội XIV tiếp tục khẳng định và phát triển luận điểm này trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Giá trị lý luận và thực tiễn của việc bổ sung “Lý luận về đường lối đổi mới”

Việc bổ sung “Lý luận về đường lối đổi mới” góp phần hệ thống hóa những thành tựu lý luận đã được kiểm nghiệm qua thực tiễn; làm phong phú nền tảng tư tưởng của Đảng; nâng cao năng lực tư duy lý luận, tư duy chiến lược của Đảng trong giai đoạn mới.

Trên phương diện thực tiễn, lý luận này giúp định hướng hoạch định đường lối, chính sách một cách nhất quán, khoa học; tăng cường sức đề kháng tư tưởng trước các quan điểm sai trái, thù địch; củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào con đường đổi mới.

Vì vậy, cần tiếp tục tổ chức tổng kết sâu sắc, hệ thống quá trình đổi mới qua các kỳ Đại hội, đặc biệt là kết quả và luận điểm mới được khẳng định tại Đại hội XIV. Đẩy mạnh nghiên cứu liên ngành, kết hợp lý luận với thực tiễn, làm rõ cấu trúc, nội hàm và phương pháp luận của “Lý luận về đường lối đổi mới”. Đưa nội dung lý luận này vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, góp phần nâng cao trình độ lý luận chính trị và năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng.

Từ tổng kết thực tiễn đổi mới đến phát triển lý luận là con đường tất yếu của một Đảng cách mạng, khoa học và sáng tạo. Đại hội XIV của Đảng đã tổng kết những vấn đề lý luận và thực tiễn để bổ sung “Lý luận về đường lối đổi mới” trong nền tảng tư tưởng của Đảng. Đây không chỉ là yêu cầu khoa học, mà còn là đòi hỏi cấp thiết của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới, góp phần đưa Việt Nam vững bước trên con đường phát triển nhanh, bền vững và phồn vinh.