Ai cũng biết TikTok là “gà đẻ trứng vàng” với hơn 1 tỷ người sử dụng trên toàn thế giới. Nhưng ứng dụng này đang lọt vào tầm ngắm của chính quyền Tổng thống Donald Trump viện dẫn lý do “an ninh quốc gia”. ByteDance đang buộc phải đứng trước hai lựa chọn do ông Donald Trump đặt ra: Một là ngừng hoạt động tại Mỹ, hai là nhượng lại TikTok cho một công ty nào đó của Mỹ trước thời thời hạn 15-9 tới. Microsoft đang được ông Donald Trump ủng hộ để mua lại ứng dụng đang trở thành một hiện tượng của làng công nghệ thế giới gần đây.

Giới phân tích cho rằng, nếu thương vụ bạc tỷ này được chốt, cả hai bên sẽ có lợi. Các cuộc đàm phán đang được diễn ra ráo riết giữa Microsoft và ByteDance. TikTok không thể tiếp tục hoạt động tại Mỹ sau ngày 15-9 theo sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump, nên nếu về tay một công ty công nghệ lớn như Microsoft, ứng dụng này có thể tiếp tục duy trì được vị thế ở thị trường với hơn 100 triệu người sử dụng ở Mỹ và yên ổn tại đây để tiếp tục sinh lời. Đứng trước sự lựa chọn khó khăn do áp lực mà chính quyền Washington tạo ra, giới phân tích cho rằng chấp nhận giao dịch với Microsoft sẽ là phương án “ít thiệt hại nhất” với ByteDance.

leftcenterrightdel
Ảnh minh họa: NY times. 

Còn với Microsoft, việc có được TikTok sẽ giúp tập đoàn này đỡ bị tụt hậu so với các hãng công nghệ khổng lồ như Facebook. Trong khi TikTok được yêu thích bởi người dùng trẻ tuổi sở hữu điện thoại thông minh, tập đoàn phần mềm của Mỹ lại chưa có được hướng đi rõ ràng để phục vụ các “thượng đế” trẻ tuổi ngoài mảng kinh doanh trò chơi điện tử. Giới chuyên gia đánh giá, nếu hoàn thành thương vụ trên, từ một hãng công nghệ không mấy hấp dẫn những người dưới 25 tuổi, Microsoft có thể trở nên “hợp thời” như TikTok. 

Còn với nước Mỹ, thương vụ Microsoft mua TikTok nếu trót lọt sẽ mang lại khoản lợi nhuận lớn cho ngân sách. Tổng thống Mỹ trước sau như một, nhất định bảo vệ quan điểm rằng, một phần trong giá trị thương vụ mua lại TikTok cần được đóng góp cho kho bạc của nước Mỹ và theo ông thì Microsoft đã nhất trí. Về vấn đề này, Tổng thống Donald Trump đã nói rõ: “Chúng tôi có tất cả các quân bài, vì không có chúng tôi, bạn không thể vào được nước Mỹ. Nếu bạn là chủ nhà, bạn sẽ có người đến thuê nhà, việc kinh doanh cho thuê nhà cần thu về tiền cho thuê, và điều này cần có hợp đồng cho thuê”.

Vậy nhưng tiền cũng không phải là tất cả trong thương vụ này. TikTok dường như đang là “cái cớ” để chính quyền Washington tiếp tục đi tới cùng trong việc loại bỏ “mối đe dọa” Trung Quốc đối với các lợi ích và vị thế của Mỹ trên thế giới. Vị trí thống trị của các tập đoàn công nghệ Mỹ trên thế giới rõ ràng đang bị đe dọa bởi các tập đoàn công nghệ Trung Quốc ngày càng tỏ ra giỏi nắm bắt các xu thế thời thượng để bứt lên. Không chỉ TikTok, mạng xã hội Wechat của Trung Quốc cũng đang lọt vào tầm ngắm của Washington. Việc Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh cấm mọi cá nhân, tổ chức tại Mỹ giao dịch với ByteDance và Tencent (chủ sở hữu WeChat) mới đây chính là bằng chứng cho thấy, bất cứ nền tảng công nghệ hay truyền thông nào nổi tiếng của Trung Quốc cũng đang trở thành “cái gai” trong mắt Washington. WeChat là một nền tảng truyền thông xã hội phổ biến và toàn diện của Trung Quốc. Năm 2018, mạng xã hội này đã vượt qua 1 tỷ người dùng trên thế giới.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump hiện đang tăng cường các nỗ lực nhằm xóa các ứng dụng “không đáng tin cậy” của Trung Quốc khỏi kho ứng dụng của các công ty phát triển và sản xuất điện thoại di động của Mỹ. Theo Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, Mỹ đang mở rộng chương trình “Mạng lưới sạch” nhằm vào các ứng dụng dành cho điện thoại di động và các dịch vụ điện toán đám mây của Trung Quốc mà Washington cáo buộc là "rủi ro an ninh" đối với Mỹ. Theo ông, các ứng dụng có công ty mẹ tại Trung Quốc như TikTok, WeChat và một số ứng dụng khác của Trung Quốc là "mối đe dọa lớn" đối với dữ liệu cá nhân của người Mỹ. Đồng thời, Washington cũng đang hành động để ngăn các thiết bị không dây và điện thoại của các tập đoàn công nghệ Trung Quốc, trong đó có Huawei, thực hiện việc cài đặt sẵn hoặc để chế độ sẵn sàng tải các ứng dụng do Mỹ sản xuất.

Theo dữ liệu từ Sensor Tower, một công ty phân tích dữ liệu ứng dụng di động của Mỹ, ngoài TikTok, các phần mềm ứng dụng của Trung Quốc được tải xuống nhiều nhất ở Mỹ trong năm qua gồm Bigo và Likee của tập đoàn Thời đại Đoàn Tụ. Lựa chọn đầu tiên cho kế hoạch mở rộng toàn cầu của Likee trong năm nay cũng là Mỹ. Đó cũng lý do khiến Bắc Kinh trong thời gian qua liên tục chỉ trích Washington đang “chính trị hóa” các vấn đề thương mại. Theo Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân, hành vi của Mỹ đi ngược lại các nguyên tắc của nền kinh tế thị trường và các nguyên tắc cởi mở, minh bạch, không phân biệt đối xử của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).

Vì vậy, thương vụ TikTok đối với Mỹ chính là một bước đi nhằm đạt được cùng lúc nhiều mục tiêu khác nhau trong cuộc cạnh tranh chiến lược với Bắc Kinh. Cho dù vì bảo đảm an ninh, lợi ích kinh tế hay đòn “ăn miếng trả miếng” Mỹ-Trung, “cuộc chơi” này cũng mở ra một mặt trận mới trong cuộc đọ sức dai dẳng Mỹ-Trung.

HẠNH NGUYÊN