* AU cảnh báo căng thẳng tái leo thang đe dọa an ninh toàn cầu

Theo phóng viên tại châu Phi, ngày 11-6, Liên minh châu Phi (AU) ra tuyên bố bày tỏ "quan ngại sâu sắc" trước tình hình căng thẳng leo thang trở lại tại khu vực Trung Đông, đồng thời nhấn mạnh đây là mối đe dọa trực tiếp đối với hòa bình, an ninh quốc tế và gây ra những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng cho châu lục này.

Trong tuyên bố chính thức, AU đánh giá cao các nỗ lực ngoại giao đang được cộng đồng quốc tế triển khai nhằm giảm bớt căng thẳng, nhưng đồng thời cảnh báo những diễn biến thực địa hiện nay đang có nguy cơ đẩy tình hình vào trạng thái bất ổn khó kiểm soát.

AU nhấn mạnh dù khoảng cách địa lý khá xa, nhưng những biến động tại khu vực Vùng Vịnh và Trung Đông không bao giờ là câu chuyện của riêng khu vực đó. Đối với châu Phi, sự bất ổn tiếp diễn mang lại những rủi ro trực tiếp, bao gồm nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, gây biến động giá dầu và làm tăng chi phí vận chuyển hàng hóa – những yếu tố vốn đang tác động mạnh mẽ đến quá trình phục hồi kinh tế của các quốc gia châu Phi.

Trước tình hình hiện nay, AU kêu gọi tất cả các bên liên quan thực hiện kiềm chế tối đa, tránh các hành động làm gia tăng xung đột và tái khẳng định cam kết đối với con đường đối thoại ngoại giao.

Trong diễn biến liên quan, theo phóng viên tại Trung Đông, những tín hiệu trái chiều từ Mỹ, Iran và Israel ngày 11-6 cho thấy triển vọng đạt được một thỏa thuận giữa Washington và Tehran vẫn chưa thực sự rõ ràng, bất chấp tuyên bố lạc quan trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. 

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết các cuộc thảo luận với Iran đã được đưa lên cấp lãnh đạo cao nhất của Tehran và nhận được sự phê chuẩn cần thiết. Ông Trump khẳng định các nội dung đàm phán đã được tất cả các bên liên quan thông qua về nguyên tắc cũng như các chi tiết cụ thể, bao gồm Mỹ, Israel, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Bahrain, Kuwait, Jordan, Ai Cập và một số nước khác.

Trên cơ sở đó, ông Trump tuyên bố hủy bỏ các cuộc không kích dự kiến nhằm vào Iran trong đêm 11-6, đồng thời cho biết thời gian và địa điểm ký kết thỏa thuận sẽ sớm được công bố. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhấn mạnh lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran vẫn tiếp tục được duy trì cho đến khi tiến trình này hoàn tất.

Mặc dù vậy, chỉ ít giờ sau tuyên bố của ông Trump, một quan chức cấp cao Israel cho biết nước này chưa được thông báo về bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào giữa Mỹ và Iran. Về phía Iran, hãng thông tấn bán chính thức Fars dẫn nguồn tin am hiểu tiến trình đàm phán bác bỏ thông tin cho rằng Iran đã chính thức chấp thuận dự thảo thỏa thuận đang được thảo luận.

Giới quan sát nhận định những tuyên bố trái ngược từ Mỹ, Iran và Israel phản ánh thực tế rằng tiến trình đàm phán có thể mới chỉ đạt được những đồng thuận bước đầu thay vì một thỏa thuận hoàn chỉnh. Việc Mỹ tiếp tục duy trì phong tỏa các cảng Iran cũng được xem là dấu hiệu cho thấy các công cụ gây sức ép chủ chốt đối với Tehran chưa được dỡ bỏ.

Trên thực địa, hãng thông tấn nhà nước IRIB của Iran đưa tin sáng sớm 12-6, hai tiếng nổ đã được nghe thấy ở ngoài khơi huyện Sirik thuộc tỉnh Hormozgan (miền Nam). Hai tiếng nổ khác cũng được nghe thấy ở thành phố cảng Bandar Abbas thuộc tỉnh Hormozgan.

Trong khi đó, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đưa tin rằng các vụ nổ quanh Sirik có thể liên quan đến phản ứng của lực lượng vũ trang Iran đối với "một vụ vi phạm trong quá trình đi qua eo biển Hormuz".

Cùng ngày, Kuwait cho biết các cuộc tấn công của Iran nhắm vào sân bay quốc tế duy nhất của Kuwait vào sáng 11-6 đã làm hư hại radar sân bay và khiến nhà chức trách phải tạm thời đóng cửa không phận.

Đây là cuộc tấn công thứ hai của Iran vào sân bay quốc tế duy nhất của Kuwait chỉ trong hơn một tuần, sau vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái khiến một công dân Ấn Độ thiệt mạng và 63 người bị thương vào ngày 3-6.

Trong bức thư gửi Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), cơ quan hàng không dân dụng Kuwait cho biết thêm rằng cuộc tấn công "đã gây thương vong và thiệt hại vật chất đáng kể ảnh hưởng đến các cơ sở radar, thiết bị và hệ thống quản lý không lưu".

Trong phản ứng của mình, Tehran cho biết đã tấn công trụ sở Hải quân Mỹ tại Trung Đông ở Bahrain, cũng như căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait, nhưng không đề cập đến sân bay nói trên.

TTXVN