Đây chưa phải cuộc bỏ phiếu quyết định Iceland có gia nhập EU, mà chỉ nhằm xác định liệu Chính phủ Iceland có nối lại tiến trình đàm phán hay không. Các điểm bỏ phiếu tại thủ đô Reykjavik mở cửa từ 9 giờ đến 22 giờ, giờ địa phương, kết quả dự kiến được công bố ngay sau đó.

Theo khảo sát mới nhất của Gallup, thực hiện từ ngày 24 đến 27-8 với 4.583 người, 51,6% phản đối nối lại đàm phán với EU, trong khi 48,4% ủng hộ. Kết quả này đảo chiều so với khảo sát Maskína công bố trước đó, trong đó phe ủng hộ dẫn 51,3%-48,7%.

Iceland từng nộp đơn gia nhập EU năm 2009 và chính thức khởi động đàm phán năm 2010, nhưng tiến trình này bị đình chỉ năm 2013. Sau hơn một thập kỷ, vấn đề gia nhập EU được đưa trở lại chương trình nghị sự khi chính phủ trung tả của Thủ tướng Kristrún Frostadóttir lên nắm quyền năm 2024. Đầu năm 2026, bà Frostadóttir công bố kế hoạch tổ chức trưng cầu ý dân.

 Iceland trưng cầu dân ý về nối lại đàm phán gia nhập EU. Ảnh minh họa: euronews.com

Những người ủng hộ cho rằng, gia nhập EU có thể giúp Iceland tăng cường vị thế kinh tế, an ninh và có tiếng nói trực tiếp trong quá trình xây dựng các quy định của EU. Iceland hiện là thành viên Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA), qua đó được tiếp cận thị trường chung EU và đã áp dụng phần lớn các quy định của khối.

Trong khi đó, phe phản đối cho rằng, EEA đã mang lại những lợi ích cần thiết mà không buộc Iceland phải trở thành thành viên EU. Ngành thủy sản là một trong những vấn đề gây tranh cãi lớn nhất, do Iceland lo ngại Chính sách Thủy sản chung của EU có thể hạn chế quyền tự quyết của nước này trong quản lý nguồn lợi biển. Ngành thủy sản hiện đóng góp khoảng 6,5% GDP Iceland.

Bên cạnh kinh tế và thủy sản, vấn đề an ninh ngày càng có ảnh hưởng tới tranh luận về EU. Xung đột Nga-Ukraine và những bất ổn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương đã làm gia tăng lo ngại tại Iceland về an ninh ở khu vực Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương. EU cho rằng, Iceland là đối tác gần gũi và hai bên đang tăng cường hợp tác về an ninh, quốc phòng.

Nếu cử tri bỏ phiếu “Có”, chính phủ Iceland sẽ có cơ sở để nối lại đàm phán với EU. Quyết định cuối cùng về việc gia nhập EU vẫn phải được đưa ra trong một cuộc trưng cầu ý dân khác và được các nước thành viên EU phê chuẩn.

TTXVN