Theo báo cáo chính thức, các khoản chi trả để “vượt hàng” đã tăng mạnh kể từ khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran bắt đầu từ ngày 28-2, kéo theo việc phong tỏa eo biển Hormuz.

Tàu hàng di chuyển qua kênh đào Panama. Ảnh: TTXVN

Để đáp ứng nhu cầu nhiên liệu, các nhà máy lọc dầu tại châu Á đang chuyển sang mua dầu và khí từ Mỹ, vận chuyển qua tuyến đường liên đại dương này, thay vì nhập khẩu từ các quốc gia vùng Vịnh vốn phụ thuộc vào Hormuz. Cơ quan quản lý kênh đào Panama cho biết, lưu lượng tàu qua kênh vẫn duy trì ở mức cao, với trung bình 34 tàu/ngày trong tháng 1 và 37 tàu/ngày trong tháng 3, thậm chí có ngày vượt 40 lượt.

Giới chức cho rằng, xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong mô hình thương mại toàn cầu và điều kiện thị trường, trong đó có các yếu tố địa chính trị ảnh hưởng đến các tuyến vận tải chủ chốt. Các tàu thường phải đặt lịch trước để đi qua kênh, trong khi tàu không đặt trước phải chờ trung bình khoảng 5 ngày. Tuy nhiên, hệ thống đấu giá cho phép mua suất qua kênh vào phút chót, với mức giá tăng vọt trong thời gian gần đây.

Kênh đào Panama hiện chiếm khoảng 5% thương mại hàng hải toàn cầu, với các khách hàng chính là Mỹ và Trung Quốc, kết nối chủ yếu giữa bờ Đông nước Mỹ với Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản. Trong nửa đầu năm tài khóa 2026, tuyến đường thủy này ghi nhận 6.288 lượt tàu qua lại, tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước.

TTXVN