Thế giới tuần qua: Nhiệm vụ cấp bách

QĐND Online - Những vụ khủng bố liên tiếp của tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng như đánh bom tại Thổ Nhĩ Kỳ, đặt bom máy bay dân dụng của Nga, tấn công tại Paris (Pháp)...đang đặt ra những thách thức không nhỏ cho châu Âu, trở thành mối đe dọa an ninh tồi tệ nhất từ trước tới nay tại “Lục địa già” nói riêng và thế giới nói chung. Sáng 21-11 (giờ Hà Nội), Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã thông qua Nghị quyết kêu gọi các quốc gia thành viên LHQ "tăng cường và phối hợp các nỗ lực với nhau để ngăn ngừa và triệt tiêu tất cả các hành động khủng bố" do IS cũng như các nhóm cực đoan khác có liên quan tới lực lượng khủng bố Al-Qaeda tiến hành.

1. Hàng loạt vụ tấn công đẫm máu ngay trong lòng nước Pháp và vụ máy bay Nga bị đánh bom ở Ai Cập đang khiến Nga và phương Tây đang xích lại gần nhau hơn trong cuộc chiến chống IS, cũng như nỗ lực tìm kiếm giải pháp chính trị cho cuộc xung đột ở Syria.

Trong cuộc điện đàm ngày 17-11, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Pháp Francois Hollande đã nhất trí đẩy mạnh hợp tác giữa quân đội và tình báo hai nước nhằm chống lại "các nhóm khủng bố" ở Syria.

Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng có thái độ uyển chuyển hơn khi đánh giá người đồng cấp Nga Vladimir Putin là "một đối tác mang tính xây dựng", đồng thời để ngỏ khả năng Washington sẽ hợp tác quân sự với Moskva.

Toàn cảnh phiên họp Hội đồng Bảo an LHQ ở New York ngày 17/11. Ảnh: THX/TTXVN

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cũng đã thông qua dự thảo nghị quyết do Pháp đề xuất, kêu gọi các quốc gia thành viên LHQ thực hiện tất cả các biện pháp cần thiết trên cơ sở luật pháp quốc tế để tiêu diệt nhóm khủng bố IS trên vùng lãnh thổ chúng đang chiếm đóng tại Syria và Iraq.

Trên chiến trường, ngày 17-11, lần đầu tiên từ khi bắt đầu chiến dịch không kích, không quân chiến lược Nga với các máy bay Tu-160, Tu-95MS và Tu-22M3 đã dội bom và tên lửa vào các vị trí của lực lượng IS.

Pháp và Mỹ đã điều tàu sân bay tới Trung Đông sau khi 12 máy bay chiến đấu và 10 máy bay ném bom của Pháp tiến hành không kích quy mô lớn vào căn cứ của IS.

Trong khi đó, Thủ tướng Anh cho biết, sẽ đệ trình lên Quốc hội bản chiến lược toàn diện chống IS, trong đó có việc triển khai các chiến dịch không kích tại Syria.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 18-11, IS tuyên bố đã hành quyết hai con tin người Trung Quốc và Na Uy.

2. Năm ngày sau vụ thảm sát, đấu súng đã nổ ra ở ngoại ô Paris khi cảnh sát Pháp mở chiến dịch truy quét các nghi phạm gây ra vụ tấn công khủng bố ở Paris đêm 13-1. Kết quả, 3 tay súng bị tiêu diệt, trong đó có Abdelhamid Abaaoud, kẻ được cho là chủ mưu trong vụ thảm sát, và một phụ nữ tự phát nổ quả bom quấn quanh người.

Kể từ sau các vụ tấn công khủng bố đẫm máu tại Paris, cảnh sát Pháp đã tiến hành hơn 150 cuộc đột kích tại nhiều thành phố nhằm vào các đối tượng tình nghi. Hạ viện Pháp đã bỏ phiếu thông qua kế hoạch kéo dài tình trạng khẩn cấp thêm 3 tháng.

Lực lượng an ninh Pháp kiểm tra một người khả nghi . Ảnh: Getty

Bộ trưởng Nội vụ các nước EU đã nhóm họp bất thường. An ninh cũng được tăng cường tại nhiều nước.

Italy đã nâng mức báo động lên mức đỏ, huy động tất cả các lực lượng đặc biệt để bảo vệ thủ đô Rome, Tòa thánh Vatican, cũng như các thành phố lớn khác. Chính phủ Đức một mặt tiến hành kiểm soát chặt chẽ khu vực biên giới với Pháp, tăng cường kiểm soát các sân bay, mặt khác tăng cường nhân lực cho cuộc chiến chống khủng bố và các phần tử cực hữu ở nước này. Thụy Sĩ đã thành lập một văn phòng chuyên trách điều phối công việc ở 8 bang miền Tây và miền Nam nước này; đồng thời tăng cường lực lượng cảnh sát tại các sân bay và nhà ga. Chính phủ Anh đã quyết định tăng ngân sách nhà nước trong vòng 5 năm cho hoạt động chống khủng bố.

Tại Trung Quốc, các cơ quan chống khủng bố của nước này cũng đẩy mạnh tuần tra tại các khu vực quan trọng, đồng thời tấn công triệt phá một tổ chức khủng bố bạo lực ở Tân Cương hoạt động dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổ chức cực đoan ở nước ngoài, tiêu diệt 28 đối tượng.

3. Ngày 18-11, hai kẻ đánh bom liều chết đã kích nổ các thiết bị nổ tự chế tại một chợ bán điện thoại lớn ở bang Kano, Tây Bắc Nigeria, làm ít nhất 50 người chết và hàng chục người khác bị thương.

Cấp cứu người bị thương trong vụ đánh bom. Ảnh: BBC

Vụ đánh bom kép trên diễn ra chưa đầy 24 giờ đồng hồ sau khi 34 người thiệt mạng và 80 người bị thương trong một vụ tấn công tương tự tại một khu chợ ở Đông Bắc Nigeria.

Nhóm khủng bố Boko Haram bị tình nghi đứng đằng sau các vụ tấn công trên.

Trong khi đó, Lực lượng Không quân Nigeria (NAF) ngày 19-11 đã phá huỷ các cơ sở hậu cần, xưởng sửa chữa xe cơ giới và một kho vũ khí của nhóm phiến quân Boko Haram tại nơi ẩn náu của chúng ở miền Đông Bắc nước này. Tổng thống Nigeria Muhammadu Buhari đã ra hạn chót cho quân đội phải tiêu diệt Boko Haram vào tháng 12 tới.

Cũng liên quan tới khủng bố, ngày 20-11, hai tay súng đã bắt giữ 170 khách lưu trú và nhân viên của khách sạn Radisson Blu ở trung tâm thủ đô Bamako của Mali. Hai tay súng này sau đó đã bị tiêu diệt. Các nhân viên gìn giữ hòa bình của LHQ đã phát hiện thấy 27 thi thể.

4. Tuần lễ cấp cao của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương lần thứ 23 (APEC 23) với chủ đề "Phát triển kinh tế bao trùm, xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn" diễn ra tại Philippines từ ngày 13 đến 19-11-2015 đã thành công tốt đẹp. Các nước APEC đã thông qua 2 Tuyên bố Cấp cao, 1 Tuyên bố Bộ trưởng và 6 văn kiện kèm theo với mục tiêu xuyên suốt là tăng trưởng bền vững, bao trùm.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang chụp ảnh với lãnh đạo các nền kinh tế APEC tại Lễ khai mạc. Ảnh: TTXVN

Các thành viên nhất trí củng cố liên kết kinh tế khu vực và thúc đẩy xu thế tự do hóa thương mại toàn cầu; khẳng định quyết tâm thúc đẩy hình thành Khu vực thương mại tự do châu Á-Thái Bình Dương (FTAAP).

APEC 23 cũng thiết lập một số cơ chế và mục tiêu mới như: cải thiện 10% môi trường kinh doanh vào năm 2018; hình thành thị trường cho các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ APEC, mạng lưới tài chính phát triển cơ sở hạ tầng, nhóm đặc trách tự cường năng lượng, và quỹ hỗ trợ triển khai các dự án, sáng kiến của APEC.

5. Mọi công tác chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 27 và các Hội nghị liên quan đã hoàn tất. Ngày 20-11, tại thủ đô Kuala Lumpur, Malaysia, đã diễn ra các Hội nghị cấp Bộ trưởng Ngoại giao, bao gồm Hội nghị Hội đồng Điều phối ASEAN (ACC) lần thứ 17 và Hội nghị Hội đồng Cộng đồng Chính trị-An ninh ASEAN (APSC) lần thứ 13 để chuẩn bị cho Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 27 và các Hội nghị Cấp cao liên quan.

Ảnh minh họa. Nguồn: baochinhphu.vn

Tại các hội nghị, Bộ trưởng các nước đã rà soát và hoàn tất mọi mặt công tác chuẩn bị về chương trình nghị sự, chương trình hoạt động và các văn kiện cho Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 27 và các Hội nghị Cấp cao liên quan.

Hội nghị cũng trao đổi về tình hình thế giới và khu vực, trong đó có vấn đề Biển Đông. Các Bộ trưởng khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh, ổn định và tự do hàng không và hàng hải trên Biển Đông; bày tỏ lo ngại sâu sắc về những diễn biến đang xảy ra và thúc giục tất cả các bên kiềm chế; đồng thời nhấn mạnh việc thực thi đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) cũng như cần nhanh chóng thiết lập Bộ Quy tắc ứng xử hiệu quả ở Biển Đông (COC).

Dự kiến, tại các Hội nghị Cấp cao lần này, sẽ có khoảng hơn 50 văn kiện, trong đó có 3 văn kiện được ký kết là Tuyên bố Hình thành Cộng đồng ASEAN 2015, Tuyên bố Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 và Công ước ASEAN về Chống buôn bán người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em; và khoảng 20 văn kiện được thông qua về nhiều lĩnh vực hợp tác quan trọng trong ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác.

6. Tòa án Phnom Penh ngày 20-11 đã ra lệnh triệu tập Chủ tịch đảng Cứu nguy dân tộc (CNRP) Sam Rainsy về cáo buộc đồng lõa với cựu Thượng nghị sỹ Hong Sok Hour của đảng Sam Rainsy trong việc làm giả, sử dụng tài liệu giả và kích động gây bất ổn xã hội hồi tháng 8 vừa qua.

Ông Sam Rainsy. Ảnh: BBC

Tòa án Phnom Penh yêu cầu ông Sam Rainsy ngày 4-12 phải có mặt tại tòa để trả lời các câu hỏi liên quan đến vụ án trên. Nếu ông Sam Rainsy không có mặt theo đúng yêu cầu, Tòa án có thể ban hành lệnh áp giải theo đúng quy định của pháp luật.

Trước đó, ngày 15-11, Bộ Nội vụ Campuchia đã ra quyết định thành lập một ủy ban để thi hành lệnh bắt giữ ông Sam Rainsy.

Ông Sam Rainsy, hiện đang ở nước ngoài và đang phải đối mặt với bản án 2 năm tù giam mà tòa đã tuyên vào tháng 4-2011 về tội vu khống Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác quốc tế Hor Namhong và kích động chia rẽ.

Ngày 16-11, Quốc hội Campuchia thông báo ông Sam Rainsy đã mất quyền miễn trừ nghị sĩ sau khi Tòa Phúc thẩm ra phán quyết cuối cùng kết tội ông năm 2013.

VĂN DUYÊN (tổng hợp)