Theo The Guardian, thống kê của giới chức Nepal và Trung Quốc, tính đến cuối ngày 28-8, số người thiệt mạng do trận lũ quét ở biên giới hai nước đã lên đến gần 600 người, gồm 579 người ở phía Nepal, 7 người ở phía Trung Quốc. Trong khi đó, khoảng 2.500 người vẫn mất tích, bao gồm hàng trăm người nước ngoài có mặt trong khu vực để làm việc, đi du lịch hoặc hành hương đến ngọn núi linh thiêng.

Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) lo ngại số người tử vong sẽ tiếp tục tăng do nhiều khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất vẫn bị cô lập hoàn toàn sau khi các dòng nước xiết phá hủy đường sá và cầu cống.

Lực lượng cứu hộ tìm kiếm nạn nhân tại khu vực bị sạt lở gần cửa khẩu Gyirong thuộc Khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc. Ảnh: AP 

Những hình ảnh tiếp tục được công bố cho thấy mức độ tàn phá nghiêm trọng tại Nepal và khu vực Tây Tạng của Trung Quốc. Theo các nhà nghiên cứu, vùng chịu ảnh hưởng bởi trận lũ quét kéo dài khoảng 70km, với diện tích ước tính 15-20km2.

Ông David Fisher, Trưởng đại diện IFRC tại Nepal cho biết, ít nhất 93.000 người đã chịu ảnh hưởng bởi đợt lũ quét hôm 26-8 tại khu vực biên giới Nepal-Trung Quốc và đang rơi vào tình cảnh vô cùng khó khăn. Số người chết hiện rất cao và nhiều khả năng sẽ còn tăng tiếp.

Hiện nay, lực lượng cứu hộ đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm các nạn nhân mất tích. Tuy nhiên, công tác cứu hộ đang gặp nhiều khó khăn do địa hình hiểm trở, đường sá và cầu bị phá hủy. Tại dự án thủy điện Trishuli 3A ở Nepal, quân đội Nepal đã đưa khoảng 350 công nhân và người dân ra khỏi khu vực, trong khi vẫn còn hơn 100 người bị cho là vẫn mắc kẹt trong đường hầm.

Tại Trishuli, huyện Nuwakot của Nepal, một trong những khu vực chịu thiệt hại nặng nề, công tác cứu hộ đã buộc phải tạm dừng do mực nước ở thượng nguồn dâng cao. Giới chức địa phương ưu tiên sơ tán người dân khỏi vùng nguy hiểm khi một hồ nước hình thành do sạt lở bắt đầu tràn, làm gia tăng nguy cơ dòng nước lớn tiếp tục đổ xuống hạ lưu. Nguy cơ lũ mới cũng khiến hoạt động cứu hộ nhiều lần phải tạm dừng.

Bộ Thủy lợi Trung Quốc đang sử dụng công nghệ viễn thám vệ tinh và các công cụ giám sát khác để kiểm tra những con sông gần khu vực sạt lở. Hoạt động này nhằm phát hiện các hồ chắn dòng mới có thể hình thành, có nguy cơ vỡ và gây lũ quét xuống hạ lưu.

Trong một diễn biến mới, báo The Chosun Daily dẫn các nguồn thông tin cho biết, Nepal đã điều chỉnh quyết định ban đầu về việc không tiếp nhận các đội cứu hộ nước ngoài. Chính phủ nước này cho phép một số chuyên gia quốc tế hỗ trợ có giới hạn trong cứu hộ người mắc kẹt trong đường hầm, xét nghiệm ADN và nhận dạng pháp y. Ấn Độ, Trung Quốc, Australia và Hàn Quốc đã được bật đèn xanh để cử chuyên gia, kỹ thuật viên phù hợp. 

Tình hình nhân đạo đang trở nên cấp bách ở khu vực xảy ra thiên tai. Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) cho biết, ít nhất 17.000 trẻ em bị ảnh hưởng và cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp; 18 trường học bị phá hủy và 20 trường bị hư hại. UNICEF kêu gọi 17,2 triệu USD để triển khai cứu trợ khẩn cấp và phục hồi sớm. Hàng cứu trợ đã bắt đầu được chuyển tới một số khu vực, trong khi trẻ em bị thất lạc gia đình được đưa vào các điểm trú ẩn để chờ xác minh và đoàn tụ với người thân. 

Hiện nay, cộng đồng quốc tế đang tăng cường hỗ trợ Nepal. Liên minh châu Âu (EU) cam kết viện trợ nhân đạo 2 triệu euro, trong khi nhiều nước đã cung cấp hoặc cam kết hỗ trợ tài chính, vật tư và chuyên gia. Ấn Độ đã chuyển hơn 47,5 tấn hàng cứu trợ, thuốc và thực phẩm, đồng thời đề nghị hỗ trợ cầu lắp ghép để khôi phục hạ tầng. 

Tại Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình ngày 28-8 chủ trì cuộc họp lãnh đạo cấp cao về công tác cứu hộ, yêu cầu nỗ lực tìm kiếm người mất tích trong và ngoài nước, đồng thời cảnh báo những nguy cơ tiềm ẩn từ sông băng, hồ băng và các thảm họa địa chất trong khu vực.

Trận lũ quét xảy ra hôm 26-8 sau khi một sông băng trên dãy Himalaya sụp đổ, tạo ra dòng chảy khổng lồ tràn xuống khu vực bên dưới. Giới chuyên gia cho rằng, những gì xảy ra ở Himalaya không chỉ là câu chuyện của Nepal hay Trung Quốc. Khi biến đổi khí hậu làm tan chảy các khối băng hàng nghìn năm tuổi, những thảm họa tương tự có thể không còn là sự kiện cá biệt mà trở thành hiện tượng thường niên tại nhiều vùng núi cao, nơi hàng triệu người đang sinh sống và phụ thuộc vào nguồn nước từ băng tan.

Đáng lo ngại khi các chuyên gia cảnh báo thảm họa ở Nepal-Tây Tạng có thể xảy ra thường xuyên hơn. Vì vậy, chính phủ các nước cần triển khai các hệ thống cảnh báo sớm để cứu sống người dân. Ông Mathias Vuille, Khoa Khoa học Khí quyển và Môi trường, Đại học Albany, Mỹ, cho rằng, nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra biến đổi khí hậu đang khiến các vùng núi dễ xảy ra những hiện tượng như vậy hơn, cả ở hiện tại và trong tương lai. Các khu vực này đang ấm lên nhanh hơn nhiều so với mức trung bình của cả hành tinh, dẫn đến tình trạng tầng đất đóng băng vĩnh cửu tan nhanh.