Nguy cơ lũ chồng lũ cản trở công tác cứu hộ ở Nepal

Theo CNN, sáng 30-8, Cơ quan Quản lý và Giảm thiểu rủi ro thiên tai quốc gia Nepal (NDRRMA) đã phát cảnh báo về lưu lượng nước lũ trên sông Bhote Koshi ở Rasuwa tiếp tục tăng lên. Giới chức Nepal cảnh báo nguy cơ xảy ra đợt lũ mới, đồng thời kêu gọi người dân tại các khu vực chịu ảnh hưởng cảnh giác cao độ. Quân đội Nepal sáng cùng ngày cho hay, một trận mưa lớn đã xảy ra vào rạng sáng khiến nước sông dâng cao, cản trở nỗ lực tìm kiếm ở khu vực sông Trishuli tại Rasuwa.

Lực lượng cứu hộ tìm kiếm các nạn nhân mất tích ở Rasuwa, Nepal. Ảnh: REUTERS

Ông Dharam Raj Uprety, Giám đốc điều hành NDRRMA cho biết, cảnh báo mới nhất được đưa ra ngay sau khi phía Trung Quốc thông báo cho giới chức Nepal về việc lưu lượng nước ở thượng nguồn đang tăng mạnh. Giới chức Nepal cũng kêu gọi các đội cứu hộ cẩn trọng khi nỗ lực tìm kiếm nạn nhân tại những khu vực bị tàn phá sau trận lũ quét ngày 26-8 bước sang ngày thứ năm.

Trong khi đó, vụ sạt lở băng nghiêm trọng tại khu vực biên giới Nepal-Trung Quốc đang làm dấy lên cảnh báo về những rủi ro địa chất mới trong bối cảnh dãy Himalaya nóng lên nhanh chóng. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng, hiện còn quá sớm để khẳng định biến đổi khí hậu là nguyên nhân trực tiếp của thảm họa này.

Theo Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ (USGS), thiên tai xảy ra ngày 26-8 là một vụ sụt trượt sườn núi có liên quan đến băng, tạo ra năng lượng tương đương một trận động đất có độ lớn 5,2. Phân tích của USGS cho thấy đây không phải là một trận động đất như nhận định ban đầu. Điều đáng lo ngại là những vụ sụp đổ tương tự có thể tiếp diễn.

Một nguy cơ khác là sự hình thành và gia tăng nhanh của các hồ nước do băng, đá và đất chặn dòng. Nepal hiện đang theo dõi hai hồ ở thượng nguồn khu vực bị ảnh hưởng. Một hồ đã bắt đầu thoát nước, trong khi hồ còn lại lớn hơn và chưa có lối thoát rõ ràng, khiến áp lực nước và nguy cơ lũ tiếp tục xảy ra là hoàn toàn có thể.

Giới chức Ấn Độ cũng cho biết, nước này đang tăng cường giám sát các khu vực trên dãy Himalaya. Giới khoa học cảnh báo, các sông băng ở dãy Himalaya đang tan chảy nhanh hơn bao giờ hết do biến đổi khí hậu, khiến nhiều cộng đồng dân cư đối mặt với nguy cơ xảy ra thảm họa khó lường.

Ông Madan Kaushik, quan chức quản lý thảm họa của bang Uttarakhand thuộc vùng Himalaya của Ấn Độ cho biết, đã yêu cầu cơ quan chức năng giám sát tất cả sông băng và hồ băng trong khu vực nhằm phát hiện nguy cơ xảy ra tình huống tương tự.

Trong khi đó, Trung Quốc đang tăng cường giám sát hồ nước mới hình thành từ băng, đá và các mảnh vỡ. Hồ này từng bị coi là mối đe dọa lớn vì nguy cơ nước tràn hoặc vỡ bờ, có thể gây lũ lụt nghiêm trọng và ảnh hưởng đến hoạt động cứu hộ ở khu vực hạ lưu.

Trong bối cảnh đó, người dân tại các vùng lũ cho biết, họ đang rơi vào trạng thái hoảng loạn và kiệt sức trước những cảnh báo dồn dập. Cảnh báo liên tục khiến người dân phải tháo chạy lên khu vực cao hơn, bất kể ban đêm hay trời mưa gió.

The Hindu dẫn nguồn các giới chức cho biết, tính đến ngày 30-8, số người thiệt mạng do lũ quét ở Nepal đã tăng lên 768, trong khi hơn 2.500 người vẫn mất tích. Truyền thông nhà nước Trung Quốc trước đó đã xác nhận 16 người thiệt mạng ở Tây Tạng và 546 người mất tích. Như vậy, tổng số người thiệt mạng ở khu vực hai bên biên giới Nepal-Trung Quốc đã tăng lên 784 người và hơn 3.000 người mất tích.

Trong khi đó, chiến dịch cứu hộ ở khu vực thảm họa được xác định là rất phức tạp do địa hình hiểm trở và cơ sở hạ tầng bị hư hại nghiêm trọng, nhất là nguy cơ các đợt lũ quay trở lại. Công tác tìm kiếm nạn nhân mất tích diễn ra trong điều kiện vô cùng khó khăn do thời tiết xấu và bất thường đã gây tàn phá trên diện rộng, làm tắc nghẽn đường sá, cô lập toàn bộ khu vực.

Bộ trưởng Ngoại giao Nepal Shisir Khanal phát biểu trước báo giới cho biết, do khu vực bị nạn là vùng núi cao, hiểm trở, cách duy nhất tiếp cận là dùng trực thăng. Tuy nhiên, các trực thăng tham gia công tác cứu hộ của Nepal cũng đang chờ để tới khu vực cứu trợ do lũ quét đã biến toàn bộ khu vực thành đầm lầy, không có đủ chỗ để hạ cánh.

Một trong những nhiệm vụ cấp bách nhất hiện nay là tìm kiếm những người được cho là đang mắc kẹt trong các đường hầm của những dự án thủy điện. Đây là công việc đòi hỏi kỹ thuật chuyên biệt và cũng là lý do Nepal bắt đầu mở rộng hợp tác với các lực lượng cứu hộ nước ngoài.

Bộ trưởng Shisir Khanal cho biết, Nepal đã đề nghị sự hỗ trợ chuyên biệt và cụ thể từ các nước láng giềng thân thiện. Sự hỗ trợ này sẽ giúp tăng cường nỗ lực tìm kiếm cứu nạn trong các lĩnh vực như mở lối vào những đường hầm nơi có người mắc kẹt, cung cấp công nghệ xác định vị trí người còn sống tại vùng bị ảnh hưởng, hỗ trợ phân tích pháp y và ADN nhanh chóng, cũng như cung cấp các thiết bị giữ lạnh để bảo quản thi thể.

Các đội chuyên gia từ Ấn Độ, Trung Quốc, Australia và Hàn Quốc được Nepal cho phép tham gia hỗ trợ trong 3 lĩnh vực là giải cứu người mắc kẹt trong đường hầm, xét nghiệm ADN và giám định pháp y.