Bản thông báo ngắn gọn này, là lần đầu tiên chính quyền thông tin tới các nhà lập pháp chủ chốt về cuộc đột kích nhằm vào Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro - một chiến dịch được tiến hành mà không có sự chấp thuận trước của Quốc hội.

Bộ Chiến tranh Mỹ cho biết đã “hỗ trợ” theo yêu cầu của Bộ Tư pháp trong việc để quân đội tham gia thực thi một bản cáo trạng nhằm vào ông Maduro. Chính quyền Mỹ lập luận rằng nhà lãnh đạo Venezuela đứng đầu một tổ chức tội phạm, tiếp tay cho hoạt động buôn lậu ma túy nguy hại vào lãnh thổ Mỹ.

Khói lửa bốc lên sau nhiều vụ nổ lớn tại thủ đô Caracas của Venezuela ngày 3-1. Nguồn: NDTV World 

Trước đó, phần lớn các nghị sĩ đảng Dân chủ, cùng một số nghị sĩ đảng Cộng hòa, cho rằng việc tấn công Venezuela mà không có sự chấp thuận của Quốc hội sẽ vượt quá thẩm quyền của chính quyền, khi theo Hiến pháp Mỹ, chỉ Quốc hội mới có quyền tuyên chiến.

Ngoài ra, Lầu Năm Góc cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích bên trong Venezuela, song khẳng định đây là các hành động “mang tính phòng thủ nhằm mở hành lang trên không” cho lực lượng Mỹ.

* Sáng 3-1 (theo giờ Mỹ), Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres cho biết ông "vô cùng lo ngại" trước tình hình căng thẳng giữa Mỹ và Venezuela trong những tháng gần đây, mà đỉnh điểm là thông tin lực lượng đặc nhiệm Mỹ tấn công và bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro.

Trong một tuyên bố, Phát ngôn viên của Tổng thư ký LHQ Stéphane Dujarric nêu rõ “Tổng thư ký Antonio Guterres vô cùng quan ngại trước tình hình leo thang căng thẳng gần đây ở Venezuela, mà đỉnh điểm là hành động quân sự của Mỹ ngày 3-1 nhằm vào quốc gia Nam Mỹ, điều có thể gây ra những hệ quả đáng lo ngại cho khu vực. Bất kể tình hình ở Venezuela như nào, những diễn biến này đều tạo ra một tiền lệ nguy hiểm. Tổng thư ký một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tất cả các bên phải tôn trọng đầy đủ luật pháp quốc tế, trong đó có Hiến chương LHQ”. Theo Phát ngôn viên Stéphane Dujarric, Tổng thư ký Antonio Guterres kêu gọi tất cả các bên liên quan tham gia một tiến trình "đối thoại toàn diện" phù hợp với nhân quyền và luật pháp quốc tế.

Sáng cùng ngày, Phái đoàn đại diện thường trực Venezuela tại LHQ đã gửi một lá thư khẩn cấp cho Đại sứ Abukar Dahir Osman của Somalia, nước giữ cương vị Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ tháng 1-2026, trong đó lên án mạnh mẽ “hành động quân sự đơn phương, tàn bạo và bất hợp pháp” của lực lượng vũ trang Mỹ nhằm vào quốc gia Nam Mỹ này. Cùng với Colombia, Venezuela cũng đã yêu cầu HĐBA tổ chức một cuộc họp khẩn cấp liên quan tới vụ tấn công của Mỹ.

Theo nguồn tin nội bộ từ LHQ, sau khi tham vấn nhanh với các nước ủy viên HĐBA, Chủ tịch HĐBA Somalia thông báo cuộc họp khẩn của cơ quan quyền lực nhất LHQ dự kiến diễn ra vào ngày 5-1 tới.

*Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ca ngợi chiến dịch quân sự tại Venezuela là nơi “sức mạnh quân sự áp đảo trên không, bộ binh và hải quân đã được sử dụng để phát động một cuộc tấn công ngoạn mục, và đó là một cuộc tấn công mà người ta chưa từng thấy kể từ Thế chiến II”.

Tổng thống Trump tuyên bố: “Đây là một trong những màn phô diễn sức mạnh quân sự và sự tự tin của Mỹ ngoạn mục, hiệu quả và hùng mạnh nhất trong lịch sử nước Mỹ”. Ông chủ Nhà trắng cũng khẳng định lực lượng tấn công của Mỹ đã “vô hiệu hóa” quân đội Venezuela trong chiến dịch này mà không hứng chịu tổn thất nhân sự nào.

Người đứng đầu nước Mỹ khẳng định sẽ “điều hành” Venezuela trong thời gian này, “cho đến khi nào có thể thực hiện một quá trình chuyển giao an toàn, hợp lý và đúng đắn”.

Trước đó cùng ngày, ông Trump đã đăng trên mạng xã hội một bức ảnh của Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro trong tình trạng bị giam giữ trên tàu chiến USS Iwo Jima.

Nhiều quốc gia trên thế giới đã lên tiếng phản đối hành động quân sự của Mỹ tại Venezuela, coi đây là hành vi đi ngược lại luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc, trong khi tại nhiều nơi trên thế giới đã diễn ra các cuộc tuần hành ủng hộ nhân dân Venezuela và đòi trả tự do cho Tổng thống Nicolás Maduro.

*Sáng 3-1 (giờ địa phương), hàng nghìn người dân đã đổ ra tràn ngập đường phố thủ đô Caracas của Venezuela để bày tỏ sự ủng hộ với Tổng thống Nicolas Maduro, người vừa bị lực lượng đặc nhiệm Mỹ bắt giữ tại tư dinh trước đó vài giờ, và yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho nhà lãnh đạo này.

Theo tường thuật của truyền thông khu vực, Thị trưởng Caracas, Carmen Menéndez – người kêu gọi toàn thể người dân thủ đô xuống đường tuần hành – đã hòa cùng dòng người phản đối hành động quân sự bất ngờ của Mỹ và yêu cầu trả tự do cho lãnh đạo đất nước.

Những người tuần hành mang theo nhiều biểu ngữ và hô vang các khẩu hiệu như: “Tất cả nhân dân Venezuela là Maduro”, “Tổng thống hãy vững tin, chúng tôi ở bên ông” hay “đây là dân tộc của Bolivar, Chávez và Maduro”.

Các cuộc tuần hành với số lượng hàng nghìn người cũng diễn ra tại nhiều địa phương khác trên khắp Venezuela.

*Nhiều nghị sĩ Anh ngày 3-1 (giờ địa phương) đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Venezuela, đồng thời kêu gọi Chính phủ Anh lên án điều mà họ cho là một cuộc tấn công phi pháp vào một quốc gia có chủ quyền, vi phạm luật pháp quốc tế.

Phát biểu trên mạng xã hội X, nghị sĩ Zarah Sultana cho rằng các cuộc tấn công của Mỹ vào thủ đô Caracas là biểu hiện của “chủ nghĩa đế quốc trần trụi”, nhằm lật đổ chính quyền hợp hiến của Venezuela và kiểm soát tài nguyên nước này. Bà nhấn mạnh: “Chính phủ Công đảng của Thủ tướng Keir Starmer phải lên án việc này một cách dứt khoát. Đoàn kết với nhân dân Venezuela”.

Lãnh đạo Đảng Xanh Zack Polanski cũng kêu gọi Thủ tướng Starmer và Ngoại trưởng Yvette Cooper lên án cuộc tấn công mà ông mô tả là “trái phép và vi phạm luật nhân quyền quốc tế”, cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đang hành động mà không phải chịu trách nhiệm pháp lý.

Trong khi đó, lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do Ed Davey cho rằng các cuộc tấn công trái luật như vậy làm gia tăng bất ổn toàn cầu và có nguy cơ tạo tiền lệ nguy hiểm trong quan hệ quốc tế.

Nghị sĩ độc lập Jeremy Corbyn gọi các cuộc không kích của Mỹ là “hành động chiến tranh vô cớ và phi pháp”, nhằm giành quyền kiểm soát tài nguyên thiên nhiên của Venezuela, đồng thời cảnh báo hành động này đặt sinh mạng của hàng triệu người vào tình thế nguy hiểm.

Một số nghị sĩ Công đảng khác, trong đó có Richard Burgon, John McDonnell và Nadia Whittome, cũng đồng loạt lên án hành động của Mỹ, nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công được tiến hành mà không có sự cho phép của Liên hợp quốc, vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc chủ quyền quốc gia và luật pháp quốc tế.

TTXVN