“Gìn giữ những giá trị chung toàn cầu: Thúc đẩy ngoại giao biển tại Đông Nam Á” là dự án nghiên cứu do Học viện Ngoại giao và Quỹ KAS Việt Nam phối hợp thực hiện với sự hỗ trợ của Bộ Ngoại giao Mỹ thông qua Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội. Với 3 hợp phần đào tạo, tọa đàm và nghiên cứu và 4 nhóm hoạt động diễn ra trong vòng một năm, dự án đặt mục tiêu tăng cường hợp tác biển tại Đông Nam Á, hướng tới một không gian biển Đông Nam Á hòa bình, ổn định và hợp tác.

Dự án tập trung xây dựng năng lực cho các học giả, chuyên gia Việt Nam và khu vực về kết nối biển, quản trị biển, phân tích biển đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu chung nhằm đề xuất các giải pháp tăng cường hợp tác biển thực chất giữa các nước Đông Nam Á. Ba nhóm chủ đề trọng tâm của dự án bao gồm: Bảo vệ môi trường biển, nhận thức không gian biển và kết nối biển.

Các đại biểu tham dự Lễ khởi động Dự án nghiên cứu “Gìn giữ những giá trị chung toàn cầu: Thúc đẩy ngoại giao biển tại Đông Nam Á” ngày 23-9. Ảnh: Bộ Ngoại giao

Phát biểu tại lễ khởi động, TS Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao, khẳng định, các nội dung của dự án phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28-7-2026 về xây dựng và phát triển Việt Nam thành quốc gia biển mạnh. Việc Việt Nam tham gia dự án này là một phần trong cam kết chung lớn hơn nhằm nâng cao năng lực quản trị biển, đồng thời cùng các đối tác bảo vệ Hiến chương Liên hợp quốc, Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982 và các nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, kiềm chế và không sử dụng vũ lực”. TS Nguyễn Hùng Sơn nhấn mạnh: “Bằng cách kết nối nghiên cứu, chính sách và thực tiễn giữa các nước trong khu vực, Dự án có thể đóng góp cho hòa bình, phát triển bền vững và tăng cường khả năng ứng phó, phát triển của khu vực”.

Trong khuôn khổ chuỗi sự kiện lần thứ nhất, ban tổ chức triển khai chương trình nâng cao năng lực kết hợp tọa đàm hẹp về chủ đề “Kết nối biển ở Đông Nam Á”. Theo đó, khóa đào tạo nâng cao năng lực với sự tham gia giảng dạy của các chuyên gia quốc tế uy tín, giàu kinh nghiệm đến từ Ấn Độ, Hàn Quốc, Israel và Mỹ. Chương trình có sự tham dự của gần 50 học viên đến từ các bộ, ngành, địa phương, các viện nghiên cứu và doanh nghiệp của Việt Nam, hiện đang công tác trong các lĩnh vực liên quan đến biển.

Trong hai ngày làm việc với 4 học phần, các học viên được cập nhật kiến thức về xu hướng mới về phát triển về cảng biển, vận tải biển, hạ tầng cáp ngầm, trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực hàng hải và tác động đối với an ninh, phát triển bền vững biển khu vực. Chương trình cũng tạo điều kiện để các học viên trao đổi kinh nghiệm, thảo luận các vấn đề thực tiễn đặt ra đối với Việt Nam và khu vực.

Ngay sau khóa tập huấn, tọa đàm hẹp được tổ chức nhằm thúc đẩy trao đổi giữa các chuyên gia, tập trung đánh giá các thách thức, khó khăn đối với ngành hàng hải ở Đông Nam Á, nhận diện các điểm nghẽn, đồng thời đề ra các sáng kiến, giải pháp tăng cường kết nối biển khu vực, thông qua cảng biển, vận tải biển, cơ sở hạ tầng trọng yếu, các quy trình, thủ tục liên quan.

Đại diện Quỹ KAS tại Việt Nam, ông Lewe Paul, tin tưởng dự án sẽ nâng cao năng lực cho thế hệ chuyên gia biển kế cận, kết nối các góc nhìn quốc gia, tăng cường đối thoại khu vực và chuyển hóa kết quả đối thoại thành những ý tưởng, khuyến nghị hợp tác thiết thực.

Trong thời gian tới, dự án sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động nghiên cứu, đào tạo và đối thoại chính sách, qua đó góp phần nâng cao năng lực biển của Việt Nam và khu vực, thúc đẩy hợp tác quốc tế phục vụ mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng.