Lớp học chữ ở làng Tajalei, Abyei

Lớp học giữa tán rừng

Đó là lớp học tạm thời do những người lính mũ nồi xanh làm nhiệm vụ tại địa bàn Tajalei tổ chức theo nguyện vọng của người dân ở 3 ngôi làng trong vùng. Tham gia hỗ trợ lớp học có Đại úy Phạm Đức Thọ, Trạm trưởng Trạm Quan sát viên quân sự (QSVQS), Phái bộ An ninh lâm thời Liên hợp quốc (LHQ) tại khu vực Abyei (UNISFA).

Lớp học dưới mái bạt ở làng Tajalei.

Đại úy Phạm Đức Thọ chia sẻ, ở đây có 3 ngôi làng, đa phần trẻ em đều mù chữ, không được đi học. Không có trường học nên để được tới lớp, các em phải tới trung tâm Abyei mất nhiều giờ di chuyển trên những lối đi gọi là đường vì thật ra chỉ là những lối mòn khó đi. Lấp ló giữa những tán rừng cây thưa thớt với những lối đi ngập trong bùn nước vào mùa mưa, các ngôi làng ở đây gần như biệt lập hoàn toàn. Còn mùa khô thì cũng ít ai dám qua lại bởi lo sợ tình trạng cướp bóc do khu vực bất ổn về an ninh. Ngay cả lực lượng QSVQS vào mùa mưa cũng không thể thực hiện các chuyến tuần tra bằng ô tô được vì lối đi bị phá hủy. Trong hoàn cảnh đó, chỉ có thể thực hiện nhiệm vụ trên trực thăng. 

Những em nhỏ lần đầu tiên biết viết chữ. Trong ảnh là lớp học đang được chuyển tạm thời vào một ngôi nhà bỏ hoang vì điều kiện thời tiết xấu.

Em Atouch Maichel sau một thời gian tham gia lớp học đã có thể đọc chữ.

Làng Tajalei gần khu vực đóng quân của lực lượng gìn giữ hòa bình LHQ nhất. Lớp học được dựng lên tại một khu đất trống, xung quanh lưa thưa cây cối, gần khu đóng quân của lực lượng mũ nồi xanh, cách làng khoảng 1km để các em tới học cho thuận tiện. Vậy nhưng để duy trì được lớp học cũng không phải điều đơn giản vì nhiều lý do, trong đó, việc thu hút được các em tới lớp đầy đủ cũng là cả vấn đề. Thời gian đầu, họ phải vào tận làng để vận động bố mẹ khuyến khích các em đến lớp học chữ. Các em ở các độ tuổi khác nhau nên việc dạy học của các sĩ quan mũ nồi xanh cũng khá khó khăn.

Những người lính mũ nồi xanh chuẩn bị đồ ăn vặt cho các em nhỏ vào mỗi buổi học.

Chỉ là một tấm bạt lớn được căng lên bộ khung thép được tận dụng từ những ngôi nhà cũ bỏ hoang trong đơn vị hàn lại, nên lớp học chỉ duy trì được khi điều kiện thời tiết cho phép. Giờ đang mùa mưa, để duy trì được lớp học, lớp được di chuyển tạm vào một ngôi nhà bỏ hoang gần làng hơn.

Do điều kiện vật chất thiếu thốn, bàn ghế cũng được đóng từ những vật liệu bỏ đi được tái sử dụng. Lớp học đơn sơ chỉ có bảng chữ cái, hay bảng có in hình các con vật được treo trên những tấm vách tôn dựng tạm. Trong suốt quá trình tổ chức lớp học, những người lính mũ nồi xanh phải thường xuyên sửa chữa để duy trì do thời tiết khắc nghiệt rất nhanh xuống cấp. Họ còn phải chuẩn bị sẵn đồ ăn vặt, bánh kẹo, đồ uống để tạo hứng thú cho các em nhỏ tới lớp thường xuyên hơn. 

Đại úy Phạm Đức Thọ trên đường tuần tra làm nhiệm vụ cùng các đồng nghiệp.

Ngoài tham gia dạy học, Đại úy Phạm Đức Thọ còn cùng với các đồng nghiệp từ nhiều quốc gia khác nhau ở Trạm QSVQS quyên góp và mua thêm đồ dùng học tập như vở, bút chì và tẩy để phát cho các em. Lớp học được duy trì một tuần hai buổi vào thứ 4 và thứ 5, nhưng cũng còn phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và tình hình an ninh. Mỗi buổi học, phân đội bảo vệ Ấn Độ đều bố trí lực lượng bảo đảm an ninh, an toàn cho lớp học.

Những buổi học thiếu thốn là vậy nhưng thực sự có ý nghĩa với các em nhỏ ở ngôi làng nghèo khó, không điện, không cơ sở y tế, không trường học và các tiện ích sinh hoạt tối thiểu. Chính từ lớp học này, nhiều em đã lần đầu tiên biết đọc, biết đếm số và viết chữ. Có những em nhỏ ban đầu còn chưa thích đến lớp, nhưng sau dần các em đã hào hứng hơn, đến lớp thường xuyên hơn. 

Trong số các học sinh có em Atouch Maichel, 8 tuổi. Maichel cho biết em rất thích đến lớp học vì em được học những kiến thức mới bằng tiếng Anh mà trước đó em không được biết. Maichel kể: "Sau buổi học chúng em còn được ăn bánh, uống nước ngọt nên các bạn ai cũng rất vui''. Theo Đại úy Phạm Đức Thọ, Maichel chia sẻ ước mơ học được thật nhiều kiến thức để trở thành phi công vì em có thể bay tới nơi nào mình muốn. 

Tham gia tổ chức lớp học có Đại úy Francisco Guerrero từ Ecuador, đồng nghiệp của Đại úy Phạm Đức Thọ ở Trạm QSVQS. Anh chia sẻ: ''Chúng tôi cùng tham gia để giúp các em nhỏ ở đây có cơ hội được học tập. Chúng tôi mong muốn thông qua hoạt động thiết thực và ý nghĩa này sẽ góp phần phát triển và giúp đỡ cộng đồng khó khăn, đặc biệt là trẻ em ở khu vực đóng quân''. 

Chỗ dựa cho cộng đồng dân cư

Đại úy Phạm Đức Thọ cho biết, Trạm QSVQS, ngoài việc tham gia tổ chức và duy trì lớp học cùng với phân đội bảo vệ Ấn Độ và cảnh sát LHQ, còn trở thành nơi hỗ trợ và mang lại những trợ giúp thiết yếu cho người dân ở Tajalei như nước sạch hay y tế. Muốn tiếp cận được những tiện ích này, người dân phải di chuyển trên quãng đường khoảng 40km tới khu vực trung tâm Abyei, nên người dân thường tìm đến Trạm QSVQS để nhờ khám chữa bệnh. 

Do không có phương tiện đi lại, người dân thường phải đi bộ. Việc di chuyển như vậy trên một quãng đường dài rất có thể gặp rủi ro mất an toàn do xung đột và mâu thuẫn giữa các bộ tộc. Tranh chấp nguồn nước, đồng cỏ để chăn thả gia súc cùng những bất đồng tích tụ qua nhiều năm khiến nơi đây luôn tiềm ẩn nguy cơ va chạm và căng thẳng giữa các cộng đồng dân cư. 

Tại Trạm QSVQS có phòng y tế và các loại thuốc. Phần lớn các trường hợp người dân đến đây nhờ hỗ trợ y tế đều nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình. Ở Tajalei, lực lượng mũ nồi xanh LHQ thực sự đã trở thành chỗ dựa cho những người dân nghèo khổ, sống trong tuyệt vọng vì xung đột kéo dài.

Với vai trò Trạm trưởng, Đại úy Phạm Đức Thọ hằng ngày làm việc cùng các đồng nghiệp đến từ các quốc gia, các nền văn hóa khác nhau. Anh chia sẻ niềm vui vì tuy điều kiện làm việc, sinh hoạt của lực lượng mũ nồi xanh tại đây cũng rất khó khăn, thiếu thốn, nhưng mọi thành viên đều nhất trí chung tay và nỗ lực để giúp những người dân nơi này có cuộc sống tốt đẹp hơn. Đại úy Francisco cho biết, lực lượng mũ nồi xanh tại Tajalei sẽ cùng nhau cố gắng duy trì lớp học và có các hoạt động hỗ trợ cộng đồng để giúp những người dân nơi đây, nhất là các trẻ em có một tương lai tươi sáng hơn. 

Trực tiếp giúp đỡ người dân, công việc của các QSVQS và những người lính mũ nồi xanh gìn giữ hòa bình ở Tajalei vốn gắn với những chiếc xe tuần tra, những chuyến công tác dài ngày, báo cáo an ninh khô khan… càng trở nên có ý nghĩa hơn. Công việc thầm lặng và sự gắn bó với người dân bằng những việc làm thiết thực đã góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng đối với lực lượng gìn giữ hòa bình LHQ và lan tỏa tinh thần nhân văn của người lính mũ nồi xanh.