Làm chủ hải trình, nâng cao năng lực phối hợp trên biển - Bài 2: Hiệp đồng chặt chẽ, xử trí thắng lợi các tình huống (Tiếp theo và hết)

Sát hạch khả năng của hai lực lượng

Luyện tập chung là nội dung quan trọng nhằm kiểm nghiệm thực chất khả năng phối hợp giữa CSB Việt Nam và LLBVBB Ấn Độ trong xử trí tình huống trên biển. Kịch bản có diễn biến nhanh, sát chức năng, nhiệm vụ của hai lực lượng, đòi hỏi nhiều thành phần hiệp đồng chặt chẽ và hành động gần như đồng thời.

Trên vịnh Bengal, Tàu CSB 8002 cùng 6 tàu, 2 xuồng và 6 trực thăng của LLBVBB Ấn Độ luyện tập chống cướp biển. Nhận tín hiệu cấp cứu và xác định vị trí tàu cướp biển, hai bên nhanh chóng tổ chức đội hình ngăn chặn, vây bắt. Tình huống trở nên phức tạp khi cướp biển thả 2 con tin xuống biển, gây cháy trên tàu và xả dầu diesel để thoát thân. Trực thăng, thiết bị cứu nạn không người lái được triển khai cứu người; Tàu CSB 8002 và tàu Vigraha 39 cơ động tiếp cận, phối hợp phun nước dập lửa. Cùng thời điểm, các lực lượng ứng phó dầu tràn, tiếp cận, khống chế và bắt giữ cướp biển.

Cảnh sát biển Việt Nam luyện tập chung với Lực lượng Bảo vệ bờ biển Ấn Độ trên vịnh Bengal (Ấn Độ), ngày 27-8-2026.

Trung tá Hoàng Mạnh Thắng, Chỉ huy trưởng Trung tâm Cứu hộ, cứu nạn và bảo vệ môi trường biển, Bộ tư lệnh Vùng CSB 2, cho biết: Nhiều nhiệm vụ phải triển khai gần như đồng thời. Nếu tập trung dập lửa, xử lý dầu tràn mà chậm cứu người, nguy cơ thiệt hại về sinh mạng sẽ tăng; nếu chỉ cứu người mà không kiểm soát đám cháy và nguồn dầu tràn, lực lượng, phương tiện cứu nạn có thể bị đe dọa, ô nhiễm sẽ lan rộng. Vì vậy, chỉ huy hai bên phải thống nhất thứ tự ưu tiên, phương án và lực lượng để xử trí nhanh, chính xác.

Quá trình luyện tập giúp hai bên kiểm tra khả năng phối hợp trong từng bước: Tiếp nhận thông tin, xác định vị trí tàu cướp biển, cơ động, tiếp cận và triển khai kế hoạch hành động. Hai lực lượng phải thống nhất phương thức thông tin liên lạc, tín hiệu, hướng tiếp cận, khoảng cách giữa các tàu trong đội hình bao vây và tốc độ chiếm lĩnh khu vực. Mỗi thành phần phải nắm chắc nhiệm vụ, thời cơ hành động, kịp thời báo cáo diễn biến để chỉ huy điều chỉnh phương án, bảo đảm đội hình phối hợp nhịp nhàng, không chồng chéo.

Theo Đại tá, TS Nguyễn Minh Khánh, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ tư lệnh Vùng CSB 2, nhờ chuẩn bị chu đáo, cuộc luyện tập diễn ra đúng kịch bản, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Trong từng tình huống, chỉ huy, cán bộ, nhân viên hai bên trực tiếp quan sát cách tổ chức, phương pháp chỉ huy và thao tác nghiệp vụ của nhau. Nhờ đó, những khác biệt về quy trình được nhận diện, trao đổi và thống nhất ngay trong luyện tập, tạo cơ sở nâng cao tính chủ động, khả năng tổ chức, chỉ huy, điều hành và phối hợp thực hiện nhiệm vụ trên biển.

Tại TP Chennai (Ấn Độ), hai bên cũng trao đổi kỹ về ứng phó sự cố tràn dầu trên biển. Nội dung này gắn chặt với hoạt động tìm kiếm, cứu nạn và xử lý sự cố môi trường khi xảy ra tai nạn hàng hải, nhất là tai nạn liên quan đến tàu chở dầu hoặc nhiên liệu, vừa đe dọa tính mạng con người, vừa có nguy cơ gây ô nhiễm trên diện rộng.

Chủ động phương án, thống nhất hành động

Trên biển, thời tiết, sóng gió, tầm nhìn, mật độ phương tiện và khoảng cách giữa các lực lượng có thể thay đổi rất nhanh. Bởi vậy, phương án luyện tập phải được chuẩn bị thống nhất, chặt chẽ, đồng thời có khả năng điều chỉnh linh hoạt. Kinh nghiệm từ hoạt động phối hợp giữa CSB Việt Nam và LLBVBB Ấn Độ cho thấy, trước khi luyện tập cần dự kiến sát các tình huống; xác định rõ lực lượng chủ trì, nhiệm vụ của từng thành phần, phương thức thông tin liên lạc, hệ thống tín hiệu và điều kiện chuyển phương án khi tình hình thay đổi.

Với tình huống tìm kiếm cứu nạn phát triển từ tín hiệu cấp cứu đến nhiều người rơi xuống biển, tàu cháy và cấp cứu y tế, các lực lượng vừa phải bảo đảm an toàn, vừa duy trì hoạt động cứu nạn liên tục. Hai bên cử sĩ quan liên lạc sang tàu của nhau, giúp chỉ huy thống nhất hành động, duy trì thông tin giữa lực lượng trên biển và trên không; liên tục cập nhật vị trí, số người cần cứu, tình trạng phương tiện, diễn biến thời tiết để kịp thời điều chỉnh phương án.

Ứng phó sự cố tràn dầu cũng là nội dung được hai bên quan tâm. Trước hoạt động hàng hải, dầu khí, vận tải biển ngày càng phát triển, Việt Nam luôn chủ động xây dựng phương án theo phương châm phòng ngừa, phát hiện sớm, xử lý nhanh, huy động lực lượng phù hợp với quy mô sự cố. Khi xảy ra tình huống, ưu tiên hàng đầu là cứu người; tiếp đó là cứu tàu, kiểm soát nguồn tràn, hạn chế dầu phát tán, bảo vệ khu vực nhạy cảm và tổ chức thu gom, xử lý bằng phao quây, máy bơm hút dầu, hóa chất chuyên dụng.

Tại hội thảo, hội đàm, hai bên trao đổi quy trình xử lý liên hoàn: Phát hiện, báo động; xác minh, đánh giá nhanh; cứu người, bảo đảm an toàn lực lượng; kiểm soát nguồn tràn; dự báo hướng phát tán; triển khai phao quây, thiết bị thu gom; bảo vệ bờ và khu vực nhạy cảm; vận chuyển, xử lý dầu, chất thải; đánh giá thiệt hại, khắc phục hậu quả và rút kinh nghiệm. Thông tin phục vụ chỉ huy được tổng hợp từ hoạt động giám sát, tuần tra trên biển; máy bay, trực thăng, thiết bị bay không người lái; ra-đa, hệ thống quan trắc môi trường và viễn thám.

Tại cuộc gặp cấp cao lần thứ 7 giữa CSB Việt Nam và LLBVBB Ấn Độ ngày 25-8-2026, Tư lệnh Vùng Đông LLBVBB Ấn Độ Yoginder Dhaka cùng đoàn công tác hai bên tiếp tục trao đổi về những lĩnh vực hợp tác thiết thực như thực thi pháp luật trên biển; tìm kiếm cứu nạn; ứng phó sự cố tràn dầu, phòng, chống ô nhiễm môi trường biển; huấn luyện, đào tạo và nâng cao năng lực.

Chuyến thăm, làm việc của Tàu CSB 8002 và đoàn công tác CSB Việt Nam góp phần làm sâu sắc quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai lực lượng. Thông qua luyện tập chung, CSB Việt Nam và LLBVBB Ấn Độ tăng cường hiểu biết, chia sẻ kinh nghiệm thực thi pháp luật, nâng cao năng lực ứng phó sự cố an ninh, an toàn hàng hải. Kết quả đạt được cũng cho thấy hiệu quả của cơ chế trao đổi đoàn, hội đàm, đào tạo và luyện tập chung; đồng thời tạo thêm cơ sở thực tiễn để hai bên tiếp tục hoàn thiện quy trình phối hợp, nhất là trong tìm kiếm cứu nạn, phòng, chống cướp biển và xử lý sự cố môi trường. Qua đó, hai lực lượng cùng đóng góp vào việc xây dựng môi trường biển hòa bình, an ninh, an toàn, hợp tác và phát triển bền vững.