QĐND Online - Theo Chiến lược phát triển giao thông vận tải Việt Nam đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tuyến đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng là một trong 4 tuyến đường cao tốc lớn (cùng các đường cao tốc Nội Bài - Hạ Long, Hà Nội - Lào Cai, Hà Nội – Thái Nguyên, Hà Nội – Lạng Sơn) trở thành mạng lưới đường cao tốc xuyên suốt vùng kinh tế trọng điểm khu vực phía Bắc.

Tuyến đường này còn được gọi là “Quốc lộ 5B”, có ý nghĩa quan trọng giải quyết bài toán khó khăn về giao thông khi Quốc lộ 5 sau gần 15 năm ra đời, với sự gia tăng nhanh chóng của các khu công nghiệp và các cụm dân cư nên tuyến đường thường xuyên bị kẹt xe, không đáp ứng được yêu cầu vận chuyển hàng hóa của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ ra cảng Hải Phòng.

Có dự án tiền khả thi từ năm 2004 nhưng do khó khăn về vốn, đến năm 2007, dự án mới chính thức được khởi động sau khi Chính phủ giao nhiệm vụ cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam (NHPT) chủ trì cùng Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (VCB) huy động vốn để đầu tư theo hình thức Hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT). Trên cơ sở nhiệm vụ được giao, NHPT đã chủ trì cùng VCB và một số cổ đông khác góp vốn thành lập Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) và công ty này đã được Thường trực Chính phủ giao làm chủ đầu tư dự án.

Tính đến nay, đường ô tô cao tốc Hà Nội – Hải Phòng là dự án trọng điểm của ngành giao thông vận tải hiện đang nắm giữ nhiều kỷ lục. Đây là dự án đường cao tốc đầu tiên của Việt Nam được áp dụng một số tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời cũng là con đường cao tốc hiện đại nhất Việt Nam. Đây cũng là lần đầu tiên có một con đường cao tốc hiện đại, quy mô lớn được đầu tư theo hình thức BOT, do ngân hàng làm chủ đầu tư và sử dụng vốn Nhà nước nhỏ hơn 30% tổng mức đầu tư. Đặc biệt, để thi công con đường, phải huy động khối lượng đất, cát san lấp lên tới hơn 40 triệu m3, chiếm số lượng đất cát cao nhất so với các dự án giao thông ở Việt Nam hiện nay.

Để đảm bảo nguồn vốn cho dự án, NHPT Việt Nam đã ký hợp đồng nguyên tắc cho VIDIFI vay 21.566 tỷ đồng để đầu tư, lãi suất cho vay là lãi suất sát với thị trường, trên cơ sở lãi suất NHPT huy động, ngân sách Nhà nước không phải cấp bù. Hiện nay, tổng số vốn NHPT đã huy động từ các tổ chức quốc tế là 600 triệu USD và các tổ chức tài chính tín dụng quốc tế đã cam kết cho vay gần 400 triệu USD, nâng tổng số vốn huy động từ các tổ chức quốc tế gần 1 tỷ USD, tương đương 20.600 tỷ đồng để tài trợ cho dự án. Phần vốn đầu tư còn lại NHPT Việt Nam sẽ thu xếp bằng nguồn vốn vay trong nước. Tổng mức đầu tư tạm xác định theo thời giá năm 2008 là 24.566 tỷ đồng. Hiện nay, VIDIFI đang tổ chức lập dự án điều chỉnh, trong đó có điều chỉnh tổng mức đầu tư.

Về kỹ thuật, đường ô tô cao tốc Hà Nội – Hải Phòng là đường cao tốc loại A, vận tốc thiết kế 120km/h, 6 làn xe chính, 2 làn dừng khẩn cấp, thu phí theo hình thức khép kín, 2 bên có hệ thống đường gom kết nối với các đường địa phương và 2 dải cây xanh. Phạm vi giải phóng mặt bằng là 100m chiều rộng, trong đó mặt cắt ngang mặt đường chính tuyến rộng 33m, tổng chiều dài tuyến 105,5km. Dự án đi qua 4 tỉnh, thành: Hà Nội, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng. Điểm đầu con đường cách mố cầu Thanh Trì khoảng 1.025m và điểm cuối kết thúc tại đập Đình Vũ, quận Hải An, thành phố Hải Phòng. Theo thiết kế này, các loại xe ô-tô, đặc biệt các xe công-ten-nơ siêu trường, siêu trọng có thể chạy thẳng luồng tới cảng biển lớn nhất vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Tổng chi phí giao thông của các phương tiện, nhất là hao phí thời gian sẽ giảm mạnh.

Theo ông Đào Văn Chiến, Tổng Giám đốc Tổng Công ty VIDIFI, sau 4 năm kể từ ngày khởi công, do chủ động làm tốt việc giải phóng mặt bằng, chủ yếu con đường đi qua đồng ruộng, đất nông nghiệp của dân. Việc giải phóng mặt bằng cơ bản xong trước khi có Nghị định 69, hiện đã có 99,6% diện tích mặt bằng được bàn giao, giúp tiết kiệm hàng chục nghìn tỷ đồng vốn đầu tư. Hiện đã có 9/10 gói thầu được triển khai thi công với 100% các nhà thầu thi công là các doanh nghiệp nước ngoài có thương hiệu mạnh.

Dự kiến con đường sẽ cơ bản hoàn thành vào năm 2014 và thông xe kỹ thuật, đưa vào khai thác từ năm 2015. Phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã có mặt trên công trường thi công đường ô tô cao tốc Hà Nội – Hải Phòng những ngày đầu tháng 3-2012 và ghi nhận một số hình ảnh về hoạt động xây dựng con đường hiện nay.

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc:

Theo bản đồ quy hoạch, tuyến đường sẽ có 15 khu đô thị và công nghiệp mới được xây dựng hai bên đường

Kỹ sư cầu đường 73 tuổi Phạm Gia Thuỵ, cố vấn Tổng giám đốc VIDIFI từng là Tổng giám đốc PMU1, từng tham gia mở đường Trường Sơn nay giúp chủ đầu tư giám sát các nhà thầu nước ngoài

Cầu Thanh An nối hai huyện An Lão (Hải Phòng) và Thanh Hà (Hải Dương) do Công ty GSE & S của Hàn Quốc thi công có tổng đầu tư 175 triệu USD, nay đã hoàn thành 40,26% giá trị xây lắp.

Do con đường chủ yếu làm trên đất ruộng, 80% địa chất đất yếu nên khối lượng đất cát phải chở về để làm nền đường lên tới 40 triệu m3 song hiện nay gặp khó khăn về nguồn cung

Bài, ảnh: Nguyễn Văn Minh