Tại cuộc làm việc giữa Ngân hàng Nhà nước, lãnh đạo TP Hà Nội và các doanh nghiệp tổ chức tại Hà Nội ngày 29-3, nhiều ý kiến đề nghị cần tiếp tục giảm lãi suất, tháo gỡ cơ chế tiếp cận tín dụng để đẩy nhanh dòng vốn vào sản xuất kinh doanh. Khẳng định hạ lãi suất là mong muốn của cơ quan điều hành, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình cho biết ngành ngân hàng phấn đấu năm 2013 sẽ đưa mặt bằng lãi suất về quanh mức 10%/năm để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Lãi suất còn cao, khó tiếp cận

Đánh giá cao việc mới đây NHNN giảm trần lãi suất huy động xuống 7,5%/năm, nhưng đại diện nhiều doanh nghiệp tại buổi làm việc mong muốn ngân hàng sớm hạ lãi suất cho vay mới thật sự giải quyết được khó khăn trong sản xuất kinh doanh. Ông Nguyễn Thanh Sơn, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Thương mại Hà Nội (Hapro), cho biết hiện nay các doanh nghiệp lớn tiếp cận vốn tín dụng khá dễ dàng, nhưng các doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp rất nhiều khó khăn trong vấn đề này: “Quy định của ngân hàng là phải có tài sản thế chấp mới được vay, trong khi các doanh nghiệp nhỏ và vừa có rất ít tài sản. Bên cạnh đó, hiện xuất hiện tâm lý doanh nghiệp ngại đi vay vì lãi suất cao, ngân hàng ngại cho vay vì thiếu tin tưởng doanh nghiệp. Chính sách cần hướng tới vấn đề tạo niềm tin giữa ngân hàng và doanh nghiệp để giải quyết vòng luẩn quẩn này”.

Giao dịch tại Eximbank. Ảnh: Cao Thăng.

Ông Nguyễn Minh Quang, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị Hà Nội, cho rằng cần tiếp tục kéo giảm lãi suất cho vay xuống khoảng 9% - 10%/năm. NHNN cần đóng vai trò như trọng tài trên sân bóng đá trong quan hệ giữa ngân hàng và doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Để doanh nghiệp nhỏ vay được vốn, nên điều chỉnh nới lỏng tiêu chuẩn tín dụng một cách hợp lý.

Chưa gỡ trần để giảm nhanh lãi suất cho vay

Giải đáp các thắc mắc, kiến nghị của doanh nghiệp, Thống đốc Nguyễn Văn Bình khẳng định hạ lãi suất là mong muốn của nhà điều hành. Tuy nhiên, vấn đề này cần được xem xét trên tình hình thực tế cụ thể. Mặt bằng lãi suất hiện nay thấp hơn năm 2007, thời điểm đó lãi suất cao hơn nhưng tăng trưởng tín dụng vẫn tăng tới 53%. Nghĩa là lãi suất cao nhưng doanh nghiệp vẫn vay vì sản xuất kinh doanh lúc đó có thị trường. Còn nay lãi suất đã giảm nhiều lần, nhưng điều kiện kinh tế khó khăn hơn, hoạt động của doanh nghiệp phải thu hẹp, hàng tồn kho nhiều nên dòng vốn tín dụng khó đi vào sản xuất kinh doanh.

Về quan điểm điều hành chính sách lãi suất, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, xét ở góc độ nào đó, với tình hình thanh khoản khá tốt hiện nay của hệ thống ngân hàng, NHNN có điều kiện dỡ bỏ trần lãi suất huy động: “Nhưng để đẩy nhanh quá trình hạ lãi suất cho vay, không mất nhiều thời gian để thị trường tự điều chỉnh, chúng tôi vẫn tiếp tục giữ trần lãi suất”.

Theo Thống đốc, tại phiên họp thường kỳ tháng 3, Chính phủ nhận định mặc dù còn nhiều yếu tố có thể làm tăng lạm phát, nhưng có khả năng lạm phát cả năm 2013 vẫn có thể kiềm chế ở mức 7%. Hiện trần lãi suất huy động ngắn hạn đã giảm xuống 7,5%/năm, nên điều kiện để hạ lãi suất huy động xuống nữa không còn nhiều. Mục tiêu của nhà điều hành là tiếp tục tạo thanh khoản tốt cho nền kinh tế, tạo điều kiện cho các ngân hàng hạ lãi suất cho vay. “Ngành ngân hàng phấn đấu trong năm 2013, quyết tâm trong khoảng 2 - 3 tháng nữa sẽ đưa mặt bằng lãi suất cho vay sản xuất kinh doanh xuống quanh mức 10%/năm. Các khoản cho vay cũ còn dư nợ, sẽ phấn đấu đưa lãi suất giảm xuống dưới 13%/năm” – Thống đốc Nguyễn Văn Bình nhấn mạnh.

Ông cũng đề nghị các ngân hàng thương mại, trên cơ sở điều kiện và khả năng của mình tiếp tục giảm lãi suất cho vay hơn nữa so với các mức trên, bởi thực tế huy động vốn 7,5%/năm, nếu không cho vay ra được thì ngân hàng cũng gặp khó. “Huy động như thế, cho vay ra 8%/năm vẫn còn hơn là huy động rồi gửi ở NHNN với mức lãi suất 3%/năm”. Để doanh nghiệp tiếp cận tín dụng dễ dàng hơn, người đứng đầu ngành ngân hàng khuyến khích các ngân hàng thương mại cho vay tín chấp với doanh nghiệp có phương án sản xuất kinh doanh hiệu quả, có khả năng phục hồi. Bên cạnh đó, NHNN cũng đang làm việc tích cực với các bộ ngành liên quan để có cơ chế bảo lãnh tín dụng hợp lý cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Về chính sách tỷ giá, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết sẽ không giữ ổn định tỷ giá một cách vô lý. Tuy nhiên, do nước ta vẫn là nước nhập siêu nên việc phá giá đồng nội tệ cần phải tính toán thận trọng và chặt chẽ để bảo đảm lợi ích quốc gia. Về yêu cầu tăng tỷ giá hỗ trợ xuất khẩu, ông Bình nói từ đầu năm 2013 đến nay NHNN đã mua vào 5 tỷ USD, nếu không mua khối lượng lớn như vậy, tỷ giá sẽ còn giảm hơn nữa. Đó chính là giải pháp hỗ trợ cho xuất khẩu.

Liên quan đến những thắc mắc về lãi suất cho vay tại dự thảo thông tư hướng dẫn cho vay hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết 02 của Chính phủ, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết, để người dân yên tâm vay vốn sẽ quy định mức lãi suất cho vay 6%/năm trong 3 năm đầu. Trong những năm tiếp theo, nếu lãi suất thị trường cao hơn 6%/năm, người vay được hưởng lãi suất cố định 6%/năm trong suốt quá trình vay. Nếu lãi suất thị trường thấp hơn 6%/năm, người vay được hưởng mức lãi suất không quá 50% so với lãi suất thị trường. Thời hạn cho vay tối thiểu theo dự thảo thông tư này là 10 năm.

Theo SGGPO