QĐND Online - Từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII đến nay, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ và cơ quan ngang bộ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã có nhiều cố gắng trong việc ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội. So với những năm trước đây, số lượng văn bản quy định chi tiết được ban hành đúng thời hạn được tăng lên; chất lượng văn bản quy định chi tiết đã được nâng lên. Về cơ bản, việc ban hành văn bản thực hiện đúng thẩm quyền, hình thức và tuân thủ trình tự, thủ tục ban hành; tính khả thi và công khai, minh bạch cũng được nâng lên. Tình trạng nội dung văn bản quy định chung chung mang tính nguyên tắc hoặc giao lại cho các bộ, cơ quan ngang bộ, Hội đồng nhân dân tiếp tục quy định cụ thể đã giảm đáng kể; tình trạng “chép lại” các nội dung quy định của luật, pháp lệnh, nghị quyết đã cơ bản được khắc phục.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý trình bày Báo cáo thẩm tra tình hình triển khai thi hành (trong đó có việc ban hành các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành) các luật, nghị quyết đã được Quốc hội khóa XIII thông qua.

Tuy nhiên, theo Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, công tác ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, pháp lệnh vẫn còn nhiều tồn tại. Trong 46 văn bản luật, pháp lệnh, nghị quyết đã được Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội thông qua từ đầu nhiệm kỳ khóa XIII đến hết tháng 7-2013, có 37 luật, pháp lệnh, nghị quyết đã có hiệu lực thi hành (cần phải ban hành 200 văn bản quy định chi tiết 280 nội dung được giao) và 9 luật, pháp lệnh chuẩn bị có hiệu lực thi hành (cần phải ban hành 42 văn bản quy định chi tiết). Tuy nhiên, đến 15-10-2013, đối với 37 luật, pháp lệnh đã có hiệu lực, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ mới ban hành được 98/200 văn bản (49%) quy định chi tiết 148/280 nội dung được giao; còn lại 102/200 văn bản (51%) quy định chi tiết 132/280 nội dung chưa được ban hành.

Đáng chú ý là trong số các văn bản chưa được ban hành thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ thì có đến 31 văn bản quy định chi tiết Luật xử lý vi phạm hành chính, 12 văn bản quy định chi tiết Bộ luật Lao động mà đây lại là văn bản luật có vai trò quan trọng, tác động trực tiếp đến đời sống kinh tế - xã hội, đến các cơ quan, tổ chức và mọi người dân. Có những luật, pháp lệnh đã có hiệu lực, nhưng vẫn còn nhiều văn bản quy định chi tiết chưa được ban hành, như Luật Cơ yếu có hiệu lực từ 1-1-2012 nhưng còn 3/6 văn bản quy định chi tiết chưa được ban hành (50%), Luật quảng cáo có hiệu lực ngày 1-1-2013 nhưng cả 3/3 văn bản quy định chi tiết chưa được ban hành (100%), Luật xuất bản có hiệu lực ngày 1-7-2013 nhưng cả 3/3 văn bản quy định chi tiết chưa được ban hành (100%)...

Báo cáo của các cơ quan cho thấy, tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành quá lớn làm cho nhiều quy định của luật, pháp lệnh, nghị quyết chưa được thực thi, vi phạm quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, làm giảm hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước, làm mất ý nghĩa thực tiễn của các văn bản pháp luật do Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành. Đây là vấn đề cần được xem xét một cách toàn diện, nghiêm túc để sớm khắc phục.

Trong báo cáo của Chính phủ chỉ ra, một trong những nguyên nhân của tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết là sự phối hợp giữa các bộ, ngành, sự phối hợp giữa các đơn vị trong bộ, ngành trong việc nghiên cứu và tham gia xây dựng văn bản quy định chi tiết thi hành, nhất là thông tư liên tịch còn hạn chế. Trong một số trường hợp, do lợi ích cục bộ của bộ, ngành, dẫn đến không thống nhất được ý kiến về các vấn đề chính sách.

Trước thực trạng này, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội kiến nghị Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao làm rõ, sâu sắc hơn tính kỷ luật, kỷ cương trong việc triển khai thi hành luật, pháp lệnh, nghị quyết, làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân và nhất là của người đứng đầu các cơ quan, tổ chức trong việc chậm ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, pháp lệnh, nghị quyết. Đề nghị Chính phủ làm rõ trong thời gian chưa ban hành được văn bản quy định chi tiết thì Chính phủ và các cơ quan hữu quan đã áp dụng các giải pháp tạm thời nào trong điều hành, quản lý, áp dụng pháp luật và đã có giải pháp thiết thực nào để khắc phục “khoảng trống” do việc chậm ban hành các văn bản đó gây ra và hậu quả tác động của các giải pháp tạm thời đó.

Ủy ban Pháp luật cho rằng, cần có đánh giá cụ thể hơn, xác thực hơn về các nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trong công tác ban hành văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh, nghị quyết. Ủy ban Pháp luật cũng chỉ ra, để xảy ra tình trạng nợ đọng văn bản quy định chi tiết như trên, trách nhiệm chính thuộc về Chính phủ, các Bộ, ngành, nhưng Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội cũng phải nghiêm túc nhìn nhận phần trách nhiệm của mình trong giai đoạn chỉnh lý và xem xét, thông qua, cũng như trong việc thực hiện nhiệm vụ giám sát thi hành luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội. Thực tế cho thấy, trong một số trường hợp vẫn còn có sự nể nang, chưa cương quyết nên trong các văn bản luật, pháp lệnh, nghị quyết vẫn còn có các quy định chung chung cần phải được quy định chi tiết; việc thực hiện nhiệm vụ giám sát thi hành văn bản luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội cũng còn hạn chế, chưa thực sự sâu sát đối với lĩnh vực cụ thể.

XUÂN DŨNG

Tin, bài liên quan:
Còn tình trạng cố tình nương nhẹ, xử lý tham nhũng bằng hành chính
Quân đội nhân dân làm nòng cốt thực hiện nhiệm vụ quốc phòng
Cần tạo điều kiện tốt nhất cho người lao động
Cử tri mong Quốc hội tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng hơn nữa
Khai mạc kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIII
11/15 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội ước đạt và vượt kế hoạch