QĐND - Căng thẳng ngoại giao giữa Nhật Bản và Hàn Quốc trong những ngày gần đây tiếp tục gia tăng với việc Chính phủ Hàn Quốc tuyên bố sẽ gửi trả Nhật Bản bức thư của Thủ tướng Y.Nô-đa (Y.Noda) gửi Tổng thống Hàn Quốc Li Miêng Pắc (Lee Myung Bak), điều mà phía Tô-ki-ô cho rằng “không thể tưởng tượng được trong lễ tân ngoại giao". Tranh chấp giữa hai quốc gia đồng minh của Mỹ đang khiến  Oa-sinh-tơn lo ngại sẽ ảnh hưởng đến lợi ích của mình ở châu Á.

Tổng thống Hàn Quốc Li Miêng Pắc trong chuyến thăm quần đảo tranh chấp Đốc-đô/Ta-kê-si-ma. Ảnh: AP

 

Quan hệ Nhật – Hàn gần đây xấu đi rõ rệt kể từ khi Tổng thống Hàn Quốc Li Miêng Pắc có chuyến thăm bất ngờ tới quần đảo tranh chấp Đốc-đô (phía Nhật Bản gọi là Ta-kê-si-ma) ngày 10-8. Tiếp đó, Tổng thống Hàn Quốc còn yêu cầu Nhật hoàng A-ki-hi-tô phải xin lỗi vì sự đô hộ thực dân của Nhật Bản trong quá khứ đối với Bán đảo Triều Tiên.

Tô-ki-ô đã phản ứng bằng cách triệu hồi Đại sứ của mình tại Hàn Quốc về nước, hủy một cuộc họp giữa Bộ trưởng Thương mại hai nước dự kiến diễn ra trong tháng 8 này, đồng thời, tuyên bố sẽ xem xét lại một thỏa thuận hoán đổi tiền tệ với Xơ-un. Thậm chí Nhật Bản còn đề nghị đưa tranh chấp lãnh thổ ở quần đảo Đốc-đô/Ta-kê-si-ma lên Tòa án Công lý quốc tế (ICJ). 

 Trong bức thư gửi Tổng thống Li Miêng Pắc ngày 17-8, Thủ tướng Nô-đa bày tỏ thái độ lấy làm tiếc về chuyến đi của ông Li Miêng Pắc tới quần đảo tranh chấp, đồng thời cho rằng Tổng thống Hàn Quốc nên rút lại những tuyên bố liên quan đến Nhật hoàng A-ki-hi-tô. Ông Nô-đa tuyên bố, Nhật Bản sẽ đề xuất giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ một cách hòa bình theo luật pháp quốc tế, đồng thời hối thúc Xơ-un hành động với tầm nhìn sâu rộng về các mối quan hệ song phương.

Tuy nhiên, Hàn Quốc nhất quyết từ chối nhận bức thư của ông Nô-đa. Trước thái độ cứng rắn của Xơ-un, ngày 24-8, Hạ viện Nhật Bản đã thông qua một nghị quyết phản đối chuyến thăm của Tổng thống Li Miêng Pắc tới quần đảo Ta-kê-si-ma/Đốc-đô cũng như những bình luận của ông Li Miêng Pắc về Nhật Hoàng. Đây là nghị quyết đầu tiên được quốc hội thông qua liên quan tới quần đảo Ta-kê-si-ma của Nhật Bản kể từ năm 1953.

Căng thẳng giữa Nhật Bản và Hàn Quốc, hai đồng minh thân cận của Mỹ ở châu Á trong thời gian gần đây đang khiến Oa-sinh-tơn lo ngại sẽ ảnh hưởng tới chính sách quay trở lại châu Á của mình. Oa-sinh-tơn cho rằng, sự phát triển kinh tế năng động của khu vực châu Á, nơi mà Trung Quốc đang có sự trỗi dậy mạnh mẽ về kinh tế, có thể khiến vị thế của Mỹ ở trên thế giới bị lu mờ. Chính vì lý do này mà Mỹ ngày càng chú trọng và quan tâm tới hình ảnh của mình tại khu vực châu Á.

 Tính cho đến thời điểm hiện nay lực lượng quân sự Mỹ đóng tại Nhật Bản đã tăng lên con số tương đối lớn khoảng 50.000 quân thuộc các Tập đoàn không quân số 5 đóng tại Y-ô-cô-ta; Lực lượng Hạm đội 7 đóng tại Y-ô-cô-xư-ca; Lực lượng Hải quân đánh bộ đóng tại Ô-ki-na-oa và các đơn vị khác của Lục quân Mỹ đóng tại Ô-ki-na-oa và Đa-ma. Còn tại Hàn Quốc, Mỹ có khoảng 29.500 quân, cùng nhiều vũ khí và phương tiện kỹ thuật quân sự hiện đại của cả Lục quân và Không quân. 

Lo ngại quan hệ giữa Nhật Bản và Hàn Quốc căng thẳng sẽ ảnh hưởng tới sự hiện diện của Mỹ ở châu Á và sự hợp tác 3 bên Mỹ-Nhật-Hàn trên nhiều lĩnh vực, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, bà Vích-to-ri-a Nu-lân (Victoria Nuland) đã hối thúc Nhật Bản và Hàn Quốc giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ thông qua đối thoại. “Cả hai nước này đều là các đồng minh vững chắc, quan trọng, được quý trọng của Mỹ. Rõ ràng chúng tôi không hài lòng khi hai nước có tranh chấp. Do đó, thông điệp của chúng tôi dành cho mỗi nước đều như nhau: Giải quyết tranh chấp này, giải quyết một cách hòa bình và thông qua các cuộc tham vấn".

Bà Nu-lân cũng tuyên bố, Mỹ không đứng về bên nào trong cuộc tranh chấp giữa Nhật Bản và Hàn Quốc và hy vọng quan hệ Nhật-Hàn có thể bước sang một trang mới và ba nước Mỹ-Nhật-Hàn có thể hợp tác với nhau nhiều hơn. Động thái trên càng khẳng định rõ, Mỹ không muốn mất đi sự ảnh hưởng ở khu vực châu Á chỉ vì sự mâu thuẫn giữa hai đồng minh của mình.

Bình Nguyên