Không còn công cụ hỗ trợ nếu duy trì giá cũ

QĐND - Việc giá xăng tăng thêm tối đa 1.430 đồng mỗi lít bắt đầu từ 20 giờ ngày 28-3 đã khiến nhiều người dân và các chuyên gia thấy bất ngờ, vì giá xăng dầu thế giới đang có xu hướng giảm. Giải thích về điều này, chiều 29-3, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam nói, việc tăng giá xăng dầu là không tránh khỏi do giá xăng dầu vẫn thấp hơn giá cơ sở, trong khi Quỹ Bình ổn giá xăng dầu không còn và không thể dùng ngân sách để bao cấp…

Đáng lẽ tăng giá từ tháng trước

Chia sẻ rằng, việc tăng giá xăng dầu chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới người dân nói chung và hoạt động sản xuất, kinh doanh nói riêng, nhưng Bộ trưởng Vũ Đức Đam nói, việc tăng giá xăng dầu tại thời điểm này là không tránh khỏi. Thực tế, đáng lẽ, giá xăng dầu đã phải được tăng từ cách đây hơn một tháng, khi Chính phủ họp phiên thường kỳ tháng 2.

Bấy giờ, khi báo chí lên tiếng “không thể không tăng giá xăng dầu”, Thủ tướng Chính phủ đã triệu tập cuộc họp. Liên bộ Tài chính – Công Thương báo cáo rằng, có đầy đủ căn cứ và cần thiết phải tăng giá xăng dầu. “ Các bộ đã dự liệu rằng, ngay giữa tháng 3 trở đi, khi thời tiết qua mùa đông giá lạnh thì theo kinh nghiệm các năm trước đây, giá xăng dầu sẽ không tăng cao nữa. Nếu không cho tăng ở ngay lúc tăng cao đỉnh điểm, đến khi giá xăng dầu thế giới bắt đầu có biểu hiện đi xuống, lúc ấy mới tăng thì sẽ khó vì truyền thông nhiều khi không hiểu hết sẽ có những suy diễn không đúng”, Bộ trưởng Vũ Đức Đam thông tin.

Tuy nhiên, “để giữ bình ổn giá, phục vụ kiểm soát lạm phát và quan trọng là cũng không làm thêm khó khăn cho doanh nghiệp và người dân, Thủ tướng đã quyết định chưa tăng giá xăng dầu”, Bộ trưởng Vũ Đức Đam nói thêm.

Thực tế, giá xăng dầu tại Việt Nam đã duy trì thấp hơn giá xăng dầu của nhiều nước, đặc biệt là các nước có chung biên giới với Việt Nam. Theo Bộ trưởng Vũ Đức Đam, khi giá xăng dầu nước ta thấp hơn các nước lân cận, tình trạng buôn lậu xăng dầu sẽ tăng và các cơ quan chức năng phải tích cực kiểm soát chống buôn lậu, chống thất thu. Nhưng đây không phải là lý do chính của việc tăng giá xăng dầu.

Đã tính toán kỹ

Người đứng đầu Văn phòng Chính phủ khẳng định, lý do cơ bản, quan trọng nhất để tăng giá xăng dầu là giá xăng dầu Việt Nam hiện nay vẫn đang thấp hơn giá cơ sở, mức giá vốn được tính toán theo trình tự, thủ tục rất nghiêm ngặt. Nếu tiếp tục duy trì như vậy, Quỹ Bình ổn sẽ hết. Không còn công cụ nào hỗ trợ, sẽ chỉ còn cách lấy ngân sách bù vào. Nhưng Chính phủ đã thống nhất nguyên tắc từ rất lâu là không bao cấp mãi về giá xăng dầu cũng như giá một số mặt hàng thiết yếu, mà sẽ tiến tới điều hành theo giá thị trường, định hướng XHCN. Chính vì thế, việc tăng giá xăng dầu là không tránh khỏi.

“Đương nhiên, khi giá mặt hàng như xăng dầu tăng, bao giờ các cơ quan chức năng là Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và cả Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ cùng nhau đánh giá, nếu tăng như vậy thì dự kiến sẽ ảnh hưởng tới chỉ số giá tiêu dùng (CPI) là bao nhiêu. Thậm chí, anh em còn nói rõ là ảnh hưởng vòng 1 là bao nhiêu %, còn lại vòng 2 là bao nhiêu % và vòng 3 là bao nhiêu %. Tất cả những điều đó đều được các cơ quan chức năng đánh giá rất kỹ lưỡng”… “Chính phủ khẳng định điều hành giá xăng dầu theo đúng quy định, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, vì lợi ích chung của nền kinh tế-xã hội và của đất nước chứ không vì lợi ích cục bộ của một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu”, Bộ trưởng Vũ Đức Đam cho hay.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Mai cũng khẳng định, quan điểm điều hành của Chính phủ và liên bộ Tài chính-Công Thương là luôn phải cân nhắc hài hòa lợi ích của nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Mức thuế 12% áp dụng với mặt hàng xăng, 10% đối với dầu diezel và dầu mazut hiện đang thấp hơn ba-rem 20%. Do vậy, liên bộ đã quyết định tăng giá bán xăng dầu bằng đúng mức chênh lệch so với giá cơ sở.

Cả Bộ trưởng Vũ Đức Đam và Thứ trưởng Nguyễn Thị Mai đều khẳng định đã cơ bản công khai, minh bạch các yếu tố liên quan đến giá xăng dầu, như Quỹ Bình ổn giá có bao nhiêu, từng doanh nghiệp sử dụng bao nhiêu, giá nhập khẩu bao nhiêu, giá thế giới bao nhiêu… để báo chí và nhân dân cùng giám sát, đóng góp ý kiến.

MINH THẮNG