QĐND - Ngay trước thời điểm Ban giám đốc Ngân hàng Thế giới (WB) họp để lựa chọn lãnh đạo mới thay thế Chủ tịch Giô-bớt Giô-ê-lích sắp nghỉ hưu, ứng cử viên Hô-xê An-tô-ni-ô Ô-cam-pô, cựu Bộ trưởng Tài chính Cô-lôm-bi-a đã quyết định rút khỏi cuộc đua. Như vậy, sẽ chỉ còn lại hai ứng cử viên của Mỹ và Ni-giê-ri-a tham gia cuộc đua được cho là chưa từng có tiền lệ trong lịch sử WB. Diễn biến này cũng cho thấy, cuộc đua khốc liệt tới tận giờ phút cuối cùng.

Ông Ô-cam-pô. Ảnh: AP

Ông Ô-cam-pô, ứng cử viên được Bra-xin đề cử cho biết, ông gặp bất lợi do thiếu sự ủng hộ từ chính đất nước của mình. Cô-lôm-bi-a từng cho biết, họ đang tập trung vào cuộc đua để giành chức Chủ tịch Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), nơi họ có cơ hội thành công hơn. Ông Ô-cam-pô bày tỏ sự ủng hộ đối với ứng cử viên Go-di Ô-côn-giô I-uy-la (Ngozi Okonjo-Iweala), Bộ trưởng Tài chính Ni-giê-ri-a. Ông hy vọng các nước mới nổi sẽ cùng nhau hậu thuẫn ứng cử viên duy nhất đại diện cho các nước đang phát triển này trong cuộc đua với ứng cử viên Jim Yong Kim, người Mỹ gốc Hàn Quốc. Ông Ô-cam-pô đã có những phát biểu khá thẳng thắn về quá trình bầu chọn lãnh đạo của WB vốn gây nhiều tranh cãi từ trước tới nay. Ông cho rằng, cuộc đua ở WB đang bị biến thành một cuộc đua chính trị. Ông không tin tưởng quá trình bầu chọn được tiến hành hoàn toàn công khai, minh bạch. Song ông thừa nhận, cuộc đua lần này đã tạo ra một tiền lệ quan trọng khi lần đầu tiên một ứng cử viên của Mỹ buộc phải “tranh tài” với một ứng cử viên khác.

Tuy nhiên, quyết định rời khỏi cuộc đua của ông Ô-cam-pô không có nghĩa là ứng cử viên duy nhất còn lại đại diện cho các nước đang phát triển sẽ gặp thuận lợi hơn. Một cuộc thăm dò dư luận cho thấy, không phải tất cả các nước đang phát triển đều sẽ ủng hộ bà I-uy-la lên thay thế ông Giô-bớt Giô-ê-lích. Những cam kết ban đầu của các nước thuộc khối thị trường mới nổi rằng sẽ đoàn kết trên một mặt trận trong cuộc đua ở WB dường như đã không hiệu lực tới cùng. Nga đã trở thành nước đầu tiên thuộc các nền kinh tế mới nổi tuyên bố ủng hộ ứng cử viên Jim Yong Kim của Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Nga trong một tuyên bố cho biết, căn cứ vào mức độ chuyên nghiệp, kinh nghiệm và sự hiểu biết của ông Kim, Nga sẽ ủng hộ ứng cử viên này trong suốt quá trình bỏ phiếu ở Ban giám đốc của WB.

Theo luật bất thành văn trong việc chọn người đứng đầu WB từ trước tới nay, vị trí này thường thuộc về người Mỹ. Là những cổ đông lớn của WB, Mỹ, châu Âu và Nhật Bản luôn chiếm tới 54% số phiếu bầu trong các cuộc bầu chọn người đứng đầu WB. Đã thành thông lệ, châu Âu luôn giành sự ủng hộ cho ứng cử viên Mỹ, đổi lại một người châu Âu thường được cử vào vị trí đứng đầu Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF). Tuy nhiên, các nước mới nổi đang ngày càng bất mãn với kiểu bầu chọn bất công này và đang thúc đẩy sự thay đổi. Trong cuộc bầu chọn năm nay, lần đầu tiên trong lịch sử hơn 60 năm thành lập, WB sẽ phải lựa chọn giữa các ứng viên. Cựu Giám đốc chính sách WB, ông U-ri Đa-đút (Uri Dadush), người dành sự ủng hộ cho ứng cử viên I-uy-la cho rằng, bà I-uy-la khó có thể được bầu chọn nếu tất cả các nước châu Âu tiếp tục bỏ phiếu cho ứng cử viên của Mỹ.

Cơ hội chiến thắng của bà I-uy-la vẫn chưa rõ ràng mặc dù bà cũng nhận được không ít sự ủng hộ. Một nhóm cựu quan chức WB đã viết một bức thư bày tỏ ủng hộ bà I-uy-la lên làm chủ tịch tiếp theo của WB. Ửng cử viên I-uy-la tỏ ra rất tự tin vào khả năng của mình khi kêu gọi tổ chức các cuộc tranh luận trực tiếp trên truyền hình giữa các ứng cử viên. Với kinh nghiệm từng là cựu Phó chủ tịch và Giám đốc điều hành WB, bà I-uy-la đã thể hiện khả năng không thể phủ nhận của một nhà lãnh đạo WB.

Hiện dư luận đang lo ngại sẽ xuất hiện những phản ứng mạnh nếu ứng cử viên của Mỹ tiếp tục được bầu chọn như thông lệ trước đây. Cựu trợ lý Tổng thư ký LHQ, ông Ri-chác Giô-li (Richard Jolly), người ủng hộ ông Ô-cam-pô cho rằng, nếu ông Kim được chọn, đây sẽ là một bước lùi về chính trị thực sự ở WB vào đúng thời điểm thế giới cần có tư duy đổi mới. Ông Giô-li cho rằng, các cường quốc mới nổi như: Trung Quốc, Ấn Độ và Bra-xin chắc sẽ không chịu để yên chuyện này. Họ có thể sẽ thành lập một ngân hàng riêng của mình. Và việc này không phải là họ chưa bàn tới, ông Giô-li nhấn mạnh.

MAI NGUYÊN