Phòng Chính trị, Học viện Kỹ thuật quân sự: 60 năm luôn khẳng định vai trò là “mũi nhọn tiên phong” và “huyết mạch tư tưởng”

Dấu ấn 60 năm xây dựng, cống hiến và trưởng thành

Ngay từ những ngày đầu thành lập, Phòng Chính trị đảm nhiệm chức năng tham mưu, tổ chức thực hiện công tác Đảng, công tác chính trị (CTĐ, CTCT), trực tiếp góp phần xây dựng tổ chức, xây dựng con người và giữ vững định hướng chính trị trong mọi hoạt động của Học viện. Trong những năm chiến tranh và sơ tán, điều kiện cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn, lực lượng mỏng, nhiệm vụ giáo dục, đào tạo gắn chặt với yêu cầu phục vụ chiến đấu, đội hình nhà trường phải liên tục sơ tán qua nhiều địa bàn gian khó như: Bình Xuyên, Tam Dương, Thậm Thình (Phú Thọ), Hàm Yên (Tuyên Quang)… Dưới sự tham mưu của Phòng Chính trị, toàn trường đã dấy lên phong trào thi đua sôi nổi với ý chí quyết tâm “Tất cả cho tiền tuyến”, “Tất cả vì miền Nam ruột thịt”. 

Cán bộ, nhân viên Phòng Chính trị đã bám sát trận địa, bám sát từng lớp học để làm công tác tư tưởng, động viên cán bộ, giảng viên, học viên vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, vừa dạy tốt, học tốt, vừa trực tiếp chiến đấu và phục vụ chiến đấu. Trong hoàn cảnh đặc biệt ấy, sức mạnh của công tác chính trị trước hết được thể hiện ở khả năng quy tụ con người, thống nhất ý chí, củng cố niềm tin và biến nhận thức thành hành động.

Khi nhiệm vụ của Học viện gắn với nhiệm vụ chung của đất nước, công tác chính trị góp phần tạo nên động lực tinh thần để mỗi cán bộ, giảng viên, nhân viên, học viên nhận rõ trách nhiệm, sẵn sàng nhận và hoàn thành nhiệm vụ. Đó cũng là những viên gạch đầu tiên góp phần hình thành bản sắc của Phòng Chính trị “Luôn đặt nhiệm vụ chính trị lên hàng đầu, bám sát thực tiễn, hướng vào con người và lấy kết quả hoàn thành nhiệm vụ làm thước đo hiệu quả công tác”.

Đại tá Trần Quang Huy (thứ 6 từ phải sang) thay mặt Đảng bộ Phòng Chính trị nhận hoa chúc mừng của thủ trưởng Học viện trong Đại hội đại biểu Đảng bộ Phòng Chính trị nhiệm kỳ 2025-2030. Ảnh: HVKTQS

Chỉ hơn một năm sau, tháng 6-1968, Hội đồng Chính phủ quyết định chuyển Phân hiệu II Đại học Bách khoa thành Trường Đại học Kỹ thuật quân sự. Phòng đã chủ động tham mưu cho Đảng ủy, Ban Giám hiệu nhà trường nhanh chóng củng cố hệ thống tổ chức đảng, kiện toàn các chi bộ, đảng bộ khoa, ban; đẩy mạnh Phong trào Thi đua Quyết thắng gắn với thực hiện phương châm “Gắn nhà trường với chiến trường, lý luận với thực tiễn”; tham mưu tuyển chọn, động viên hàng trăm kỹ sư quân sự khóa chuyển tiếp đầu tiên và các khóa dài hạn ra chiến trường, trực tiếp nghiên cứu bom đạn địch, cải tiến vũ khí trang bị dưới làn mưa bom bão đạn.

Nhiều đồng chí đã anh dũng hy sinh, tiêu biểu là các anh hùng liệt sĩ: Trung úy Nguyễn Phan Thanh, Trung úy Nguyễn Ngọc Sơn, Trung úy Trần Quốc Dung, Chuẩn úy Nguyễn Tuấn Đạt... Ngay sau đó, Phòng làm tốt công tác chính sách hậu phương Quân đội, kịp thời biểu dương, tôn vinh các gương chiến đấu dũng cảm, biến những tấm gương hy sinh đó thành ý chí hành động cách mạng mạnh mẽ, góp phần đào tạo hơn 2.000 kỹ sư quân sự phục vụ đắc lực cho công cuộc giải phóng dân tộc đến năm 1975.

Bước vào thời kỳ hòa bình, xây dựng đất nước và tiến hành công cuộc đổi mới, quy mô và nhiệm vụ của nhà trường phát triển lên tầm cao mới. Ngày 15-11-1981, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Học viện Kỹ thuật quân sự trên cơ sở Trường Đại học Kỹ thuật quân sự. Tiếp đó, ngày 6-5-1991, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng quyết định cho phép Học viện mang tên Đại học kỹ thuật Lê Quý Đôn.

Trong bước chuyển đổi mang tính bước ngoặt này, Phòng đã làm tốt vai trò tham mưu cho Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện về công tác tổ chức xây dựng Đảng, kiện toàn đội ngũ cán bộ chính trị trong toàn Học viện; chỉ đạo đổi mới nội dung, chương trình giáo dục chính trị cho các đối tượng đào tạo đa ngành (từ kỹ sư quân sự, chỉ huy tham mưu kỹ thuật đến các ngành mới mở như công nghệ thông tin, vật lý hạt nhân, hóa phóng xạ và hệ kỹ sư dân sự).

Nâng cao chất lượng, hiệu quả CTĐ, CTCT đáp ứng yêu cầu tình hình mới

Sự phát triển của Phòng Chính trị luôn gắn với sự phát triển của Học viện. Học viện phát triển đến đâu, yêu cầu CTĐ, CTCT đặt ra đến đó; nhiệm vụ càng mới, càng phức tạp thì công tác chính trị càng phải chủ động, nhạy bén, sâu sát và đi trước một bước trong nắm tình hình, định hướng tư tưởng, tham mưu chủ trương và tổ chức thực hiện. Từ thực tiễn đó, Phòng luôn khẳng định vai trò tham mưu, chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện toàn diện hoạt động CTĐ, CTCT trong Học viện.

Một trong những nét nổi bật của quá trình xây dựng và phát triển của Phòng Chính trị là tính toàn diện của các mặt CTĐ, CTCT. Từ công tác tuyên huấn, giáo dục chính trị, quản lý tư tưởng; tổ chức xây dựng Đảng, công tác cán bộ; bảo vệ an ninh; kiểm tra, giám sát đến công tác quần chúng, dân vận, chính sách..., mỗi lĩnh vực có yêu cầu, nội dung và phương pháp tiến hành riêng, song đều hướng tới một mục tiêu thống nhất “xây dựng Đảng bộ vững mạnh, xây dựng con người vững vàng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ, tạo nền tảng để Học viện hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ”.

Đại tá Trần Quang Huy, Chủ nhiệm Chính trị Học viện báo cáo tại Lễ báo công của học viên Khóa 56, Học viện Kỹ thuật quân sự. Ảnh: HVKTQS

Thực tiễn 10 năm gần đây, cùng với quá trình đổi mới và phát triển của Học viện, Phòng Chính trị đã tham mưu, triển khai hiệu quả khối lượng công việc ngày càng lớn với nhiều dấu ấn, nổi bật là:

Trong công tác tuyên huấn, Phòng đã khẳng định vai trò là “mũi nhọn tiên phong” và “huyết mạch tư tưởng” với nhiều dấu ấn đột phá; chủ động tham mưu, đổi mới mạnh mẽ nội dung, hình thức giáo dục chính trị, gắn sát đặc thù môi trường đào tạo kỹ sư quân sự chất lượng cao và khơi dậy khát vọng cống hiến cho đội ngũ cán bộ, giảng viên, nhà khoa học. Đặc biệt, công tác tư tưởng luôn thể hiện bản lĩnh sắc sảo, kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng và giữ vững sự thống nhất cao trong toàn Học viện.

Trong công tác tổ chức, Phòng đã khẳng định vai trò là cơ quan “tham mưu sắc bén” cho Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện trong việc kiến tạo và hoạch định mục tiêu phát triển; chủ động tham mưu ban hành và triển khai hiệu quả hệ thống các nghị quyết chuyên đề toàn diện, từ việc lãnh đạo quy hoạch phát triển Học viện đến năm 2030 và những năm tiếp theo, quy hoạch phát triển, xây dựng bộ môn, nâng cao trình độ ngoại ngữ, thúc đẩy nghiên cứu khoa học… đến các nghị quyết mang tính đột phá về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và đẩy mạnh phát triển giáo dục - đào tạo trong Học viện.

Trong công tác cán bộ, nhận thức sâu sắc rằng "cán bộ là cái gốc của mọi công việc", Phòng tập trung tham mưu tạo đột phá mạnh mẽ trong xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ trì các cấp thực sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, có tầm nhìn, năng lực nổi trội, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo và dám đương đầu với khó khăn thử thách vì lợi ích chung; tham mưu cho Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện xây dựng 17 nhóm nghiên cứu mạnh, cử hàng trăm lượt cán bộ, giảng viên đi đào tạo trong nước và quốc tế, thực hiện xuất sắc nhiệm vụ là nhà trường duy nhất trong toàn quân được Bộ Quốc phòng giao tạo nguồn dự khóa cử đi đào tạo ở nước ngoài và quản lý hàng nghìn lưu học sinh quân sự.

Trong công tác dân vận, chính sách và công tác quần chúng, hoạt động của Phòng luôn hướng về cơ sở; thực hiện toàn diện, hiệu quả chính sách đối với Quân đội và hậu phương Quân đội; duy trì nghiêm nền nếp, chất lượng hoạt động của các tổ chức quần chúng; tích cực tham gia các phong trào, cuộc vận động lớn do Đảng, Nhà nước, Quân đội và Học viện phát động như: “Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Quân đội chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”, thi đua “Dân vận khéo”, xây dựng “Đơn vị dân vận tốt”; đẩy mạnh các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, thăm hỏi, tặng quà các đối tượng chính sách, gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn đóng quân cùng nhiều nhiệm vụ thiết thực (tham mưu cho Học viện tặng 26 nhà tình nghĩa, 25 nhà đại đoàn kết cho các đối tượng chính sách), góp phần lan tỏa phẩm chất, hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong đời sống xã hội.

Đặc biệt, trong xây dựng Học viện Kỹ thuật quân sự trở thành trường đại học trọng điểm quốc gia, trung tâm giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học kỹ thuật hàng đầu của Quân đội và đất nước, Phòng thể hiện rõ vai trò là cơ quan tham mưu nòng cốt cho Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện các chủ trương, giải pháp đồng bộ nhằm xây dựng nền tảng chính trị, tư tưởng vững chắc; kiện toàn tổ chức, xây dựng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ quản lý chất lượng cao đáp ứng tiêu chuẩn của trường trọng điểm quốc gia; đồng thời đẩy mạnh đổi mới phương thức lãnh đạo, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản trị đại học hiện đại.

Đại tá Trần Quang Huy, Chủ nhiệm Chính trị chấm điểm Hội thi gói bánh chưng, bày mâm ngũ quả của Học viện Kỹ thuật quân sự Tết Bính Ngọ 2026.

Với những thành tích đạt được trong 60 năm qua, Phòng Chính trị vinh dự được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba, Huân chương Lao động hạng Ba. Trong giai đoạn 2016-2026, Phòng nhận 20 Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, 28 Bằng khen của Học viện và 11 Bằng khen của Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị; cùng với đó là các Cờ thi đua, danh hiệu và phần thưởng của các cơ quan, đơn vị trong và ngoài Quân đội.

Trong những năm gần đây, Phòng Chính trị tiếp tục có những dấu ấn nổi bật. Năm 2025, Phòng được tặng Cờ thi đua của Chính phủ vì có thành tích xuất sắc, toàn diện, tiêu biểu trong Phong trào Thi đua Quyết thắng. Năm 2026, Phòng tiếp tục được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen, cùng các phần thưởng của Bộ Quốc phòng và các cấp đối với những thành tích trong thực hiện nhiệm vụ. Cùng với đó, đội ngũ cán bộ của Phòng không ngừng trưởng thành về mọi mặt; nhiều đồng chí được thăng quân hàm cấp tướng, đảm nhiệm các cương vị chủ chốt của Học viện và các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ Quốc phòng.

Hiện nay, nhiệm vụ xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đặt ra những yêu cầu ngày càng cao. Trong đó, xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị là nguyên tắc cơ bản, đòi hỏi CTĐ, CTCT phải tiếp tục đổi mới toàn diện cả về tư duy, nội dung và phương thức tiến hành. Đối với Học viện Kỹ thuật quân sự, yêu cầu ấy gắn trực tiếp với quá trình xây dựng Học viện theo hướng đại học nghiên cứu, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới.

Trước yêu cầu đó, Phòng Chính trị xác định tiếp tục nâng cao năng lực tham mưu, giữ vững sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với mọi hoạt động của Học viện; nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo tình hình, kịp thời tham mưu ban hành các nghị quyết, chỉ thị, kết luận sát thực tế; tập trung nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy, tổ chức đảng, xây dựng Đảng bộ Học viện vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Đồng thời, đổi mới mạnh mẽ công tác giáo dục chính trị, quản lý và định hướng tư tưởng; chủ động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; nâng cao sức đề kháng cho cán bộ, giảng viên, nhân viên, học viên, chiến sĩ trước những tác động phức tạp của môi trường thông tin hiện nay.

60 năm đã qua, từ Bộ phận Chính trị của những ngày đầu thành lập đến Phòng Chính trị hôm nay là dòng chảy liên tục của trách nhiệm, bản lĩnh, trí tuệ và sự cống hiến. Mỗi thế hệ cán bộ, nhân viên Phòng Chính trị hôm nay và mai sau nguyện tiếp tục vun đắp, giữ cho “mạch nguồn chính trị” ấy không ngừng chảy mãi. Đó là hành trang và cũng là cam kết vững chắc để Phòng Chính trị tiếp tục đồng hành, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và phát triển Học viện Kỹ thuật quân sự trong giai đoạn phát triển mới.