Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Cục Chính trị và ngành chính trị Quân khu 9 (20-10-1946 / 20-10-2026) là dịp nhìn lại chặng đường xây dựng, chiến đấu và trưởng thành; tri ân những thế hệ đã cống hiến, hy sinh, đồng thời nhận diện những giá trị bền vững làm nên truyền thống vẻ vang của công tác chính trị trên vùng đất “Chín Rồng”, từ đó tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả CTĐ, CTCT, đáp ứng yêu cầu xây dựng LLVT Quân khu vững mạnh về chính trị trong tình hình mới.

“Nghệ thuật” công tác Đảng, công tác chính trị nơi vùng sông nước

Mỗi vùng đất chiến lược của Tổ quốc đều mang những nét văn hóa và địa hình đặc thù riêng biệt, định hình nên nghệ thuật quân sự và phương thức hoạt động CTĐ, CTCT. Do đặc điểm là vùng sông nước với kênh rạch chằng chịt, các căn cứ cách mạng khó được chở che, bao bọc bởi núi rừng như ở những vùng miền khác. Tại chiến trường Đồng bằng sông Cửu Long, lực lượng ta phải bám trụ ngay giữa vòng vây đồn bót của địch. Chính trong thế trận không có hậu phương tách biệt với tiền tuyến ấy, trên cơ sở quán triệt và vận dụng sáng tạo đường lối chiến tranh nhân dân của Đảng, LLVT Quân khu từng bước hình thành phương thức hoạt động CTĐ, CTCT phù hợp: Bám đất, bám dân, lấy lòng dân làm thành lũy, lấy ý chí con người để tạo thế, tạo lực, tạo thời cơ đánh giặc.

Ngay sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khi thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta một lần nữa, để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với LLVT ở vùng sông nước Cửu Long, ngày 20-10-1946, tại Đồng Tháp Mười, Xứ ủy Nam Bộ thành lập Phòng Chính trị Chiến khu 8. Tháng 7-1947, Phòng Chính trị Chiến khu 9 được thành lập. Sự ra đời của cơ quan chính trị hai chiến khu miền Tây Nam Bộ đánh dấu bước phát triển quan trọng trong tổ chức và hoạt động CTĐ, CTCT, tạo cơ sở để xây dựng LLVT vững mạnh về chính trị, thống nhất ý chí và hành động trong cuộc kháng chiến trường kỳ.

Từ buổi đầu còn sơ khai về tổ chức, nội dung và phương pháp, CTĐ, CTCT đã từng bước trưởng thành trong chính thực tiễn chiến trường. Cán bộ chính trị đã luôn có mặt ở những nơi gian khổ nhất, trong những trận đánh ác liệt nhất; vừa tham mưu cho cấp ủy, chỉ huy, vừa tuyên truyền, vận động, tổ chức lực lượng, động viên bộ đội và nhân dân giữ vững niềm tin, ý chí quyết chiến, quyết thắng. Những khẩu hiệu, phong trào và phương châm chiến đấu như “hai chân, ba mũi giáp công”, “Tìm Mỹ mà đánh, tìm ngụy mà diệt”, “nắm thắt lưng địch mà đánh”... đã trở thành những biểu hiện sinh động của sức mạnh chính trị, tinh thần được chuyển hóa thành sức mạnh chiến đấu.

Sau ngày đất nước thống nhất, lịch sử lại đặt lên vai Cục Chính trị và ngành chính trị những nhiệm vụ mới. LLVT Quân khu vừa xây dựng lực lượng, chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, vừa thực hiện nhiệm vụ quốc tế giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng. Trên những địa bàn xa xôi, khắc nghiệt của nước bạn, cán bộ chính trị tiếp tục làm tốt công tác tư tưởng, dân vận, xây dựng cơ sở chính trị, củng cố chính quyền, góp phần giúp bạn xây dựng cuộc sống mới.

Lãnh đạo Quân khu 9 trao đổi với Ban tổ chức và các thí sinh tham gia Hội thi báo cáo viên giỏi. Ảnh: CÔNG KHANH 

Giữ vững "trận địa lòng dân"

Bước vào thời kỳ đổi mới, Cục Chính trị và ngành chính trị LLVT Quân khu 9 tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan tham mưu chủ yếu cho Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu về CTĐ, CTCT; đồng thời trực tiếp tổ chức, hướng dẫn, triển khai CTĐ, CTCT trong toàn LLVT Quân khu. Qua từng giai đoạn, nội dung, phương pháp công tác không ngừng đổi mới theo hướng sát thực tiễn, sát cơ sở, sát nhiệm vụ. Điều đó đặc biệt có ý nghĩa trên địa bàn Tây Nam Bộ-một không gian chiến lược vừa rộng lớn, vừa đa dạng, nơi hội tụ các yếu tố biên giới, biển, đảo, dân tộc, tôn giáo, giao thương quốc tế và những tác động ngày càng mạnh của kinh tế thị trường, khoa học, công nghệ, không gian mạng. Đây cũng là địa bàn có vị trí đặc biệt trong thế phòng thủ chung của cả nước. Vì vậy, xây dựng LLVT vững mạnh về chính trị ở đây phải được đặt trong tổng thể xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng khu vực phòng thủ và củng cố “thế trận lòng dân”.

Thực tiễn những năm qua, dấu ấn của CTĐ, CTCT được thể hiện sinh động nhất trong những thời điểm nhân dân gặp nhiều khó khăn. Trong đại dịch Covid-19, cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu không quản hiểm nguy, có mặt tại những địa bàn tâm dịch, sát cánh cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân chống dịch. Trong phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, tinh thần “phía trước là nhân dân” trở thành mệnh lệnh từ trái tim, thôi thúc cán bộ, chiến sĩ đến nơi khó khăn, nguy hiểm nhất để bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân. Hay Phong trào “LLVT Quân khu 9 chung sức xây dựng nông thôn mới”, “LLVT Quân khu 9 chung tay vì người nghèo, không để ai bị bỏ lại phía sau”. Theo đó, các chương trình “Tết quân-dân”, “Tết quân-dân trong đồng bào dân tộc Khmer” đã trở thành nét đẹp văn hóa độc đáo riêng có của LLVT Quân khu 9 đối với nhân dân vùng sông nước Cửu Long (đã có hàng nghìn công trình ở nông thôn được xây dựng; hàng chục nghìn ngôi nhà cho các đối tượng chính sách và người nghèo được xây mới, sửa chữa; hàng nghìn học sinh nghèo vượt khó được hỗ trợ đến trường từ khi phong trào phát động).

Đặc biệt, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ những năm qua luôn được LLVT Quân khu 9 triển khai thực hiện quyết liệt, bền bỉ, trách nhiệm, với cao điểm là Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Các cán bộ, chiến sĩ đã và đang nỗ lực, quyết tâm cao nhất để sớm đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của Tổ quốc và tình đoàn kết quốc tế.

Qua đó có thể thấy, “mạch sống” của CTĐ, CTCT ở Quân khu 9 luôn được bồi đắp bởi những giá trị xuyên suốt: Lấy con người làm trung tâm, lấy niềm tin làm nền tảng, lấy nhân dân làm điểm tựa và lấy nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc làm mục tiêu cao nhất.

Nâng tầm công tác Đảng, công tác chính trị trong kỷ nguyên mới

Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống không chỉ để tự hào về quá khứ, mà quan trọng hơn là để nhận diện rõ hơn trách nhiệm trước tương lai. Trước tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường; cạnh tranh chiến lược, xung đột, các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen; cùng với đó, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, không gian mạng và những phương thức chống phá mới của các thế lực thù địch đang tác động trực tiếp đến tư tưởng, tâm lý, niềm tin của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.

Trong bối cảnh đó, CTĐ, CTCT càng không thể chỉ dừng ở việc “giải quyết vấn đề khi có vấn đề”. Cái cần thiết hơn là phải đi trước một bước trong dự báo, định hướng và sâu sát trong tổ chức thực hiện. Người cán bộ chính trị phải vừa vững vàng về bản lĩnh, sâu sắc về lý luận, nhạy bén về chính trị, vừa am hiểu thực tiễn, gần gũi với bộ đội và nhân dân.

Để đạt được điều đó, Cục Chính trị và ngành chính trị LLVT Quân khu tiếp tục phát huy truyền thống “Kiên định đường lối, bám sát nhiệm vụ, chủ động sáng tạo, đoàn kết quyết thắng”; tập trung xây dựng LLVT Quân khu vững mạnh về chính trị, làm cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu. Trọng tâm là nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược về CTĐ, CTCT; nắm chắc tình hình, nhất là những vấn đề mới, nhạy cảm, phức tạp từ cơ sở; đổi mới giáo dục chính trị, tư tưởng; xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, trí tuệ, đạo đức và tinh thần trách nhiệm; giữ vững đoàn kết, kỷ luật, kỷ cương, không để bị động, bất ngờ về tư tưởng. Cùng với đó, đẩy mạnh công tác dân vận, chính sách, bảo vệ chính trị nội bộ; xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh tiêu biểu, cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”.

Đặc biệt, với đặc thù địa bàn Tây Nam Bộ, CTĐ, CTCT phải thực sự đi vào từng địa bàn biên giới, vùng biển, khu dân cư và cơ sở; gắn xây dựng LLVT với xây dựng cơ sở chính trị, củng cố “thế trận lòng dân”; kết hợp chặt chẽ quốc phòng với kinh tế-xã hội, đối ngoại quốc phòng với xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển. Đồng thời, chủ động làm chủ không gian mạng, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả công tác và lan tỏa hình ảnh, phẩm chất cao đẹp Bộ đội Cụ Hồ.

Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất được trao tặng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống là sự ghi nhận xứng đáng của Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân đối với những cống hiến của các thế hệ Cục Chính trị và ngành chính trị LLVT Quân khu. Nhưng cao hơn một phần thưởng, đó là lời nhắc nhở về trách nhiệm tiếp nối. Trên vùng đất “Chín Rồng”, nơi những dòng sông lớn đổ về biển lớn, truyền thống 80 năm cũng đang mở ra một dòng chảy mới. Dòng chảy ấy phải tiếp tục được bồi đắp bằng bản lĩnh chính trị, trí tuệ, đạo đức, trách nhiệm và khát vọng cống hiến của thế hệ hôm nay; để CTĐ, CTCT thực sự là “linh hồn, mạch sống”, là điểm tựa tinh thần và sức mạnh nội sinh của LLVT Quân khu 9; góp phần giữ vững "trận địa lòng dân", bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ hướng Tây Nam, cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân bước vào kỷ nguyên mới-kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.