Tôn vinh các mô hình, chương trình, phong trào Bộ đội Biên phòng tham gia xây dựng khu vực biên giới vững mạnh

Cùng dự hội nghị có các đồng chí: Nguyễn Đình Khang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo; Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Cùng dự có lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương; lãnh đạo các tỉnh, thành phố có biên giới; thủ trưởng Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, Bộ tư lệnh BĐBP và các cơ quan, đơn vị thuộc Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng...

Đại tướng Phan Văn Giang phát biểu tại hội nghị.

Đại tướng Phan Văn Giang trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng Bộ đội Biên phòng.

Đại tướng Phan Văn Giang trao bằng khen của Thủ tướng Chính phủ tặng các tập thể và cá nhân.

Đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt

Từ thực tiễn khó khăn và nhu cầu bức thiết của đồng bào nơi biên cương gian khó, Đảng ủy, Bộ tư lệnh BĐBP và cấp ủy, chỉ huy các cấp luôn nhận thức sâu sắc rằng: Muốn bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, trước hết phải xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc; muốn dân tin Đảng, bám bản, giữ biên giới thì phải lo cho dân có cơm ăn, áo mặc, con em được học hành và không ai bị bỏ lại phía sau.

Chính vì vậy, phát huy tinh thần “Giúp dân là tự giúp mình”, “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, hàng vạn lượt cán bộ, chiến sĩ BĐBP tại các đồn, trạm, tổ công tác biên phòng miệt mài bám dân, bám bản; phát huy cao độ tinh thần trách nhiệm, vượt khó để lo cho dân, san sẻ từng bữa cơm, từng chiếc áo, chăn ấm hay vượt lũ, băng rừng cứu hộ, cứu nạn người dân trong thiên tai... Toàn lực lượng BĐBP đã xây dựng và duy trì 24 mô hình, chương trình, phong trào tiêu biểu, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội.

Nổi bật như: “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”; “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”; “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo”; “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”; “Thầy giáo quân hàm xanh”; “Thầy thuốc quân hàm xanh”; “Cán bộ đồn Biên phòng tham gia cấp ủy địa phương”; “Đảng viên đồn Biên phòng tham gia sinh hoạt chi bộ thôn, bản”; “Đảng viên đồn Biên phòng phụ trách hộ gia đình ở khu vực biên giới”; phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”...

Từ năm 2015 đến nay, BĐBP các tỉnh, thành phố đã triển khai tăng cường hàng nghìn lượt cán bộ cho các xã biên giới; nhiệm kỳ 2025 - 2030 tham mưu địa phương chỉ định 10 đồng chí tham gia Tỉnh ủy, Thành ủy và 435 đồng chí được đề nghị tham gia cấp ủy cấp xã, phường, đặc khu biên giới. Năm 2026, có 2.626 đảng viên các đồn biên phòng tham gia sinh hoạt tại 2.375 chi bộ thôn, bản biên giới. Qua đó, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, hiệu lực quản lý, điều hành của chính quyền và chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.

Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy BĐBP phát biểu.

Đồng chí Cao Thị Xuân, Phó chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội phát biểu tại hội nghị.

Trong phát triển kinh tế-xã hội, BĐBP đã phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các ban, bộ, ngành, đoàn thể, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, nhà hảo tâm huy động nhiều nguồn lực hướng về biên giới, hải đảo. Thông qua các mô hình, chương trình, dự án, phong trào, đã hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng, nhà ở, đường giao thông, điện, nước sinh hoạt, công trình dân sinh; hỗ trợ cây giống, con giống, phương tiện sản xuất, tạo sinh kế, giúp nhân dân từng bước ổn định cuộc sống và giảm nghèo bền vững. Qua đó, góp phần giúp 112 xã từ yếu, kém lên trung bình và 195 xã từ trung bình lên khá về phát triển kinh tế-xã hội.

Các mô hình, chương trình, phong trào là một chiến công trong thời bình được dựng xây bằng trách nhiệm, sự cống hiến, hy sinh của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ BĐBP. Và ngày nay, đang tiếp tục được triển khai ngày càng nền nếp, thực chất, bám sát nhiệm vụ chính trị, đặc điểm địa bàn và nhu cầu của nhân dân: Ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, các đơn vị tập trung hỗ trợ giáo dục, xóa mù chữ, phát triển sinh kế, hỗ trợ cây, con giống, nước sạch, nhà ở, chăm sóc sức khỏe và củng cố hệ thống chính trị cơ sở...

Ở khu vực biển, đảo, tập trung tuyên truyền pháp luật, vận động ngư dân chấp hành pháp luật, chống khai thác IUU, xây dựng các tổ tàu thuyền đoàn kết, hỗ trợ ngư dân vươn khơi, bám biển, phòng, chống thiên tai... Tại khu vực cửa khẩu, các mô hình hướng mạnh vào tuyên truyền pháp luật, giữ gìn an ninh, trật tự, phòng, chống tội phạm, xuất nhập cảnh trái phép và các hoạt động vi phạm pháp luật...

Theo đồng chí Cao Thị Xuân, Phó chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội: Từ thực tiễn thẩm tra, giám sát việc thực hiện chính sách dân tộc, Hội đồng Dân tộc nhận thấy giá trị của các mô hình, chương trình, phong trào của BĐBP không chỉ ở những kết quả đã được thống kê, mà quan trọng hơn là qua đó đã góp phần giải quyết một trong những khâu khó nhất của công tác dân tộc hiện nay, đó là: Khâu tổ chức thực hiện chính sách tại địa bàn cơ sở.

Điều này thể hiện ở 3 nhóm kết quả: Thứ nhất, BĐBP đã trở thành lực lượng trực tiếp đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với đồng bào và góp phần củng cố vững chắc hệ thống chính trị cơ sở vùng biên; thứ 2 là đã góp phần thiết thực thực hiện các mục tiêu cốt lõi của chính sách dân tộc về giảm nghèo bền vững, giáo dục, chăm sóc sức khỏe và phát triển nguồn nhân lực; cuối cùng, là góp phần thực hiện mục tiêu cao nhất của chính sách dân tộc là bình đẳng, đoàn kết và củng cố niềm tin của đồng bào, chuyển hóa thành thế trận lòng dân bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Xây dựng mô hình, phong trào, chương trình phải khảo sát kỹ lưỡng

Thực tiễn 10 năm cho thấy, các mô hình, chương trình, phong trào của BĐBP đã tạo thành một hệ thống tác động toàn diện trên các lĩnh vực an sinh xã hội, giáo dục, y tế, phát triển kinh tế, văn hóa, xây dựng hệ thống chính trị, đối ngoại nhân dân và bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Từ hỗ trợ đời sống, nâng cao dân trí, phát triển sinh kế đến củng cố hệ thống chính trị và phát huy vai trò tự quản của nhân dân, các hoạt động đã từng bước tạo chuyển biến từ “hỗ trợ đơn lẻ” sang “hỗ trợ có chuỗi giá trị”, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững...

Từ đó, đã góp phần quan trọng xây dựng và phát huy sức mạnh của nhân dân trong tham gia quản lý, bảo vệ biên giới. Thông qua phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”, hàng nghìn tổ tự quản đường biên, cột mốc; tổ tự quản an ninh, trật tự; tổ tàu thuyền đoàn kết; tổ bến bãi an toàn được xây dựng và duy trì. Nhân dân tích cực cung cấp nguồn tin có giá trị, tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc, giữ gìn an ninh, trật tự và chấp hành pháp luật trên biển. Nhiệm kỳ 2025 - 2030, Bộ đội Biên phòng phân công 8.500 đảng viên phụ trách 34.902 hộ gia đình ở khu vực biên giới, trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ nhân dân lao động, sản xuất, phát triển kinh tế và tham gia bảo vệ biên giới.

Đặc biệt, dù phương thức huy động nguồn lực ngày càng được đổi mới nhưng luôn giữ vững phương châm cốt lõi là: BĐBP làm nòng cốt, tham mưu, kết nối và điều phối; cấp ủy, chính quyền địa phương lãnh đạo, quản lý, bảo đảm điều kiện; Mặt trận Tổ quốc, các ban, ngành, đoàn thể, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, nhà hảo tâm và nhân dân cùng tham gia. Từ đó, các mô hình không chỉ là hoạt động của riêng BĐBP mà trở thành điểm hội tụ trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội đối với biên giới, góp phần tạo dựng thế trận lòng dân ngày càng vững chắc. Chính vì vậy mà hiệu quả của các mô hình, chương trình được nâng cao với “sức mạnh tổng hợp”.

Đồng chí Nguyễn Đình Khang, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo trao bằng khen của Bộ Dân tộc và Tôn giáo tặng các tập thể, cá nhân.

Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu trao bằng khen của Bộ Quốc phòng tặng các tập thể, cá nhân.

Phát biểu tại hội nghị, thay mặt Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ghi nhận, biểu dương, chúc mừng những kết quả, thành tích mà cán bộ, chiến sĩ BĐBP đạt được trong thực hiện các mô hình, chương trình, phong trào tham gia xây dựng khu vực biên giới vững mạnh giai đoạn 2015-2025; cảm ơn Đảng, Nhà nước, các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương và nhân dân cả nước đã thường xuyên quan tâm, tạo điều kiện giúp đỡ Quân đội nói chung, lực lượng BĐBP nói riêng hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định: Khu vực biên giới là không gian sinh tồn, là chủ quyền thiêng liêng, là bất khả xâm phạm. Sự nghiệp quản lý bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia được Đảng, Nhà nước xác định là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của các cấp, các ngành và của cả hệ thống chính trị, của toàn dân và toàn quân, trong đó lực lượng BĐBP là nòng cốt, chuyên trách.

Nhấn mạnh vấn đề bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia đang đặt ra những yêu cầu cấp thiết mới, lực lượng BĐBP phải là “thành đồng” nơi biên cương gian khó, BĐBP không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền an ninh, biên giới quốc gia, cán bộ, chiến sĩ biên phòng coi đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt, thắt chặt tình đoàn kết quân - dân, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, Đại tướng Phan Văn Giang yêu cầu: Đảng ủy, Bộ tư lệnh BĐBP, các đơn vị trong toàn quân và các địa phương tiếp tục quán triệt thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Trung ương, Quân ủy Trung ương về quản lý, bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, trọng tâm là Kết luận số 99-KL/TW của Bộ Chính trị về Đề án “Xây dựng nền biên phòng toàn dân, thế trận biên phòng toàn dân trong nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân ở khu vực biên giới”, Nghị quyết số 33-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia, Luật Biên phòng Việt Nam và tư duy, nhận thức mới về quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc theo các nghị quyết, kết luận của Đảng, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng.

Đại tướng Phan Văn Giang và các đại biểu dự hội nghị.

Đại tướng Phan Văn Giang và các đại biểu tham quan triển lãm ảnh tại hội nghị.

Các đại biểu dự hội nghị.

"BĐBP phải cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc với đồng bào; thực hiện tốt đổi mới tư duy và phương thức triển khai mô hình, chương trình, phong trào bảo đảm thực chất, ý nghĩa, lan tỏa sâu rộng; chuyển mạnh từ phương thức “hỗ trợ trước mắt, mang tính từ thiện” sang “tạo sinh kế tự chủ, gắn với chuỗi giá trị và thị trường”. Quá trình xây dựng mô hình phải khảo sát kỹ lưỡng theo phương châm “sát nhiệm vụ, sát địa bàn, sát nhu cầu của nhân dân và sát khả năng của đơn vị”; có tiêu chí đánh giá tác động đầu ra rõ ràng. Bộ đội Cụ Hồ đến với nhân dân bằng tinh thần chủ động, trách nhiệm, hiệu quả, để dân tin, dân yêu, dân quý...", Đại tướng Phan Văn Giang lưu ý.

Đại tướng Phan Văn Giang cũng đề nghị, các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và cấp ủy, chính quyền các tỉnh, thành phố biên giới tiếp tục quan tâm, phối hợp chặt chẽ với Bộ Quốc phòng và BĐBP; tăng cường phối hợp liên ngành và huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong xây dựng khu vực biên giới vững mạnh. Đưa nội dung phối hợp phát triển dân sinh khu vực biên giới vào nghị quyết, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của địa phương; ưu tiên nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia, bố trí kinh phí đối ứng và quỹ đất để BĐBP triển khai các mô hình an sinh, hạ tầng biên giới, phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và ngăn chặn, khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo, không theo quy định.

Tiếp tục quan tâm, làm tốt công tác tổng kết, rút kinh nghiệm; kịp thời biểu dương, khen thưởng, nhân rộng những mô hình, chương trình, phong trào đã được triển khai hiệu quả, thiết thực trong thực tiễn; đẩy mạnh tuyên truyền về kết quả triển khai thực hiện các mô hình, chương trình, phong trào giai đoạn 2026-2030.

Thay mặt Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang tin tưởng, cán bộ, chiến sĩ BĐBP sẽ tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng, chung sức, đồng lòng cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân các dân tộc xây dựng khu vực biên giới vững mạnh, hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển toàn diện; xứng đáng là lực lượng nòng cốt, chuyên trách, tin cậy trong sự nghiệp quản lý và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Dịp này, thừa ủy quyền Chủ tịch nước, Đại tướng Phan Văn Giang trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng Bộ đội Biên phòng và trao Huân chương Lao động hạng Ba tặng Thiếu tướng Vũ Quốc Ân, Phó chính ủy BĐBP, vì đã có thành tích xuất sắc trong tổ chức chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc.