Trong bối cảnh tình hình trên biển tiếp tục tiềm ẩn những yếu tố phức tạp, yêu cầu bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trên biển gắn với giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước ngày càng đặt ra ở tầm cao hơn. Nhiệm vụ đó đòi hỏi phải phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân; trong đó, xây dựng vững chắc “thế trận lòng dân trên biển” là nhân tố có ý nghĩa quyết định.

Trung tướng Bùi Quốc Oai, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam tham quan Triển lãm tranh với chủ đề “Biển, đảo Tổ quốc và người chiến sĩ Cảnh sát biển”.

Muốn có “thế trận lòng dân trên biển” thực sự vững chắc thì trước hết phải xây dựng được nhận thức đúng đắn, niềm tin vững chắc và hành động tự giác. Khi mỗi người dân hiểu đầy đủ về chủ quyền biển, đảo; nhận thức rõ trách nhiệm của mình đối với sự nghiệp bảo vệ chủ quyền quốc gia; tự giác chấp hành pháp luật trong quá trình hoạt động trên biển, thì mỗi con tàu sẽ trở thành một “cột mốc sống”, mỗi ngư dân sẽ là một chiến sĩ trên mặt trận giữ gìn chủ quyền, mỗi học sinh sẽ là một hạt nhân lan tỏa tình yêu biển, đảo trong cộng đồng.

Nhận thức sâu sắc điều đó, những năm qua, cùng với nhiệm vụ tuần tra, kiểm tra, kiểm soát và thực thi pháp luật trên biển, Bộ tư lệnh Vùng Cảnh sát biển (CSB) 2 luôn xác định tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về biển, đảo là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm; được triển khai đồng bộ, thường xuyên, với nội dung ngày càng thiết thực, phương thức ngày càng linh hoạt, hiệu quả.

Địa bàn quản lý của Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 trải dài trên vùng biển từ tỉnh Quảng Trị đến tỉnh Gia Lai với hàng chục cửa biển, cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão; hơn 16.000 tàu cá cùng gần 200.000 lao động nghề cá thường xuyên hoạt động trên biển. Đây là khu vực có nhiều ngư trường truyền thống như Hoàng Sa, Trường Sa và vùng biển miền Trung, nơi ngư dân ngày đêm vươn khơi, bám biển, vừa phát triển kinh tế, vừa góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia; đồng thời cũng là địa bàn chịu tác động trực tiếp của nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Vì vậy, nâng cao nhận thức pháp luật cho nhân dân, nhất là ngư dân và thế hệ trẻ, luôn được Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 xác định là giải pháp căn cơ, lâu dài trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân trên biển.

Từ năm 2019 đến nay, Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 đã phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương, các sở, ban, ngành và ngành giáo dục tổ chức hơn 53 hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật về biển, đảo và chống khai thác IUU cho hơn 11.891 lượt cán bộ, giáo viên, học sinh, đoàn viên, hội viên và ngư dân; cấp phát hơn 32.040 tờ gấp, sổ tay pháp luật, tài liệu tuyên truyền; trao tặng hơn 9.022 lá cờ Tổ quốc. Những con số ấy phản ánh sự kiên trì, bài bản và trách nhiệm của đơn vị trong việc đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân bằng những cách làm gần gũi, thiết thực và hiệu quả.

 Quang cảnh vòng chung kết Khu vực 3 Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” năm học 2025-2026.

Điểm xuyên suốt trong công tác tuyên truyền của Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 là lấy người dân làm trung tâm, lấy yêu cầu thực tiễn làm cơ sở và lấy sự chuyển biến về nhận thức, hành vi làm thước đo hiệu quả. Bởi vậy, mỗi buổi tuyên truyền không chỉ dừng ở việc truyền đạt các quy định của pháp luật mà còn trở thành một cuộc đối thoại cởi mở, sát thực tiễn; giúp người dân tháo gỡ vướng mắc trong quá trình khai thác thủy sản và hoạt động trên biển, đồng thời trang bị kỹ năng xử lý tình huống, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Một dấu ấn nổi bật trong công tác tuyên truyền, giáo dục thế hệ trẻ ở Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 là tổ chức Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương”. Không chỉ là sân chơi trí tuệ, cuộc thi còn là mô hình giáo dục trực quan, sinh động, đưa những nội dung vốn được coi là khô khan như Luật Biển Việt Nam, Luật CSB Việt Nam, Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 và truyền thống đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo đến gần hơn với học sinh.

Trong năm học 2025-2026, Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 đã phối hợp tổ chức 13 cuộc thi cấp xã, phường; 5 cuộc thi cấp tỉnh, thành phố và 1 vòng chung kết khu vực, thu hút hơn 80.000 học sinh tham gia trực tiếp, cùng hàng trăm nghìn lượt giáo viên, phụ huynh và nhân dân theo dõi, cổ vũ. Qua đó, chương trình trở thành một trong những mô hình tuyên truyền về biển, đảo có sức lan tỏa sâu rộng trong ngành giáo dục khu vực miền Trung. Thông qua các phần thi kiến thức, sân khấu hóa, hùng biện và trải nghiệm, học sinh được tiếp cận một cách sinh động với kiến thức pháp luật, lịch sử và truyền thống đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo của dân tộc.

Những câu chuyện chân thực về Hoàng Sa, Trường Sa, về người chiến sĩ CSB và ngư dân bám biển đã góp phần bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm đối với biển, đảo quê hương. Tiếp nối thành công của các vòng thi cấp xã, phường và cấp tỉnh, Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 đã phối hợp tổ chức thành công vòng chung kết Khu vực 3 Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” tại TP Đà Nẵng, với sự tham gia của 21 trường trung học cơ sở, hơn 200 học sinh và gần 500 cán bộ, giáo viên đến từ 5 tỉnh, thành phố: Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi và Gia Lai. Dịp này, Ban tổ chức đã trao 21 tivi thông minh, hàng trăm suất học bổng và nhiều phần quà tặng các nhà trường, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, với tổng trị giá hơn 700 triệu đồng.

Giá trị của cuộc thi không dừng lại sau mỗi vòng tranh tài. Sau mỗi cuộc thi, nhiều học sinh tiếp tục chủ động tìm hiểu về biển, đảo; tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền tại nhà trường và địa phương, trở thành những “tuyên truyền viên nhỏ tuổi” ngay trong gia đình và cộng đồng. Từ một sân chơi kiến thức, cuộc thi đã thực sự trở thành hành trình bồi đắp lý tưởng cách mạng, nuôi dưỡng lòng yêu nước và hun đúc trách nhiệm công dân đối với biển, đảo quê hương. Nếu trong các nhà trường, Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 gieo mầm tình yêu biển, đảo cho thế hệ trẻ thì tại các làng chài ven biển, đơn vị bền bỉ củng cố niềm tin và nâng cao ý thức trách nhiệm cho ngư dân thông qua Chương trình “CSB đồng hành với ngư dân”.

Từ năm 2017 đến nay, Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 đã tổ chức 49 chương trình tại 49 xã, phường ven biển; trao tặng 65.000 lá cờ Tổ quốc, 1.200 áo phao, 1.500 túi thuốc, 13.750 suất quà, 550 xe đạp và 950 suất học bổng, với tổng kinh phí hơn 20 tỷ đồng, góp phần hỗ trợ ngư dân yên tâm vươn khơi, bám biển, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ chủ quyền.

Mỗi chuyến công tác về cơ sở đều gắn tuyên truyền, phổ biến pháp luật với các hoạt động an sinh xã hội thiết thực. Những lá cờ Tổ quốc mới được trao tận tay ngư dân; áo phao, túi thuốc y tế, bình chữa cháy được đưa lên tàu; những phần quà nghĩa tình đến với các gia đình khó khăn; những suất học bổng tiếp sức học sinh nghèo hiếu học. Tất cả góp phần làm sáng đẹp hình ảnh người chiến sĩ CSB luôn gần dân, trọng dân, hiểu dân và hết lòng vì nhân dân phục vụ. Sâu xa hơn những món quà vật chất là sự đồng hành về nhận thức và trách nhiệm.

Qua từng cuộc gặp gỡ, cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành nghiêm pháp luật; không khai thác hải sản bất hợp pháp; không vi phạm vùng biển nước ngoài; duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình; chủ động phối hợp, cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật trên biển. Hàng nghìn lượt ngư dân được hướng dẫn ghi nhật ký khai thác, thực hiện nghiêm các quy định về chống khai thác IUU, góp phần cùng các địa phương thực hiện mục tiêu gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC). Chính từ sự gần gũi, chân thành và trách nhiệm ấy, niềm tin của nhân dân đối với lực lượng CSB ngày càng được củng cố.

Trước yêu cầu của thời đại số và mục tiêu chuyển đổi số, Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 chủ động đổi mới phương thức tuyên truyền, khai thác hiệu quả báo chí, truyền hình, các nền tảng số và mạng xã hội để mở rộng phạm vi tiếp cận, nâng cao tính định hướng và sức thuyết phục. Chỉ tính riêng giai đoạn 2023-2026, đơn vị đã phối hợp với các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương thực hiện hơn 2.960 tin, bài, phóng sự; xây dựng 83 video clip và 54 infographic, thu hút hàng triệu lượt tiếp cận trên các nền tảng số. Qua đó, thông tin chính thống về biển, đảo, hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ và người chiến sĩ CSB Việt Nam được lan tỏa sâu rộng; nhận thức pháp luật của nhân dân được nâng lên; các thông tin sai trái, xuyên tạc về tình hình biển, đảo được kịp thời đấu tranh, phản bác, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.

Có thể khẳng định, giá trị bền vững trong công tác tuyên truyền của Bộ tư lệnh Vùng CSB 2 không chỉ được đo bằng số hội nghị đã tổ chức, số tài liệu, tờ rơi, tờ gấp và lá cờ Tổ quốc đã trao, số người được tuyên truyền hay nguồn lực dành cho các hoạt động an sinh xã hội. Thành quả có ý nghĩa sâu sắc hơn chính là sự chuyển hóa từ hiểu biết thành niềm tin, từ niềm tin thành ý thức tự giác và hành động có trách nhiệm của nhân dân đối với sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Khi ngư dân hiểu pháp luật để vững tin vươn khơi, bám biển; khi học sinh tự hào và chủ động tìm hiểu về biển, đảo quê hương; khi mỗi lá cờ Tổ quốc tung bay trên mũi tàu gắn với ý thức gìn giữ chủ quyền quốc gia, thì những “hạt giống” được gieo hôm nay đã thực sự bén rễ trong lòng dân.