Trong đó, chương trình tên lửa siêu vượt âm giá rẻ do Tập đoàn Castelion phát triển được đánh giá là khá thành công. Mục tiêu chính của chương trình vũ khí mang tên Blackbeard này là đơn giản hóa hết mức có thể quy trình thiết kế và chế tạo tên lửa siêu vượt âm trong thời gian ngắn kỷ lục. Tuần qua, Castelion tuyên bố đã hoàn thiện khái niệm tổng thể về loại vũ khí tương lai này và công bố mô hình tên lửa siêu vượt âm thử nghiệm.

Vũ khí công nghệ cao được thực hiện bởi công ty khởi nghiệp

Theo Tạp chí quân sự Topwar, chương trình phát triển tên lửa siêu vượt âm Blackbeard được khởi động từ năm 2023 theo sáng kiến của Lầu Năm Góc. Bộ Quốc phòng Mỹ (thời điểm đó) đã trao cho Castelion hợp đồng phát triển vũ khí siêu vượt âm mới cùng các nguồn tài chính hỗ trợ đi kèm. Mức độ hỗ trợ của Quân đội Mỹ vượt xa so với các gói đầu tư mạo hiểm thông thường dành cho những công ty khởi nghiệp (start-up) như Castelion.

Cụ thể, tính tới tháng 8-2026, Castelion đã huy động được 1 tỷ USD vốn đầu tư trong vòng gọi vốn mạo hiểm thứ 3 của công ty. Theo đánh giá tiềm năng, tổng giá trị của Castelion có thể đạt mức 13 tỷ USD trong tương lai. Giá trị của Castelion tăng phi mã một phần nhờ chiến lược rót vốn của Bộ Chiến tranh Mỹ. Chỉ tính riêng trong năm 2026, Castelion đã nhận phân bổ 25 triệu USD từ Lầu Năm Góc để phát triển phiên bản Blackbeard trên bộ và khoảng 105 triệu USD cho biến thể tên lửa siêu vượt âm dành riêng cho máy bay chiến đấu hải quân F/A-18. Các thông tin chi tiết về hợp đồng giữa Castelion và Bộ Chiến tranh Mỹ đều được giữ kín với lý do bảo mật.

Mô hình hoàn chỉnh của tên lửa siêu vượt âm Blackbeard. Ảnh: Topwar

Tạp chí quân sự Army Recognition nhận định, thông qua chương trình Blackbeard, Lầu Năm Góc muốn tạo ra một loại tên lửa siêu vượt âm giá rẻ, có thể trang bị cho cả Lục quân và Hải quân trong tương lai. Một trong những yêu cầu tiên quyết đối với tên lửa mới là nó phải tích hợp được vào các tổ hợp pháo phản lực M270 MLRS và M142 HIMARS.

Trong tháng 5-2026, Castelion đã đạt được thỏa thuận khung với Lầu Năm Góc là sau khi hoàn thành giai đoạn phát triển và thử nghiệm tên lửa Blackbeard, Quân đội Mỹ sẽ ký hợp đồng dài hạn để mua khoảng 500 đạn tên lửa siêu vượt âm mới/năm. Đây là nguồn vũ khí mới được bổ sung vào chương trình mua sắm hơn 12.000 tên lửa các loại trong vòng 5 năm tới.

Cùng với đó, Castelion đã đạt thỏa thuận chế tạo “lô số 0” gồm 50 quả đạn tên lửa Blackbeard và ống phóng kiêm bảo quản đi kèm với giá 23,4 triệu USD. Dù đây chưa phải là giai đoạn sản xuất hàng loạt, nhưng động thái này cho thấy chương trình đang chuyển mình từ giai đoạn trình diễn công nghệ sang sản xuất quy mô lớn.

Nhận diện Blackbeard

Dựa trên thông tin và hình ảnh mô phỏng do Castelion công bố chính thức, tên lửa Blackbeard có thiết kế 2 tầng đẩy, bao gồm tầng khởi tốc và thiết bị lượn siêu vượt âm (hypersonic glide vehicle). Việc phải lắp vừa vào các bệ phóng của HIMARS và M270 đã đặt ra những giới hạn khắt khe về trọng lượng và kích thước đối với phiên bản đặt trên bộ của mẫu tên lửa này.

Tầng đầu tiên của tên lửa có thân hình trụ với cánh đuôi hình chữ X. Hầu như toàn bộ thể tích của tầng này được dành cho khối nhiên liệu rắn. Nó cũng chứa các thiết bị điều khiển để cơ động trong giai đoạn tăng tốc của quỹ đạo bay.

Tầng thứ hai của tên lửa chính là thiết bị lượn siêu vượt âm với hình dáng khí động học đặc trưng. Khối này chiếm khoảng một nửa chiều dài của quả tên lửa khi lắp ráp hoàn chỉnh. Castelion hiện không tiết lộ chương trình có liên kết hoặc sử dụng chéo công nghệ với các dự án vũ khí siêu vượt âm khác của Mỹ hay không.

Quá trình thử nghiệm công nghệ tên lửa Blackbeard. Ảnh: Defense News 

Theo Tạp chí Topwar, toàn bộ thông tin về hệ thống điều khiển, dẫn đường và quỹ đạo bay của Blackbeard được giữ tuyệt mật. Tuy nhiên, từ một số thông tin sơ bộ, tên lửa siêu vượt âm giá rẻ của Quân đội Mỹ có thể mang theo đầu đạn nặng khoảng 43kg. Dù đầu đạn khá nhẹ, sức mạnh công phá của nó được tăng lên đáng kể nhờ va chạm động năng ở vận tốc hơn Mach 5 khi tiếp cận mục tiêu.

Căn cứ vào hình dáng được công bố, Blackbeard có thể sử dụng quỹ đạo bay thông dụng của các loại vũ khí siêu vượt âm là tên lửa đẩy đưa thiết bị lượn lên độ cao lớn; sau đó, lợi dụng thế năng, thiết bị lượn sẽ trượt trên các tầng khí quyển để lao tới mục tiêu. Với quỹ đạo bay như vậy, tốc độ của phương tiện lượn thường vượt quá Mach 5, đáp ứng yêu cầu tối thiểu của một vũ khí siêu vượt âm. Tầm bắn của Blackbeard ước tính vào khoảng 800km.

Vũ khí siêu vượt âm với thiết kế đơn giản và… giá rẻ

Nhà báo quân sự Nga Kirill Ryabov nhận định, Quân đội Mỹ đã theo đuổi chương trình phát triển vũ khí siêu vượt âm tương lai trong nhiều năm. Một số hệ thống đang ở các giai đoạn phát triển và thử nghiệm khác nhau, nhưng hầu hết vẫn chưa thể tiến đến giai đoạn sản xuất hàng loạt.

LRHW/Dark Eagle của Lục quân là chương trình tiến gần nhất tới giai đoạn sản xuất. Trong năm 2026, Lục quân Mỹ đã bắt đầu tiếp nhận tổ hợp Dark Eagle, bất chấp lịch sử phải trì hoãn thử nghiệm nhiều lần của loại vũ khí này. Chính vì sự chậm trễ của các dự án truyền thống, chương trình Blackbeard được đánh giá rất cao về tiềm năng nhờ thế mạnh công nghệ và giá thành rẻ.

Theo lời ông Kirill Ryabov, Castelion vẫn giữ bí mật các giải pháp cắt giảm chi phí cụ thể, nhưng logic chung thể hiện rõ qua triết lý sản xuất của họ. Công ty này được thành lập bởi các cựu nhân viên SpaceX, và họ đã áp dụng các nguyên tắc thương mại quen thuộc vào ngành công nghiệp quốc phòng.

Tên lửa Blackbeard thử nghiệm với bệ phóng pháo phản lực trên bộ. Ảnh: Topwar 

Cụ thể, họ sử dụng mô hình "tích hợp theo chiều dọc" (tự phát triển động cơ và hệ thống dẫn đường nội bộ, thay vì hợp tác với nhiều đối tác bên ngoài vốn thường gây kéo dài thời gian và tốn kém chi phí). Cùng với đó là việc tập trung tối ưu hóa quy trình sản xuất để giảm giá thành sản phẩm. Quá trình thử nghiệm tên lửa cũng được tiến hành song song với việc tinh chỉnh kỹ thuật trên mặt đất. Chính nhờ cách tiếp cận linh hoạt này, Castelion hứa hẹn sẽ giảm giá thành tên lửa xuống nhiều lần so với các dự án siêu vượt âm truyền thống.

Thực tế, Castelion đã hoàn thành giai đoạn phác thảo, thử nghiệm công nghệ và đang hoàn thiện nguyên mẫu tên lửa dựa trên các dữ liệu thu thập được. Nếu Castelion bảo đảm được các thông số kỹ thuật và chi phí phát triển như cam kết, kết hợp với việc tận dụng các nền tảng phóng có sẵn của Quân đội Mỹ (HIMARS, M270), việc đưa loại tên lửa siêu vượt âm mới này vào trang bị hoàn toàn có thể diễn ra chỉ trong vòng 1 đến 1,5 năm tới.