Quân sự thế giới hôm nay (6-9): Nhật Bản phát triển máy bay tác chiến điện tử tầm xa

* Nhật Bản chi 282 triệu USD phát triển máy bay tác chiến điện tử tầm xa

Nhật Bản dự kiến dành 44 tỷ Yên (khoảng 282 triệu USD) trong ngân sách quốc phòng của năm tài khóa 2027 cho Giai đoạn 2 của chương trình phát triển máy bay tác chiến điện tử ngoài vùng phòng không. Năng lực này được kỳ vọng giúp Lực lượng Phòng vệ trên không Nhật Bản (JASDF) gây nhiễu radar và mạng lưới phòng không của đối phương từ khoảng cách an toàn, trước khi tiêm kích F-35 và các vũ khí tầm xa tiến vào khu vực có tranh chấp.

Tokyo đánh giá ưu thế trên phổ điện từ ngày càng quan trọng đối với các hoạt động trên không, trên biển, trên bộ, trong không gian và không gian mạng, khi các hệ thống phòng không hiện đại ngày càng phụ thuộc vào radar, liên kết thông tin và mạng lưới chỉ huy.

Máy bay tác chiến điện tử ngoài vùng phòng không của Lực lượng Phòng vệ trên không Nhật Bản (JASDF). Ảnh: JASDF

Một máy bay tác chiến điện tử tầm xa có thể gây nhiễu radar giám sát và radar điều khiển hỏa lực, làm suy giảm khả năng duy trì đường bám mục tiêu và chất lượng thông tin truyền đi giữa cảm biến, trung tâm chỉ huy và các khẩu đội tên lửa. Dù không trực tiếp phá hủy mạng lưới phòng không, năng lực này có thể tạm thời làm giảm hiệu quả của hệ thống phòng thủ, qua đó tạo thêm không gian cơ động cho máy bay.

Máy bay mới cũng sẽ bổ trợ cho lực lượng tiêm kích F-35 đang được Nhật Bản mở rộng. Tokyo tiếp tục mua thêm F-35A và F-35B, đồng thời phát triển tiêm kích thế hệ tiếp theo với Anh và Italy. Kết hợp khả năng tàng hình của F-35 với gây nhiễu radar ngoài vùng phòng không có thể tạo thêm sức ép lên mạng lưới phòng thủ của đối phương.

Chương trình máy bay tác chiến điện tử ngoài vùng phòng không nằm trong chiến lược rộng hơn của Nhật Bản nhằm kết nối cảm biến, hệ thống chỉ huy, tác chiến điện tử và hỏa lực tầm xa. Tokyo xác định khoảng 9.000 tỷ Yên (57,7 tỷ USD) nhu cầu chi tiêu quốc phòng trong năm tài khóa 2027, ưu tiên trí tuệ nhân tạo, hệ thống không người lái, vũ khí ngoài vùng phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp, không gian, tác chiến mạng và tác chiến điện tử.

* Lục quân Mỹ tiếp nhận xe chiến đấu bọc thép Stryker 8x8

Lữ đoàn tác chiến Stryker số 3 (thuộc Sư đoàn Bộ binh số 4, Lục quân Mỹ) đã bắt đầu tiếp nhận những xe chiến đấu bọc thép Stryker 8x8 đầu tiên, đánh dấu bước khởi đầu quá trình chuyển đổi từ lực lượng thiết giáp bánh xích hạng nặng sang đội hình bánh lốp nhẹ hơn.

Lữ đoàn tác chiến thiết giáp số 3 trước đây được tổ chức với xe tăng M1A2 Abrams và xe chiến đấu bộ binh Bradley. Theo cơ cấu biên chế tiêu chuẩn, đội hình này gồm khoảng 87 xe Abrams và 138 xe Bradley, tổng cộng 225 xe bọc thép bánh xích. Sau chuyển đổi, đơn vị sẽ trở thành Lữ đoàn tác chiến Stryker số 3 của Sư đoàn Bộ binh số 4, với hơn 300 xe Stryker thuộc nhiều biến thể khác nhau. Sau khi hoàn tất chuyển đổi, Sư đoàn Bộ binh số 4 sẽ trở thành sư đoàn hoàn toàn sử dụng Stryker, với 3 lữ đoàn tác chiến Stryker số 1, 2 và 3.

Lục quân Mỹ tiếp nhận thêm xe chiến đấu bọc thép Stryker 8x8. Ảnh: Lục quân Mỹ

Các xe Stryker sẽ đảm nhiệm nhiều chức năng, gồm chở bộ binh, trinh sát, chỉ huy, công binh, quân y, chống tăng và chi viện hỏa lực. Một số biến thể được trang bị súng máy 12,7mm, 7,62mm hoặc súng phóng lựu tự động 40mm, trong khi các cấu hình khác có thể mang tên lửa chống tăng FGM-148 Javelin hoặc pháo 30mm.

Việc tăng số lượng phương tiện không đồng nghĩa với tăng tương ứng về hỏa lực. Khác với đội hình Abrams-Bradley vốn tập trung sức mạnh chiến đấu vào xe tăng và bộ binh cơ giới, lữ đoàn tác chiến Stryker dựa nhiều hơn vào các tiểu đội bộ binh và các tổ chuyên môn được xe Stryker bảo vệ và vận chuyển.

Quá trình chuyển đổi cũng đòi hỏi điều chỉnh nhân lực, huấn luyện lại lái xe và nhân viên kỹ thuật, đồng thời thay đổi toàn bộ công tác bảo đảm kỹ thuật từ hai dòng xe bánh xích Abrams và Bradley sang đội xe 8x8. Lữ đoàn phải tiếp nhận và bố trí hàng trăm phương tiện, trong khi binh sĩ chuyển sang cơ cấu tổ chức mới và được huấn luyện về khả năng, bảo dưỡng, hệ thống kỹ thuật số và khai thác phương tiện.

Về cơ động, Stryker có trọng lượng thấp hơn đáng kể, cho phép giảm sự phụ thuộc vào các phương tiện vận chuyển hạng nặng và tăng khả năng tự cơ động trên đường bộ sau khi tới chiến trường.

* Anh bắt đầu đóng tàu hậu cần 39.000 tấn hỗ trợ biên đội tàu sân bay

Vương quốc Anh đã bắt đầu lắp ráp tàu RFA Resurgent, tàu hậu cần hỗ trợ hạm đội có lượng giãn nước 39.000 tấn, nhằm bảo đảm tiếp tế cho các tàu sân bay lớp Queen Elizabeth và lực lượng hộ tống trong những chiến dịch kéo dài cách xa các căn cứ của Anh. RFA Resurgent, tàu đầu tiên với tổng số 3 tàu trong dự án, dự kiến được đưa vào biên chế vào đầu những năm 2030.

Các tàu hậu cần được thiết kế để bổ sung những nguồn lực mà các tàu chở dầu không thể cung cấp. Bên cạnh nhiên liệu, các biên đội tàu sân bay cần được tiếp tế đạn dược, vũ khí hàng không, phụ tùng, linh kiện máy bay, lương thực và nhiều loại vật tư khác trong quá trình hoạt động kéo dài. RFA Resurgent sẽ cung cấp những nguồn lực này ngay trên biển cho tàu sân bay, tàu khu trục, giúp các chiến hạm duy trì đội hình và giảm nhu cầu tách khỏi biên đội để tiếp tế.

Khả năng này đặc biệt quan trọng đối với HMS Queen Elizabeth và HMS Prince of Wales. Khi hoạt động với cường độ cao, tàu sân bay có thể nhanh chóng tiêu hao đạn dược hàng không và vật tư bảo đảm kỹ thuật, trong khi các tàu hộ tống cũng cần phụ tùng, lương thực và những nguồn cung thiết yếu để duy trì khả năng chiến đấu.

Vương quốc Anh đã bắt đầu lắp ráp tàu RFA Resurgent, tàu hậu cần hỗ trợ hạm đội có lượng giãn nước 39.000 tấn. Ảnh: Bộ Quốc phòng Anh

RFA Resurgent dài khoảng 216m, rộng 34,5m, có tốc độ tối đa 19 hải lý/giờ và tầm hoạt động khoảng 11.000 hải lý. Tàu có biên chế nòng cốt 101 người và chỗ ở cho thêm 80 nhân sự phục vụ các nhiệm vụ liên quan đến trực thăng, vận hành xuồng hoặc những yêu cầu khác. Tàu có khả năng vận chuyển đạn dược, phụ tùng, động cơ phản lực thay thế, lương thực và nhu yếu phẩm tới các chiến hạm đang hành quân.

Theo hợp đồng trị giá 1,6 tỷ bảng Anh ký tháng 1-2023, 3 tàu được đóng bởi liên danh gồm Navantia UK, Harland & Wolff và BMT. Các mô-đun tàu được chế tạo tại Appledore, Belfast và các cơ sở của Navantia ở Tây Ban Nha trước khi được lắp ráp, tích hợp và thử nghiệm tại Belfast.

3 tàu mới sẽ thay thế vai trò hỗ trợ hạm đội trước đây do RFA Fort Victoria đảm nhiệm, qua đó tăng khả năng sẵn sàng và củng cố cấu trúc hậu cần của lực lượng hỗ trợ Hải quân Hoàng gia.

Việc đưa RFA Resurgent cùng 2 tàu cùng lớp vào hoạt động sẽ giúp Anh tăng khả năng duy trì các biên đội tàu sân bay và lực lượng hộ tống trên biển trong những chiến dịch kéo dài.