Nhận diện vũ khí: Iran đã cạn tên lửa tấn công?

Tuần qua, Iran đã sử dụng nhiều loại vũ khí đạn đạo mới, cũng như chiến thuật tấn công đã được điều chỉnh khiến năng lực phòng thủ tên lửa của cả Mỹ và Israel giảm mạnh. Theo đánh giá của nhiều chuyên gia quân sự, Iran vẫn chưa đưa ra những loại “vũ khí cuối cùng” trong cuộc chiến tiêu hao và phi đối xứng với các đối thủ là Mỹ và Israel.

Vì sao lá chắn tên lửa của Israel không thể ngăn chặn tên lửa mới của Iran?

Các diễn biến tại cuộc xung đột ở Trung Đông cho thấy năng lực tiến công tên lửa của Iran đang được điều chỉnh để vô hiệu hóa năng lực phòng thủ của những siêu cường như Mỹ và Israel.

Tờ Izvestia của Nga đăng tải, ngày 19-3, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố lần đầu tiên sử dụng tên lửa dẫn đường chính xác cao mang tên Nasrallah (theo tên của lãnh đạo phong trào Hồi giáo vũ trang Hezbollah ở Lebanon đã bị Israel sát hại) trong các cuộc tấn công vào lãnh thổ Israel. Theo chuyên gia quân sự Nga Dmitry Kornev, tên lửa Nasrallah được chú ý vì sự đặc biệt của nó khi đối phó với lá chắn tên lửa tinh vi của Mỹ và Israel trong cuộc xung đột, cũng như nó là phiên bản nâng cấp của tên lửa đạn đạo Qadr-110.

Iran đang tung nhiều loại tên lửa vào trận khiến Mỹ và Israel vất vả đối phó. Ảnh: Defense News

"Đây là những tên lửa tầm trung hai tầng hiện đại có tầm bắn lên đến 2.000km. Tầng phóng chính sử dụng nhiên liệu lỏng, nhưng tầng thứ hai, chịu trách nhiệm đưa đầu đạn đến mục tiêu lại sử dụng nhiên liệu rắn. Điều này đảm bảo độ chính xác và năng lực né tránh các hệ thống phòng thủ tên lửa của tên lửa. Đầu đạn tên lửa mang theo nặng từ 650 đến 1.000kg. Nó có thể mang theo cả đầu đạn nổ phá mạnh hoặc đầu đạn chùm trong các cuộc tấn công”, chuyên gia Dmitry Kornev chia sẻ với tờ Izvestia.

Một điều đặc biệt khác là Iran đã dịch chuyển vị trí phóng tên lửa sang miền Trung và phía Đông của đất nước để tránh các vị trí dễ bị các hệ thống trinh sát tầm xa của Mỹ và Israel nhằm vào khu vực phía Tây của quốc gia này. Động thái này làm giảm thời gian phát hiện và tính toán phương án ngăn chặn của lá chắn tên lửa vốn được Mỹ và Israel triển khai chờ sẵn.

Theo lời chuyên gia Dmitry Kornev, sự thay đổi loại tên lửa sử dụng, cũng như vị trí phóng tên lửa tấn công chính là một trong những bài “thuốc thử” của Iran nhằm đánh giá năng lực phòng thủ tên lửa của đối phương sau hơn 3 tuần xung đột. Tehran đã liên tục điều chỉnh chiến thuật tác chiến tên lửa khiến hệ thống phòng thủ không kịp phản ứng.

Hoạt động hiện tại của Iran không chỉ đơn thuần là một cuộc tấn công tên lửa, mà là một cuộc thử nghiệm hiệu quả của hệ thống phòng thủ tên lửa trong điều kiện chiến đấu thực tế.

Tehran lựa chọn mục tiêu tấn công như thế nào?

Nhà nghiên cứu quân sự Nga Kirill Semenov đánh giá, việc Iran sử dụng vũ khí đạn đạo tiên tiến trong thời gian gần đây không chỉ là dấu hiệu thay đổi chiến thuật, mà chính là lời xác nhận rằng cuộc xung đột đã bước vào giai đoạn căng thẳng hơn. Tehran hiện vẫn chưa phải tung vào trận những loại tên lửa tiên tiến nhất.

"Các loại đầu đạn siêu vượt âm và tên lửa mang đầu đạn chùm có khả năng cơ động trong giai đoạn cuối của quỹ đạo có thể đang được chuẩn bị cho giai đoạn xung đột mới. Có thể dự đoán trước về sự xuất hiện của các UAV hạng nặng được thiết kế tàng hình và mang theo đầu đạn có sức công phá lớn”, chuyên gia Kirill Semenov dự báo.

Còn nhiều loại UAV tự sát hạng nặng chưa được Iran tung vào trận. Ảnh: Topwar

Theo lời chuyên gia quân sự Nga, danh sách các mục tiêu ưu tiên của Iran hiện bao gồm trung tâm chỉ huy, nhà chứa máy bay, radar phòng không và các cơ sở năng lượng… của đối phương. Đối với Tehran, việc phá hủy các trung tâm công nghiệp của Israel là hành động đáp trả tương ứng với việc nước này nhằm vào các mục tiêu tương tự của Iran.

Quyết định sử dụng các loại vũ khí mới được chi phối bởi logic của một cuộc xung đột kéo dài. Đầu tiên là “làm mềm” hệ thống phòng không của đối phương để tăng hiệu quả của tên lửa tấn công, làm giảm nguy cơ các loại tên lửa giá trị cao bị đánh chặn. Tiếp đó, Iran đã xác định rõ các loại tên lửa thế hệ mới khó bị radar phát hiện hơn, cho phép đảm bảo tiêu diệt mục tiêu ngay cả khi chúng được bảo vệ kỹ càng. Chuyên gia kết luận rằng việc chuyển sang kho vũ khí hiện đại không chỉ đơn thuần là phô trương sức mạnh, mà là một bước đi thực tế trong bối cảnh một cuộc xung đột quân sự đang ngày một leo thang.

Theo lời chuyên gia Kirill Semenov, Iran đang thích nghi nhanh chóng với cuộc chiến phi đối xứng với Mỹ và Israel bằng việc sử dụng rộng rãi các loại tên lửa mang đầu đạn chùm kết hợp với UAV tự sát. Việc sử dụng tên lửa đánh chặn hàng triệu USD để ngăn chặn cơn mưa đầu đạn con hay những UAV tự sát trị giá vài chục nghìn USD chính là “bài toán” tiêu hao nguồn lực của Mỹ và Israel trong thời gian dài.

Các đợt tấn công không chỉ nhằm vào các mục tiêu ở Israel, mà còn là các căn cứ quân sự Mỹ và các mục tiêu quan trọng khác tại các quốc gia Trung Đông khiến việc triển khai lực lượng phòng thủ tên lửa bảo vệ tất cả là bất khả thi. Điều này cũng giải thích tại sao IRGC tuyên bố có thể kéo dài cuộc tấn công tên lửa nhằm vào các mục tiêu của Mỹ và Israel trong nhiều tháng, nhất là khi kho tên lửa đánh chặn của đối phương đang ngày một cạn kiệt.

IRGC còn lại bao nhiêu tên lửa?

Tờ Izvestia đánh giá, bất chấp tuyên bố của Nhà Trắng về việc làm suy yếu nghiêm trọng tổ hợp công nghiệp quân sự của Iran, thực tế xung đột đang chứng minh điều ngược lại. Trong khi Washington tuyên bố đã phá hủy tới 90% tiềm lực tên lửa của Iran, thì năng lực tên lửa của Iran không có dấu hiệu suy giảm. IRGC vẫn liên tục tung vào trận những loại tên lửa đạn đạo mới, hiện đại và khó bị đánh chặn hơn.

Rất khó để đánh giá số lượng tên lửa của Iran, nhưng Tehran rất tự tin trong cuộc xung đột. Ảnh: Topwar

Các vụ phóng tên lửa đạn đạo Sejjil-2, Haj Qasem với đầu đạn chùm, và nhiều loại tên lửa đạn đạo mới của Iran thời gian qua là minh chứng rõ ràng rằng Tehran còn rất nhiều loại vũ khí chưa tham chiến. Thậm chí, lãnh đạo IRGC còn tuyên bố mới sử dụng hết các tên lửa thế hệ cũ, lỗi thời và đang chuẩn bị sử dụng các loại tên lửa đạn đạo mới, tiên tiến, trang bị công nghệ siêu vượt âm để tiếp tục tấn công các mục tiêu của liên quân. Theo đánh giá của Tạp chí quân sự Topwar, chỉ tính riêng các loại tên lửa Sejjil-2 và Haj Qasem, Iran hiện còn hàng trăm đạn tên lửa chưa sử dụng.

Điều này chứng tỏ cả Mỹ và Israel chưa chạm tới được những cơ sở tên lửa lõi của Iran và kho tên lửa của Tehran vẫn còn rất lớn để sử dụng trong cuộc xung đột