Từ bùn, rác và hiểm nguy dưới cống sâu

Tốt nghiệp cao đẳng nghề chuyên ngành về hệ thống điện nên trước khi bén duyên với công việc thoát nước vào năm 2013, anh Phạm Thành Trung từng là thợ cơ khí lành nghề tại một công ty của Australia hoạt động tại Hà Nội. Tuy nhiên, khi công ty dời địa điểm đến tỉnh Vĩnh Phúc (nay là tỉnh Phú Thọ), do khoảng cách xa cộng thêm việc hai con còn nhỏ nên anh Trung phải xin nghỉ việc.

Vì gia đình có người thân từng gắn bó với ngành thoát nước giới thiệu, cùng với tình yêu dành cho môi trường, anh Trung quyết định thử sức tại Công ty TNHH Một thành viên thoát nước Hà Nội. Tính tới thời điểm hiện tại, anh đã công tác tại công ty được 13 năm và đang giữ chức vụ Tổ trưởng Tổ Duy trì 4, Xí nghiệp Thoát nước số 6.

Hằng ngày, anh Phạm Thành Trung rời khỏi nhà ở xã Hoài Đức (Hà Nội) vào lúc 6 giờ 30 phút để đến vị trí tập kết tại trung tâm Hà Nội, sau đó chuẩn bị dụng cụ và vào ca lúc 7 giờ 30 phút. Địa bàn quản lý của Tổ Duy trì 4 trải dọc hai bên Đại lộ Thăng Long với những tuyến cống dài được chia nhiều đoạn, làm hết điểm này lại quay vòng sang điểm khác, tuần tự quanh năm không ngơi nghỉ.

Anh Phạm Thành Trung (Công ty TNHH Một thành viên thoát nước Hà Nội) nhận danh hiệu Công dân Thủ đô Ưu tú năm 2026.

Không phải ai cũng hiểu hết những vất vả của công nhân thoát nước. Nhiều người nghĩ đây là nghề thời vụ vì chỉ thấy công nhân thoát nước xuất hiện lúc mưa ngập. Thế nhưng, ở dưới cống ngầm ngập rác và bùn, các công nhân thoát nước vẫn âm thầm, tận tụy khơi thông từng dòng chảy, góp phần vào công tác tiêu thoát nước của thành phố. Trong môi trường chứa nhiều chất độc hại, công nhân thoát nước thậm chí luôn phải sẵn sàng đối mặt với những hiểm nguy trực chờ để giữ những dòng chảy ngầm của thành phố được thông suốt.

Tuy là tổ trưởng nhưng Phạm Thành Trung không đứng trên mặt đường chỉ đạo mà anh trực tiếp chui xuống những cống ngầm, nạo vét từng xô bùn để khơi thông cống rãnh. Dù được công ty cung cấp đầy đủ trang bị bảo hộ lao động từ găng tay cho đến quần áo chuyên dụng, nhưng dưới lòng cống sâu luôn tiềm ẩn những rủi ro bất ngờ. “Không ít lần những mảnh thủy tinh sắc nhọn hay mảnh sắt han gỉ ẩn dưới lớp bùn cống, đâm thủng lớp trang bị bảo hộ nên việc chúng tôi phải đi tiêm phòng uốn ván và khâu vết thương là chuyện thường xuyên”, anh Phạm Thành Trung chia sẻ.

Anh Phạm Thành Trung (Công ty TNHH Một thành viên Thoát nước Hà Nội).

Những năm đầu vào nghề, công việc mới khác hoàn toàn lĩnh vực được học khiến anh Trung không khỏi bỡ ngỡ. Nhớ lại kỷ niệm năm 2014, khi đội của anh Trung được điều đi lắp đặt trạm bơm chìm để chống ngập cho khu vực phố Nguyễn Khuyến (Hà Nội) và trường học lân cận. Anh Trung cho biết: “Lúc đó, đơn vị phải làm việc vào buổi tối để tránh xe cộ. Hố ga chật hẹp, nếu đông người xuống thì vướng víu mà chỉ hai người xuống thì máy móc lại nặng. Trong lúc luồn lách để thi công, tôi bị máy đè vào chân, may mắn là nhờ lớp ủng bảo hộ dày mà chấn thương không quá nghiêm trọng, nhưng khi cúi xuống để bắt bu-lông chân máy bơm thì lại bị rơi mất điện thoại...”.

Khó khăn, vất vả là thế, nhưng Phạm Thành Trung chưa bao giờ cảm thấy áp lực trong công việc hay có ý định bỏ nghề. Động lực giữ “ngọn lửa” nhiệt huyết trong anh chính là sự đồng lòng, sẻ chia, cùng nhau sát cánh của đồng nghiệp trong tổ. Dù công việc có nặng nhọc, mọi người luôn giữ tâm trạng vui vẻ cùng tiếng cười sảng khoái. Bên cạnh đó, gia đình với người vợ luôn thấu hiểu, cảm thông đã trở thành hậu phương vững chắc cho anh.

Năm 2020, tinh thần cống hiến của Phạm Thành Trung được thắp lên và lan tỏa khi anh được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Đối với anh Trung, đã là đảng viên thì ở đâu cũng phải đi đầu. Anh luôn tâm niệm bản thân phải là tấm gương để anh em trong tổ học hỏi, noi theo. Anh chia sẻ: “Khi tôi cố gắng phấn đấu thì cả tập thể cũng nhìn về một hướng để phấn đấu, khi đó mọi dông bão, ngập úng ngoài kia sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn. Tổ cũng sẽ đoàn kết hơn, công việc nhờ thế mà trôi chảy”.

Đến những sáng kiến nảy mầm từ gian khó

Không chỉ là người công nhân thoát nước luôn tận tụy với công việc, sẵn sàng đối mặt với khó khăn, nguy hiểm để hoàn thành nhiệm vụ, Phạm Thành Trung còn là tấm gương về tinh thần chủ động, sáng tạo trong lao động. Tốt nghiệp cao đẳng chuyên ngành hệ thống điện, anh đã vận dụng những kiến thức được học cùng kinh nghiệm thực tiễn để tìm tòi, cải tiến thiết bị, giúp công việc của người lao động an toàn, thuận lợi hơn, góp phần cải tiến thiết bị, nâng cao hiệu quả công việc, tiết kiệm thời gian, chi phí và công sức cho người lao động.

 Anh Phạm Thành Trung kiểm tra tại khu vực trạm bơm.

Cụ thể, năm 2014, tại hồ Giảng Võ, anh sáng chế, lắp đặt hai trụ cẩu quay 360 độ, giúp chủ động nâng hạ máy bơm khi bảo dưỡng hoặc khi hệ thống quá tải, mực nước dâng cao, hạn chế nguy cơ động cơ bị ngập. Đến nay, thiết bị vẫn được sử dụng hiệu quả, thay thế việc phải gọi xe cẩu mỗi khi cần tháo lắp máy bơm.

Năm 2019, anh đưa vào thực tế sáng kiến điều khiển tủ điện máy sục khí thông qua hệ thống Arduino kết nối với mô-đun Sim và rơ-le đóng ngắt mạch điều khiển.

Năm 2021, anh cải tiến phao đỡ máy sục khí, thay vật liệu nhựa bằng inox 304 nhằm nâng cao độ bền thiết bị.

Năm 2024, anh tiếp tục thực hiện 2 sáng kiến là lắp đặt thiết bị điều khiển từ xa để nâng, hạ cửa phai và đóng ngắt các thiết bị tại cửa phai Đặng Xuân Bảng, Hồ Xuân Hương, trạm bơm Hồ Thiền Quang, hồ Trung Tự, hồ Thành Công; đồng thời chế tạo khoang phao bằng inox bên trong thuyền composite.

Do có những đóng góp tích cực trong công tác thoát nước của thành phố, anh Phạm Thành Trung đã được nhận nhiều danh hiệu như Chiến sĩ thi đua cơ sở, Chiến sĩ thi đua cấp TP Hà Nội, Công nhân giỏi Thủ đô, “Người tốt, việc tốt cấp thành phố”; Bằng khen của Chủ tịch UBND TP Hà Nội... cùng nhiều danh hiệu, chứng nhận khác.

Nguồn cảm hứng sáng tạo của Phạm Thành Trung bắt nguồn từ chính những khó khăn trong công việc hằng ngày, từ những lần chứng kiến đồng nghiệp vất vả, đối mặt với nguy cơ chấn thương khi vận hành thiết bị. Khi nhắc đến những sáng kiến của mình, ánh mắt anh Trung ánh lên niềm say mê, sự hào hứng của người luôn trăn trở tìm cách làm tốt hơn.

Với anh, mỗi cải tiến không chỉ giúp đồng nghiệp bớt nhọc nhằn mà còn gửi gắm mong muốn góp phần hạn chế ngập úng, bảo vệ cuộc sống bình yên của người dân. Anh Trung cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục học hỏi, tìm tòi và sáng tạo thêm nhiều sáng kiến thiết thực hơn nữa, góp phần nâng cao hiệu quả công việc, bảo đảm an toàn cho người lao động và phục vụ tốt hơn cuộc sống của nhân dân.

Đón nhận danh hiệu “Công dân Thủ đô Ưu tú” năm 2026, Phạm Thành Trung không giấu được niềm vui, sự bất ngờ và lòng biết ơn trước sự ghi nhận đầy ý nghĩa này. Với chàng trai sinh năm 1982, đây vừa là niềm vinh dự, vừa là sự ghi nhận đáng quý đối với những nỗ lực trong công việc. Tuy nhiên, đằng sau danh hiệu cao quý ấy là sự khiêm tốn của người công nhân luôn coi trọng tập thể, không đặt bản thân lên trên những đồng nghiệp xung quanh.

Khi được hỏi về những thành quả của bản thân, anh Trung bộc bạch: “Mình cũng chỉ gặp may mắn thôi, chứ ở xung quanh mình, ở tổ, ở xí nghiệp hay công ty có nhiều người giỏi lắm. Mình luôn luôn học hỏi họ”. Anh cho rằng, những đồng nghiệp cùng gắn bó, tận tâm và hết lòng với nghề đều xứng đáng được ghi nhận cho những nỗ lực, cống hiến thầm lặng của mình. Là người công nhân say mê sáng tạo và luôn tâm huyết với công việc, anh Trung vẫn giữ cho mình sự giản dị, khiêm nhường, coi những gì đã làm được là động lực để tiếp tục học hỏi và cống hiến. 

Anh Phạm Thành Trung kiểm tra thiết bị đặt dưới hồ Giảng Võ (Hà Nội) cùng đồng nghiệp. 

Gắn bó với công việc thoát nước đô thị, Phạm Thành Trung luôn mong muốn những nỗ lực của người lao động sẽ góp phần giúp Thủ đô giảm thiểu tình trạng ngập úng, bảo đảm cuộc sống bình yên cho người dân. Theo anh, bên cạnh sự tận tụy của đội ngũ công nhân trực tiếp làm nhiệm vụ, việc đầu tư đồng bộ hệ thống thoát nước có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao hiệu quả chống ngập. Từ thực tế công việc, anh ghi nhận những chuyển biến tích cực tại một số điểm ngập sau khi các công trình khẩn cấp được triển khai, giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý ngập sau mưa lớn. 

Cùng với mong muốn ngành thoát nước tiếp tục được quan tâm, đầu tư, anh cũng hy vọng đời sống của người lao động sẽ ngày càng được cải thiện, để mỗi người thêm yên tâm gắn bó với nghề. Gửi gắm mong muốn của mình, anh Trung chia sẻ: “Mong sao ban lãnh đạo công ty, ban lãnh đạo các xí nghiệp sẽ quan tâm hơn nữa đến đời sống của người lao động, cũng như công cuộc thoát nước của thành phố, để những điểm ngập ngày càng được giảm bớt một cách nhanh nhất”.

Thủ đô đang chuyển mình mạnh mẽ. Những dòng người hối hả đan xen mỗi ngày. Bên dưới cống sâu, những dòng chảy ngầm vẫn lặng lẽ được khơi thông nhờ đôi bàn tay lấm bùn của anh Trung và những công nhân thoát nước thành phố. Bỏ lại sau lưng những vất vả, hiểm nguy, người Công dân Thủ đô Ưu tú Phạm Thành Trung vẫn tiếp tục công việc thường ngày. Tạm biệt anh với lời tâm sự đầy trăn trở về mong muốn cải thiện đời sống cho người lao động, chúng tôi thêm trân trọng những con người đang phải gồng mình đối phó với bùn lầy, rác thải, hiểm nguy, độc hại. Sự hy sinh thầm lặng, tinh thần cống hiến của những công nhân thoát nước đô thị thật bình dị mà cao quý, là mảnh ghép quan trọng trong bức tranh phát triển của Thủ đô Hà Nội.