Từ khát vọng làm ra những sản phẩm mang thương hiệu “Make in Vietnam”, Trung tá Hoàng Đinh Hải Truyền đang cùng cộng sự hướng tới một mục tiêu lớn hơn, đưa công nghệ Việt Nam từng bước tạo dấu ấn và đóng góp vào sự phát triển của ngành công nghệ toàn cầu.

“Nếu có rời đi, mình sẽ là người ở lại đến cuối cùng”

Năm 2025, cột mốc 2.500 trạm gốc 5G Make in Vietnam được triển khai trên mạng lưới Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) chính thức đưa nước ta vào nhóm 5 quốc gia đầu tiên trên thế giới làm chủ hoàn toàn hạ tầng mạng viễn thông 5G, đồng thời sở hữu một trong những mạng lưới 5G theo chuẩn mở Open RAN quy mô lớn trên thế giới.

15 năm qua, Trung tá Hoàng Đinh Hải Truyền là một trong những người gắn bó bền bỉ với hành trình làm chủ hạ tầng viễn thông của Viettel. Với anh Truyền, 5G không chỉ là câu chuyện của một sản phẩm viễn thông mà còn là bài toán về năng lực tự chủ công nghệ của quốc gia.

Anh Hoàng Đinh Hải Truyền (đứng, đeo kính) cùng các cộng sự nghiên cứu 5G trong phòng lab. Ảnh: Viettel High Tech cung cấp 

Năm 2011, ngày đầu tiên làm việc tại trụ sở Viettel trên phố Giang Văn Minh (Hà Nội), anh Hoàng Đinh Hải Truyền được nghe những câu chuyện về tinh thần tự lực, tự cường và khát vọng làm chủ công nghệ của các thế hệ đi trước. Ngay khi đó, anh biết mình muốn trở thành một phần của tập thể ấy.

Nhưng cơ hội không đến ngay. Những năm đầu tại Viện Nghiên cứu và Phát triển Viettel (tiền thân của Viettel High Tech), có giai đoạn công việc gặp nhiều khó khăn, còn những dự án công nghệ lớn vẫn ở rất xa phía trước. “Tôi vẫn chọn ở lại vì tin rằng nếu đủ bền bỉ, cơ hội sẽ đến. Dù có đi, mình sẽ là người ở lại đến cuối cùng”, anh kể.

Phải mất hơn 4 năm rưỡi chờ đợi, cơ hội mới xuất hiện khi anh Truyền được tham gia thiết kế trạm thu phát BTS 4G năm 2015, một dự án mà nhiều thế hệ kỹ sư Viettel theo đuổi với khát vọng làm chủ hạ tầng viễn thông thay vì phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Thuyết phục niềm tin về công nghệ Việt Nam trên đất Mỹ

Để có được tư duy thiết kế trạm gốc 5G như ngày hôm nay, anh Truyền và đồng đội đã đi qua một hành trình dài với dự án 4G. Những tích lũy nghiên cứu của công nghệ 4G trở thành những kinh nghiệm quý giá để họ làm chủ mạng viễn thông thế hệ mới.

5G khó hơn 4G ở gần như mọi cấp độ khi băng thông lớn hơn hàng chục lần, số lượng kênh thu, phát tăng lên rất nhiều, các bài toán chống nhiễu, xử lý tín hiệu và tối ưu hiệu suất đều phức tạp hơn đáng kể. Đặc biệt, khi Viettel bắt đầu nghiên cứu vào năm 2019, công nghệ này vẫn còn rất mới trên thế giới, khiến đội ngũ kỹ sư VHT phải tự tìm lời giải cho phần lớn các bài toán công nghệ.

Không dừng ở làm chủ công nghệ, định hướng của Viettel về 5G rất rõ ràng, sản phẩm buộc phải chứng minh được năng lực trên mạng lưới thực tế với số lượng lớn và thương mại hóa thành công, đồng thời có giá thành đủ tính cạnh tranh với các nhà cung cấp lớn trên thế giới.

Từ những bài học của 4G, anh Truyền và đồng đội kiên định với lựa chọn làm chủ toàn trình hệ thống 5G. Chính với tư duy ấy, họ lựa chọn một cách làm khác biệt khi phát triển song song nhiều nền tảng công nghệ 5G. Điều đó khiến khối lượng công việc tăng lên rất lớn, nhưng đổi lại Viettel có khả năng chủ động lựa chọn giải pháp kỹ thuật, không bị phụ thuộc hoàn toàn vào một nhà cung cấp.

Anh Hoàng Đinh Hải Truyền (thứ 4 từ trái sang) cùng đoàn công tác Viettel High Tech sang Mỹ hợp tác 5G Open RAN. Ảnh: Viettel High Tech cung cấp 

Cuối năm 2021, đầu năm 2022, khi Viettel High Tech hoàn thành nghiên cứu khối thu phát vô tuyến 8T8R, dự án được Ban lãnh đạo Viettel tiếp tục tin tưởng giao nhiệm vụ làm chủ trạm gốc 5G Massive MIMO 32T32R/64T64R. Với mục tiêu đưa sản phẩm tiến ra thế giới, dự án đẩy mạnh phát triển theo chuẩn mở Open ORAN để thiết bị có thể triển khai linh hoạt trên các hệ thống mạng khác nhau trên thế giới.

Lúc đó, khi nghe tin Tập đoàn Qualcomm bắt đầu phát triển chipset 5G Open RAN, anh Hoàng Đinh Hải Truyền cùng đồng nghiệp đặc biệt quan tâm và quyết định trực tiếp tới trụ sở Qualcomm tại San Diego (Mỹ) để tìm hiểu.

Anh Truyền nhớ lại: “Tôi luôn tự đặt câu hỏi làm sao để tạo ra được những sản phẩm tầm cỡ thế giới. Muốn làm được điều đó thì phải gặp, phải học hỏi từ những bộ óc ưu tú nhất”.

Ngay trong năm 2022, Viettel High Tech bắt tay cùng Qualcomm nghiên cứu, phát triển trạm gốc 5G Open RAN sử dụng chipset ASIC của doanh nghiệp này. Chỉ sau khoảng 2 năm rưỡi, trạm gốc 5G Open RAN đầu tiên sử dụng chipset ASIC ra đời, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn quốc tế và sẵn sàng triển khai trên mạng lưới thương mại.

Với Qualcomm, đây là một kết quả đặc biệt ấn tượng. Ông Akash Palkhiwala, Giám đốc Tài chính (CFO) kiêm Giám đốc Điều hành (COO) của Qualcomm đánh giá: “Open RAN là công nghệ rất khó triển khai, nhưng đội ngũ kỹ sư Viettel đã hoàn thành công việc trong thời gian ngắn hơn nhiều so với thông lệ của ngành. Các kỹ sư Viettel có năng lực đẳng cấp thế giới”. 

Anh Hoàng Đinh Hải Truyền tại Hội nghị Di động thế giới MWC 2023 tại Tây Ban Nha. Ảnh: Viettel High Tech cung cấp

Chấp nhận rủi ro, thay đổi thiết kế, tối ưu giá thành

Thời điểm quan trọng nhất của dự án 5G chính là khi Viettel High Tech được tập đoàn tin tưởng giao nhiệm vụ sản xuất và triển khai 2.500 trạm 5G. Đây là con số lớn chưa từng có. 

Để xử lý khối lượng công việc khổng lồ, từ sản xuất, bảo đảm vật tư linh kiện đến tối ưu chất lượng trên mạng lưới, Giám đốc Hoàng Đinh Hải Truyền tổ chức lại lực lượng, chia tải công việc thành các nhóm nhỏ và thực hiện cơ chế trao quyền cho các chủ nhiệm phụ trách từng mảng cụ thể. Trong giai đoạn cao điểm, các kỹ sư phải chia thành 3 ca làm việc xuyên đêm để sửa lỗi, tối ưu hệ thống và kịp tiến độ phát sóng. Vấn đề kỹ thuật là một chuyện song áp lực lớn nhất lúc ấy là bài toán giá thành.

Viettel đưa ra bài toán, giá thành hệ thống 5G của Viettel phải hết sức cạnh tranh với giá hệ thống 5G của đối tác quốc tế. Xác định đây là cơ hội lớn để mở ra khả năng thương mại hóa sản phẩm quy mô lớn, anh Truyền quyết tâm hoàn thành bằng được nhiệm vụ được giao.

Giải quyết được “cuộc chiến” sống còn về giá, Trung tá Hoàng Đinh Hải Truyền xác định điểm mạnh nhất của mình là vai trò kỹ sư trưởng, chủ trì thiết kế ra sản phẩm. Điều này tức là anh có thể thay đổi, tối ưu lại toàn bộ từ thiết kế, chế tạo đến sản xuất. Bản thân anh xác định chấp nhận rủi ro cao thay đổi thiết kế, tối ưu lại toàn bộ từng chi tiết của hệ thống. Anh trực tiếp đàm phán giá với hơn 300 mã vật tư, hơn 10.000 vị trí linh kiện trong thời gian rất ngắn là nửa tháng, thuyết phục từng nhân sự cấp cao các hãng cung cấp để hỗ trợ, đầu tư dự án. Tận tâm và quyết liệt đến cùng, anh cùng tập thể của mình hoàn thành sản xuất số lượng trạm 5G 32T32R lớn nhất lịch sử. 

Trong câu chuyện của mình, nhắc đến thành công của việc đưa vào mạng lưới 2.500 trạm 5G Make in Vietnam, anh Truyền khẳng định: “Đây là sản phẩm chung của Viettel”. Anh bày tỏ lòng trân trọng đối với sự đồng hành dài hạn và tin tưởng từ các cấp lãnh đạo Tập đoàn, của Ban Tổng giám đốc Viettel High Tech, cùng sự hỗ trợ trực tiếp từ từ các đơn vị trong toàn Tập đoàn.

Hệ sinh thái trạm gốc 5G Open RAN do Viettel High Tech nghiên cứu và làm chủ, trưng bày tại Triển lãm 80 năm thành tựu đất nước. 

Đặc biệt, khi nói về thành quả của dự án, anh Truyền chia sẻ chân tình: “Điều quý giá nhất với tôi là đội ngũ kỹ sư 5G từng bước làm chủ hoàn toàn hệ thống từ phần cứng, phần mềm đến triển khai và tối ưu mạng lưới. Với dự án 5G, chúng tôi đã xây dựng được một niềm tin, một nền tảng tri thức cho thế hệ trẻ và khẳng định rằng sức sáng tạo của các kỹ sư Việt Nam không có giới hạn, để thế hệ trẻ tiếp nối khát vọng về một Việt Nam hùng cường”.

Nhiều năm đồng hành cùng anh Truyền trong các dự án nghiên cứu viễn thông, anh Lương Hào, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu thiết bị vô tuyến băng rộng cho rằng: “Anh Truyền luôn tin rằng người Việt Nam có thể tự nghiên cứu, sản xuất và tạo ra những sản phẩm công nghệ có giá trị”.

Không chỉ là công tác tại Viettel High Tech, anh Hoàng Đinh Hải Truyền còn là thành viên của Tổ chuyên gia tư vấn công nghệ chiến lược của Bộ Khoa học và Công nghệ, trực tiếp tư vấn, xây dựng chương trình 5G. 

Khi trò chuyện cùng anh Truyền, cụm từ “sứ mệnh, khát vọng” được anh nhắc lại nhiều lần. Vì thế, sau mạng 5G, anh và tập thể chưa dừng lại. “Với mạng 6G, mình đặt mục tiêu đồng hành cùng thế giới”, anh nói. Đối với Trung tá Hoàng Đinh Hải Truyền, trách nhiệm của một người làm kỹ thuật không nằm ở những khái niệm quá lớn lao, mà như anh từng bộc bạch, yêu nước đối với người làm kỹ thuật là làm sao để sản phẩm của mình có thể phục vụ đất nước và xuất khẩu được ra thị trường quốc tế.