QĐND - Nhận lời mời của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, ngày 12-11-2013, Tổng thống Liên bang Nga V.Putin thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam. Đây là chuyến thăm Việt Nam lần thứ ba của Tổng thống V.Putin sau hai chuyến thăm trước diễn ra vào tháng 3-2001 và tháng 11-2006.

Trong các mối quan hệ quốc tế thời hiện đại, hiếm có mối quan hệ nào có chiều dài bền bỉ hơn nửa thế kỷ, chứa đựng tình cảm thủy chung, chân thành son sắt như quan hệ giữa Việt Nam với Liên Xô trước đây và Liên bang Nga ngày nay. Mối quan hệ đó được xây dựng qua năm tháng, được vun đắp bởi bao công sức, mồ hôi, nước mắt, kể cả bằng máu, để đơm hoa kết trái như ngày hôm nay.

Quan hệ chính trị Việt Nam - Liên bang Nga có độ tin cậy cao và không ngừng được củng cố, phát triển, thể hiện qua việc trao đổi đoàn ở tất cả các cấp. Đặc biệt, những chuyến thăm lẫn nhau của lãnh đạo cấp cao hai bên diễn ra thường xuyên đã tạo động lực mạnh mẽ cho việc phát triển, không ngừng làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.

Hai bên đã thiết lập các cơ chế đối thoại như Đối thoại chiến lược ngoại giao - Quốc phòng - An ninh thường niên cấp Thứ trưởng thường trực Ngoại giao, hay các tham vấn chính trị thường kỳ cấp Thứ trưởng ngoại giao và cấp Cục, Vụ trong khuôn khổ hợp tác giữa hai Bộ ngoại giao.

Hai bên đồng quan điểm về nhiều vấn đề quốc tế và khu vực, phối hợp chặt chẽ và ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn quốc tế như Liên hợp quốc, APEC, ARF…, đẩy mạnh hợp tác trong khuôn khổ ASEAN - Nga. Việt Nam đã hỗ trợ tích cực để Liên bang Nga chính thức được kết nạp vào ASEM tháng 10-2010 và Cấp cao Đông Á từ năm 2011.

Trên lĩnh vực kinh tế - thương mại, quan hệ hợp tác giữa hai bên phát triển hết sức năng động, có những bước tiến bộ rõ nét.

Năm 2012, kim ngạch thương mại Việt Nam - Liên bang Nga đạt gần 3,7 tỷ USD; 8 tháng đầu năm 2013 đạt gần 2,45 tỷ USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Liên bang Nga 1,7 tỷ USD, nhập khẩu 750 triệu USD.

Các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Liên bang Nga gồm điện thoại, may mặc, nông sản, thủy hải sản các loại; các mặt hàng nhập khẩu chính gồm xăng dầu, sắt thép, phân bón, máy móc, thiết bị.

Hai bên đã dần tháo gỡ những vướng mắc như vấn đề kiểm soát chất lượng nông sản, thủy hải sản xuất khẩu của Việt Nam hay vấn đề thanh toán xuất nhập khẩu. Các vòng đàm phán về Hiệp định thương mại tự do FTA giữa Việt Nam với Liên minh hải quan (gồm Nga, Bê-la-rút, Ca-dắc-xtan) đã được xúc tiến và đạt được tiến triển đáng khích lệ.

Liên bang Nga hiện đang đứng thứ 18 trong số 101 nước và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam với 92 dự án có tổng số vốn đăng ký 2,05 tỷ USD. Những năm qua đã chứng kiến sự tăng nhanh tốc độ đầu tư của Liên bang Nga vào Việt Nam, tập trung nhiều nhất vào lĩnh vực khai khoáng, công nghiệp chế biến, chế tạo…, đồng  thời tiếp tục mở rộng sang nhiều lĩnh vực mới như ngân hàng, viễn thông, với những dự án lớn như Ngân hàng Việt - Nga (VRB)…

Ở chiều ngược lại, đầu tư của Việt Nam sang Liên bang Nga trong vài năm trở lại đây đã tăng nhanh, từ chỗ chỉ khoảng hơn 100 triệu USD vào năm 2008, đến nay Việt Nam có 18 dự án đầu tư tại Nga với tổng vốn đầu tư 4,57 tỷ USD, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực dầu khí, rồi đến ngân hàng, thương mại. Các dự án đầu tư lớn của Việt Nam sang Liên bang Nga có Liên doanh dầu khí Rusvietpetro, Gazpromviet và dự án Trung tâm thương mại Hà Nội tại Mát-xcơ-va… 

Năng lượng là lĩnh vực hợp tác truyền thống chiến lược và hiệu quả, mang lại nguồn thu đáng kể cho ngân sách Việt Nam và Liên bang Nga. Song song với việc tiếp tục hợp tác trong những dự án truyền thống đã thu được kết quả tích cực trong nhiều năm qua như Xí nghiệp liên doanh Vietsopetro (đến năm 2030), hai bên tiếp tục đạt được những thỏa thuận mới, như Dự án trị giá 1,2 tỷ USD tại Nhà máy nhiệt điện Long Phú 1, liên doanh giữa Tập đoàn Power Machines (PM) của Liên bang Nga với Tập đoàn dầu khí Việt Nam, giúp nâng mức đầu tư của Liên bang Nga vào Việt Nam lên 3,2 tỷ USD (chưa tính 1,5 tỷ USD đầu tư trong liên doanh Vietsopetro từ trước khi Việt Nam ban hành Luật đầu tư nước ngoài).

Hai bên đã đạt được thỏa thuận tiếp tục hợp tác trong việc xây mới và hiện đại hóa các công trình năng lượng tại Việt Nam. Tháng 10-2010, hai bên đã ký Hiệp định Chính phủ về hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân trên lãnh thổ Việt Nam và đến tháng 11-2011, hai bên đã ký hiệp định về việc Liên bang Nga cấp tín dụng để triển khai dự án này. 

Các hoạt động giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Liên bang Nga được tổ chức thường xuyên, góp phần tăng cường hiểu biết và hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và Liên bang Nga. Hai bên tổ chức thường niên và luân phiên Những ngày văn hóa tại Việt Nam và tại Liên bang Nga. Liên bang Nga tiếp tục là một trong 10 thị trường tăng trưởng hàng đầu về du lịch ở Việt Nam. Năm 2012, Việt Nam đón 176 nghìn lượt khách du lịch Nga; 9 tháng đầu năm 2013 đón hơn 206 nghìn lượt…

Trước đây, Liên Xô đã giúp đào tạo cho Việt Nam gần 40 nghìn cán bộ và chuyên gia giỏi thuộc nhiều chuyên ngành khác nhau. Hiện nay, Liên bang Nga tiếp tục hỗ trợ Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Năm 2011, Liên bang Nga tiếp tục cấp cho Việt Nam 345 suất học bổng đại học và sau đại học tại các trường của Nga, năm 2012 tăng lên 400 suất và 70 suất dành riêng đào tạo chuyên gia hạt nhân. Hiện có hơn 6000 sinh viên Việt Nam đang du học tại Liên bang Nga. Hai bên cũng đã thỏa thuận thành lập Đại học Công nghệ Việt - Nga tại Việt Nam trên cơ sở tín dụng nhà nước của Liên bang Nga. 

Các mặt hợp tác trong lĩnh vực an ninh quốc phòng, khoa học kỹ thuật, hợp tác trong khuôn khổ địa phương… được đẩy mạnh, góp phần làm sâu sắc, nâng mối quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga lên tầm cao mới.

Nhân dân Việt Nam sẽ không bao giờ quên những đóng góp to lớn của Liên Xô trước đây trong cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc cũng như của nước Nga ngày nay trong công cuộc xây dựng đất nước Việt Nam. Những tượng đài của tình hữu nghị như Nhà máy thủy điện Hòa Bình, cầu Thăng Long, dàn khoan khai thác dầu khí của liên doanh Việt Nam - Liên bang Nga… là minh chứng rõ nét cho mối quan hệ hợp tác thủy chung, son sắt giữa hai quốc gia, hai dân tộc.

Nồng nhiệt chào đón Tổng thống V.Putin, người bạn lớn của nhân dân Việt Nam, thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam, chúng ta tin tưởng chắc chắn rằng, chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống V.Putin sẽ thành công tốt đẹp, mở ra một trang mới trong quan hệ hữu nghị hợp tác Việt Nam - Liên bang Nga.

QĐND